Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2025/2171 K.2025/3338

Bölge Adliye Mahkemesi kararı talep edenler ... ile ... vekili ve alacaklı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. TALEP

Talep edenler vekili dilekçesinde; talep eden şirketlerin dünyayı saran Covid-19 virüs salgını, genel ekonomik sistemde son dönemlerde yaşanan kur değişimleri ve özellikle talep eden.... Elektromekanik Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin .... şubesinin ....

İnşaat .... ile düzenlenen inşaat sözleşmesi kapsamında alacağını tahsil edememesi, diğer sıkıntılar ve darboğaz nedeniyle banka kredileri ile vadesi gelen çekleri ve diğer borçlarını ödeme güçlüğü içine düştüklerini, diğer talep edenlerin ise şirket ortağı olup şirket borçlarına kefil olduklarını, şirketlerin borçlarını ödeyememesi durumunda onların da borçlarını ödeyememe riski altında olduklarını, talep eden şirketlerin faaliyetlerine devam edebilmeleri ve aktif pasif dengesini düzeltmek suretiyle mevcut borçlarını şu an içinde bulundukları mali sıkıntılardan kurtularak ödeme imkânını güçledirebilmeleri,

ayrıca istihdam ve istikrar ile tekrar kâra geçebilmeleri için zamana ihtiyaçlarının bulunduğunu, talep eden şirketlerin borçlarında her hangi bir tenzilat talep edilmeksizin konkordato projesinde açıklanan kaynaklarla yine projede açıklanan vadelerde ve oranlarda borcu ödemeyi taahhüt ettiklerini ileri sürerek, verilecek geçici ve kesin mühletler sonrasında konkordatonun tasdikine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Bir kısım alacaklılar vekilleri ibraz ettikleri dilekçeler ile yargılamaya müdahil olmuşlardır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile talep eden ... ile ...'un konkordato projesinin İcra İflas Kanunu'nun 302. maddesinde öngörülen çoğunlukla kabul edilmediği, ayrıca teklif edilen tutarın borçluların kaynakları ile orantılı olmadığı, talep edenlerin iflasa tabi olmadığı gerekçesiyle talep edenler ... ve ...'un konkordato talebinin reddi gerektiği, talep eden şirketlerin gerek konkordato teklifi öncesi, gerekse konkordato mehil sürecinde alacaklıları zarara sokacak işlem ve eylemlerde bulunmadığı,

şirketlerin iflas etmesi durumunda, imtiyazsız alacaklıların herhangi bir tahsilat yapamayacakları gibi imtiyazlı alacaklıların da alacaklarının tamamına kavuşamayacağı ihtimalinin güçlü olduğu, konkordato revize projesine göre ''konkordatoya tabi adi alacakların ilk yıl 25.06.2025 tarihinden başlamak üzere anapara borcunun %2'sinin, geriye kalan %98'lik tutarın ise geçici mühlet tarihi olan 25.12.2023 tarihinden itibaren yıllık %30 faizi ile üç yılda toplam 48 taksit ile ödenmesine'' ilişkin teklifin,

İİK'nın 302/3. maddenin gerektirdiği kaydedilmiş alacaklıların dörtte birini ve adi alacaklıların üçte ikisini aşan bir çoğunluk tarafından imza edildiği ve anılan madde uyarınca teklifin kabul edilmiş sayılacağı, teklif edilen tutarın borçluların kaynakları ile orantılı olduğu, teklif edilen ödeme tutarının borçlunun iflası halinde alacaklıların eline geçebilecek miktardan fazla olacağı, rapor tarihi itibariyle 206. maddenin 1. sırasındaki imtiyazlı alacaklıların alacaklarının tam olarak ödendiği ve mühlet içerisinde komiserin izniyle akdedilmiş ödenmemiş borçların bulunmadığı,

konkordato projesinin gerçekleşmesi için İİK'nın 305. maddesindeki konkordato tasdik şartlarının oluştuğu, tasdik harcının tasdik kararından önce mahkeme veznesine depo edildiği gerekçesiyle talep eden şirketlerin konkordato projesinin tasdik talebinin adi alacaklar yönünden kabulü ile konkordato revize projesine göre, konkordatoya tabi adi alacakların ilk yıl 25.06.2025 tarihinden başlamak üzere ana para borcunun %2'sinin, geriye kalan %98'lik tutarın ise geçici mühlet tarihi olan 25.12.2023 tarihinden itibaren yıllık %30 faizi ile üç yılda toplam 48 taksit ile ödenmesine,

