Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2025/1396 K.2025/3361

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirket ile davalı arasında 28.02.2019 tarihinde "2019-2020 Eğitim Öğretim Yılında Orta Öğretim öğrencilerinin 181 iş günü 170 araç ile taşınması için Hizmet Alımı İşi" sözleşmesi imzalandığını, 16.03.2020 tarihi itibari ile pandemi sebebiyle eğitim ve öğretime, dönemin sonuna kadar ara verildiğini, bu kapsamda idareler ile yükleniciler arasında ortaya çıkan belirsizliği gidermek ve pandeminin yüklenicilere yönelik etkilerini azaltmak amacı ile Cumhurbaşkanlığı Genelgesinin yayımlandığını,

söz konusu genelgede idarelere süre uzatımı verilmesi veya sözleşmenin feshedilmesi yetkilerinin seçimlik olarak verildiğini, müvekkili şirket tarafından yüklenilen işin geri kalan kısmının devamı için genelge kapsamında ve sözleşme uyarınca davalı idareye süre uzatım başvurusu yapıldığını, davalı idarece hukuka aykırı olarak talebin reddedildiğini, taraflar arasındaki sözleşmenin gereklerinin yerine getirilmemesinin mücbir sebepten kaynaklandığının kabulü ile süre uzatımı verilmemesi şeklindeki muarazanın giderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; ....

İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün davalı sıfatı bulunmadığından husumet yöneltilemeyeceğini, davanın idari yargıda görülmesi gerektiğini, süresinde açılmadığını, zamanaşımına uğradığını, 735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 10. maddesinde sayılan nedenlerin süre uzatımı verilmesi, sözleşmenin feshi gibi durumlar da dahil olmak üzere mücbir sebep olarak kabul edilebilmesi için yükleniciden kaynaklanan bir kusurdan ileri gelmemiş olması, taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması, yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemiş bulunması,

mücbir sebebin meydana geldiği tarihi izleyen 20 gün içinde yüklenicinin yazılı olarak bildirimde bulunması ve yetkili merciler tarafından belgelendirilmesinin zorunlu olduğunu, yasal düzenlemeler dikkate alındığında süre uzatımının şarta bağlı olduğunu ve şartlar gerçekleşmeden dava açılmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı şirket tarafından süresinde davalı idareye başvuruda bulunulduğu, davalı idare tarafından davacının başvurusunun reddine karar verildiği, sözleşme imzalandıktan sonra etkisini gösteren covid-19 salgın hastalığının anılan yasal düzenlemeler uyarınca mücbir sebep olarak değerlendirilmesi gerektiği, salgın süreci gözetilerek sözleşmenin yeni durum ve şartlara göre uyarlanmasının mümkün olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, mücbir sebep bulunması nedeniyle davalı kurumun, davacı şirket ile akdedilen sözleşmesi gereği davacının süre uzatımı talebinin kabul edilmemesi suretiyle oluşan muarazanın men'ine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasında Hizmet Alımı İşi Sözleşmesi imzalandığı, daha sonra sözleşmenin ifası için öngörülen tarihlerde etkili olan Covid-19 salgın hastalığı sebebiyle sözleşmenin ifasının mümkün olmadığı, davacı yüklenicinin sözleşme konusu işin yerine getirilmesi için süre uzatım talepli başvuruda bulunduğu, davalı idare tarafından davacının talebinin karşılanmadığı,

davacı tarafından, davalı idarenin süre uzatımı yapmaması nedeniyle uğradığı zarar bulunması hâlinde bunun tahsili için eda davası açmasının mümkün olduğu, bu durumda süre uzatım talebinin kabul edilmemesi suretiyle yaratılan muarazanın giderilmesi talepli dava açılmasında hukuki yarar bulunmadığı, davacı yüklenicinin, şartları var ise, ancak sözleşmenin ifa edilmemesi sebebiyle uğranılan menfi ya da müspet zararlarının tazminini isteyebileceği gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına yeniden esas hakkında hüküm kurularak,

6100 sayılı HMK'nın 114 (1)-h ve 115 (2) hükümleri uyarınca hukuki yarar dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; eğitim öğretime ilişkin taşımacılık ihalelerinin her yıl düzenli olarak gerçekleştirilmesi gereken ve gerçekleştirilen ihale türlerinden olduğunu, davalı idarenin taşıma işine ihtiyacının sadece belirli bir süreyle sınırlı olmadığını, süreklilik arzettiğini, bu nedenle müvekkilin davada menfaatinin bulunduğu ve süre uzatımı verilmesinin sözleşmenin özüne ve ruhuna aykırı olmadığını, ... nolu Covid-19 Salgınının Kamu İhale Sözleşmelerine Etkisi konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesi 02/04/2020 tarih ve 31087 sayılı Resmi Gazetede yayımlandığını, söz konusu Genelgede;

idarelerin süre uzatımı verebileceği veya sözleşmenin feshine karar verilebileceğinin belirtildiğini, böylece pandeminin yükleniciler üzerindeki olumsuz etkilerinin giderilmesinin amaçlandığını, süre uzatım talebinin reddedilmesinin 4735 sayılı Kanun, Cumhurbaşkanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı Genelgeleri ve taraflar arasında akdedilmiş olan kamu ihale sözleşmesi ile hiçbir şekilde uyumlu olmadığını, kamu zararına sebep olacak nitelikte olduğunu, ayrıca müvekkili şirketin de İlk Derece Mahkemesince süre uzatımı verilmesi yönünde karar vermesi üzerine işi tamamladığını,

bu halde dava hakkında konusuz kalması sebebiyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiğini beyan etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin mücbir sebep (Covid-19) nedeniyle yerine getirilemediğinin tespiti ile davalı idarece sözleşme süresinin uzatılmaması nedeniyle oluşan muarazanın giderilmesi istemine ilişkindir.

Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA,

Davacıdan alınması gereken harç peşin olarak yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,