talep eden şirketlerin rehinli alacaklılara ilişkin konkordato projesinin tasdik talebinin reddine konkordato projesinin uygulanabilmesi için teminat mektuplarının nakde çevrilmesinin tedbiren önlenmesine ilişkin kararın tasdik kararının kesinleşmesine kadar devamına, bunun dışındaki tedbir kararlarının kaldırılmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde talep eden şirketler vekili ile alacaklı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ''Konkordatonun tasdiki koşulları İcra ve İflas Kanunu'nun 305'inci maddesinde belirtilmiştir.

İİK'da borçlunun dürüstlüğüne ve mali durumuna ilişkin net ölçütler bulunmamakla birlikte öğreti ve uygulamada kötü niyetli borçlunun konkordatosunun kabul edilemeyeceği, bunun özellikle konkordatonun feshi nedeni sayılacağı; ayrıca mali durumu iyi olan işletmelerin konkordatoya başvuramayacağı ilkeleri benimsenmiştir.

Nitekim Yargıtay uygulamasında da varlıkları borçlarını katbekat karşılayan borçluların konkordato isteyemeyeceği belirtilmiş, yasa gerekçesinde de borca batık olmayan borçlunun tenzilat isteyemeyeceği özellikle ifade edilmiştir. Gerçekten İİK'nın konkordato projesini düzenleyen 286'ncı maddesinde iyileştirme ölçütlerine örnek olarak nakit sermaye arttırımı ve/veya kredi kullanımı gösterilmiştir.

Son olarak yüksek seyreden enflasyon oranı dikkate alındığında ödemelerin uzun vadelere yayılmasının alacaklıların zararına yol açacağı ödemelerin mümkün olduğunca kısa sürede tamamlanması gerektiği hususu Yargıtay uygulaması halindedir. Bu bilgiler çerçevesinde,....Güç Sistemleri San. ve Tic. Ltd.

Şti'nin sermayesinin 300.000,00 TL olduğu, şirket varlıklarının 8.445.495,60 TL, borçlarının 4.741.966,58 TL ve varlık fazlasının 3.703.529,02 TL olduğu, varlıkların borçları karşılama oranının yüzde 178 mertebesinde bulunduğu, ortağın şirketten 3.166.912,84 TL alacaklı olduğu,.... Elektromekanik Taahhüt San. ve Tic. Ltd.

Şti'nin sermayesinin 2.000.000,00 TL olduğu, şirket varlıklarının 130.725.001,78 TL, borçlarının 67.178.264,42 TL ve varlık fazlasının 63.546.737,36 TL olduğu, varlıkların borçları karşılama oranının yüzde 195 mertebesinde bulunduğu, ortağın şirketten 2.456.518,27 TL alacaklı olduğu, ortağın her iki şirketten alacağı bulunmasına ve bundan feragat etmemesine ek olarak bir sermaye arttırımı girişiminin de olmadığı anlaşılmaktadır.

Öte yandan ödeme takvimi ilk yıl anaparanın yüzde ikisinin on iki eşit taksitte, geriye kalan yüzde doksan sekizlik alacağın ise yüzde otuz yıllık faizle otuz altı ayda ödenmesi şeklindedir. Elbette borçlu konkordato teklifini hazırlarken çalıştığı sektörün özelliklerine, sezonluk işlerde sezonun durumuna ve sair etmenlere dikkat etmelidir. Ancak bunun gerekçelendirilmesi de önemlidir.

Somut olayda istemcilerin ilk yıl neden alacakların yüzde ikisi ile sınırlı ödeme yapacağı konusunda bir açıklama bulunmamaktadır. Varlıkları borçlarının neredeyse bir katı fazla olan istemcilerin ödeme süresini toplamda kırk sekiz ay olarak belirlemesi de kabul edilebilir değildir. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nca 08.03.2025 itibariyle uygulanan reeskont faizinin yüzde 43,25, avans faizinin ise 44,25 olduğu gözetildiğinde önerilen yüzde otuzluk faiz de çok düşüktür.

Yukarıda da belirtildiği gibi istemciler borca batık olmayıp, önerilen faizin cari oranların altında tutulması bir tür örtülü tenzilat niteliğindedir ve yasa koyucu bu uygulamayı benimsememektedir. Alacaklıların eline birim başına geçecek tutar da hesaplanmamıştır.

Paranın zaman değeri ölçütleri dikkate alındığında komiser raporlarında yanıltıcı biçimde alacakların yüzde yüzünün ödeneceği, üzerine bir de yüzde otuz faiz verileceği belirtilmiş ise de bu hesaplamada faiz, enflasyon, tahsilat, kur riski gibi risklerin dikkate alınmadığı açıktır.

Bütün bu açıklamalardan İİK'nın konkordatonun tasdiki için teklifin kaynaklarla orantılı olmasını arayan 305'inci maddesindeki koşulların sağlanmadığı anlaşılmıştır.'' gerekçesiyle bir kısım alacaklıların istinaf başvurusunun kabulüne ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına talep edenlerin konkordato tasdiki istemlerinin reddine, bütün tedbir kararlarının kaldırılmasına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Talep eden şirketler vekili temyiz dilekçesinde; projede öngörülen %30 faizin tek bir sefer için değil, yıllık olarak öngörüldüğünü, İcra İflas Kanunu'nun ilgili maddesinde, konkordato projesinin mahkemece yetersiz bulunması halinde kendiliğinden yahut talep üzerine gerekli düzeltmenin yapılabileceğinin hüküm altına alındığını, mahkemece projede düzeltme yapılabileceği düşünülmeden tasdik kararının kaldırılarak talebin reddine karar verilmesinin doğru olmadığını, teminat mektuplarının toplam miktarının 6.500.000,00 Euro olduğunu,

300.000.000,00 TL karşılığı olan bu mektupların nakde çevrilmesi halinde alacaklılar arasında eşitsizlik ortaya çıkacağını, talep eden şirketin faaliyetlerinde önemli zararla meydana geleceğini, bu zararlar telafisi güç ve imkansız zararlar olduğundan talep eden şirketlerin mahvına sebebiyet vereceğini, talep eden ...'nin 70.370.075,31 TL olan konkordatoya tabi borcunun 2/3'lik kısmı olan 46.253.577,53 TL'sinin ...'a olduğunu ve ... tarafından projenin kabulü yönünde oy kullanılmışken Bölge Adliye Mahkemesince bu husus gözetilmeden verilen kararın alacaklıların menfaatini zedelediğini, teminat mektuplarının lehtarı olan .....

İnşaat Kuwaıt Spc/... aleyhine Kuveyt Devletinde üç ayrı tazminat dosyası açtıklarını, bu dosyaların 2025 yılında sonuçlanmasının beklendiğini, dosyaların geldiği duruma ilişkin yeminli tercüman tarafından Türkçeye çevrilmiş olarak dosyaya sunulan evrakların mahkemece dikkate alınmadığını, bu şirket tarafında dosyaya sunulan müdahillik dilekçesinde her hangi bir alacak bildiriminde bulunulmadığını, bu şirketin teminat mektuplarını tanzim etmesi halinde teminat mektuplarını veren Türkiye ....

Bankası tarafından teminat mektuplarının bedellerine karşılık talep olunan şirketin faaliyetlerininde yürütüldüğü taşınmaz dahil 3 adet taşınmazına ipotek konulduğundan bu ipoteklerin paraya çevrilmesi halinde şirket aktiflerinin pasifini fazlasıyla karşılayacağı yönündeki mahkeme değerlendirmesinin mümkün olmayacağını, talep eden şirketin mal varlığının aktifinde azalma pasifinde ise artma meydana geleceği için alacaklıların alacaklarına kavuşamayacağını beyan etmektedir.

2. Alacaklı ... vekili istinaf dilekçesinde; müdahale talebinde bulunan alacaklıların hak ve menfaatleri düşünülmeksizin karar verildiğini, konkordato projesinin tasdiki talebinin reddine karar verilmesi gerektiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Talep, konkordatonun tasdiki istemine ilişkindir.

1. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi tarafından alacaklı ... da dahil bir kısım alacaklılar vekilinin istinaf başvurusu kabul edilerek ilk derece mahkemesinin konkordato projesinin tasdikine ilişkin karar kaldırılarak talebin reddine karar verilmiş olduğuna göre, alacaklı ... vekilinin bu yöndeki temyiz başvurusunda hukuki yarar bulunmamaktadır.

2. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, yargılama şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR