Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2025/2214 K.2025/4304

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında 12 Kısım Laboratuvar Hizmet Alımı Sözleşmesi imzalandığını, müvekkili şirketin vermiş olduğu hizmet karşılığında, sözleşme bedelinin hesaplanmasına esas alınan Sağlık Uygulama Tebliği’nde yayınlanan işlem puanlarının güncellenmesi nedeniyle oluşan fiyat farkının bilirkişilerce hesaplanarak davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; sözleşme ve ekleri ile ilgili mevzuat hükümleri gereği SUT puan değişikliğinin uygulanmasının mümkün olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile SUT hizmet puanlarında sözleşme sonrası gerçekleşen değişikliklerin yürürlükteki sözleşmeye tatbik edilemeyeceği ve bu nedenle ayrıca bir fark alacağı oluşmayacağı, davacı tarafça dilekçeler teatisi aşamasında sunulan dilekçelerde dava konusu fiyat farkı alacağının bütünüyle sözleşme sonrasında yapılan SUT puan değişikliklerine dayandırılması karşısında,

07.03.2023 tarihli ve 32125 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı'nın 6902 sayılı Karar'ıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'na Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkın Esaslar md. 7/11'in değişiklik yapıldıktan sonraki metninde dahi "(...) ancak Sağlık Uygulama Tebliği'nde ödemeye esas olarak belirlenen katsayının artırılmasından veya azaltılmasından kaynaklanan fiyat değişimleri için ayrıca fiyat farkı ödenmez (...)" ibaresine yer verildiği, böylelikle davacı tarafın SUT hizmet puanlarının değiştirilmesine dayalı herhangi bir fiyat farkından söz edilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile idari şartname ve sözleşme tasarısında yer alan fiyat farkı ödenmeyeceğine ilişkin hükmün teknik şartname hükmüne göre öncelikli olması nedeniyle, davacı firmaya sözleşme sonrası SUT işlem puanlarının artırılması nedeniyle fiyat farkı ödenmemesi gerektiği,

ayrıca 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'na Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkın Esaslar md.7/11'in sözleşme tarihinde yürürlükte bulunan hali "Teşhis veya tedaviye yönelik hizmet alımlarında puan birimi üzerinden sözleşmeye bağlanan işlerde bir hizmetin puanının artırılmasından ve azaltılmasından kaynaklanan fiyat değişimleri için fiyat farkı hesaplanmaz." hükmünün haiz olduğu belirtilerek mahkemece davanın reddi yönünde verilen kararda sonucu itibariyle bir isabetsizlik bulunmamakta ise de, Dairece hükmün gerekçesinde değişiklik yapıldığından,

davacı vekilinin istinaf başvurusunun usulen kabulü ile HMK'nın 353/1-b/2 maddesi uyarınca hükmün kaldırılmasına ve gerekçede düzeltme yapılması suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde:

a. İlk Derece ve istinaf kararlarında sözleşmenin 14.1 maddesinde tanımlanan fiyat farkı ile teknik şartnamede belirtilen SUT puanlarının güncelenmesi nedeniyle oluşan fiyat farkının aynı olmadığı hususunun gözetilmediğini,

b. İdari Şartname'de belirtilen fiyat farkının; sözleşmenin 14.1. maddesinde tanımlanan mali yükümlülüklerde artışa gidilmesi veya yeni mali yükümlülüklerin ihdasından dolayı sözleşme bedelinin artırılmasından, Teknik Şartnamede ise bambaşka bir husustan SUT puanın güncellenmesi halinde güncel SUT puanına göre hesap yapılacağından bahsedildiğini, dolayısıyla İdari şartname ile Teknik Şartname arasında bir çelişkinin dahi mevcut olmadığını, teknik şartname hükmünün doğrudan uygulanması gerektiğini,

c. İdari Şartname ile teknik şartname hükümleri arasında bir çelişki olduğu varsayımında dahi çelişkinin sözleşmede belirtilen öncelik sıralamasına göre değil genel işlem koşullarına ilişkin TBK'nın madde 23'e göre giderilmesi gerektiğini,

d. KİK'e Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar'ın; 2013/5216 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'yla yürürlüğe girdiğini, idarenin iç işleyişine ilişkin bir işlem olup müvekkili ile davalı arasındaki özel hukuk sözleşmesi bakımından bağlayıcı olmadığını beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesinden kaynaklanan fiyat farkı istemine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre ve özellikle Hizmet Alımına Ait Sözleşme'nin 6. maddesine göre taraflar arasındaki sözleşmenin birim fiyatlı sözleşme olduğu, sözleşme kapsamında SUT işlem puanındaki değişikliği esas alarak fiyat farkı hesabına gidilemeyeceğinin anlaşılmasına göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1. hükmü uyarınca ONANMASINA, Alınması gereken temyiz karar harcı peşin olarak yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 15.12.2025 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

MUHALEFET ŞERHİ

Dava, hizmet sözleşmesi kapsamında SUT hükümlerindeki değişikliğe dayalı alacağın tahsili istemine ilişkin olup, davacı, Sağlık Uygulama Tebliğinde yapılan değişiklikle belirlenen yeni SUT puanlarının taraflar arasındaki sözleşme ilişkisinde uygulanması gerektiğini ileri sürmüş, davalı, sözleşme ve ekleri ile ilgili mevzuat hükümleri gereği SUT puan değişikliğinin uygulanmasının mümkün olmadığını savunmuş, mahkemece yapılan yargılama sonunda, hizmet alım sözleşmesi md.14.2'de "Bu sözleşme kapsamında yapılacak işler için fiyat farkı hesaplanmayacaktır.

Ancak mücbir sebepler veya idareden kaynaklanan nedenlerle işin bitim tarihinin süre uzatımı verilmek suretiyle uzatılması halinde, yürürlükte bulunan fiyat farkına ilişkin esaslar dikkate alınarak fiyat farkı hesaplanacaktır." ve md.14.3'de "Sözleşmede yer alan fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz." hükümlerine açıkça yer verildiği,

kaldı ki 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkın Esaslar md.7/11'in sözleşme tarihinde yürürlükte bulunan halinde "Teşhis veya tedaviye yönelik hizmet alımlarında puan birimi üzerinden sözleşmeye bağlanan işlerde bir hizmetin puanının artırılmasından ve azaltılmasından kaynaklanan fiyat değişimleri için fiyat farkı hesaplanmaz." hükmünün yer aldığı,

alınan bilirkişi heyeti asıl ve ek raporunda da aynı mahiyette olmak üzere SUT hizmet puanlarında sözleşme sonrası gerçekleşen değişikliklerin yürürlükteki sözleşmeye tatbik edilemeyeceği ve bu nedenle ayrıca bir fark alacağı oluşmayacağının detaylıca izah edildiği, söz konusu bilirkişi raporunun somut olayla uyumlu, ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli görüldüğü,

kaldı ki, davacı tarafça dilekçeler teatisi aşamasında sunulan dilekçelerde dava konusu fiyat farkı alacağının bütünüyle sözleşme sonrasında yapılan SUT puan değişikliklerine dayandırılması karşısında,

07.03.2023 tarih ve 32125 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı'nın 6902 sayılı kararıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkın Esaslar md.7/11'in değişiklik yapıldıktan sonraki metninde dahi "(...) Ancak Sağlık Uygulama Tebliğinde ödemeye esas olarak belirlenen katsayının artırılmasından veya azaltılmasından kaynaklanan fiyat değişimleri için ayrıca fiyat farkı ödenmez (...)" ibaresine yer verildiği, böylelikle davacı tarafın SUT hizmet puanlarının değiştirilmesine dayalı herhangi bir fiyat farkından söz edilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Davacının, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesine yaptığı istinaf başvurusunun, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin ve öncesinde düzenlenen sözleşme tasarısının 14.maddesi ile, bu sözleşme kapsamında yapılacak işler için fiyat farkı hesaplanmayacağı, sözleşmede yer alan fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamayacağı kabul edilmiş, İdari Şartnamenin 46/1.maddesi ile de ihale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında fiyat farkı hesaplanmayacağı kabul edilmiştir.

Buna karşılık Teknik Şartnamenin B.5 m. ile SUT birim puanları değiştiği takdirde güncel puanlar üzerinden hesaplama yapılacağı kararlaştırılmıştır.

Ne var ki Sözleşmenin 8.maddesi ile sözleşme hükümleri ile ihale dokümanını oluşturan belgelerdeki hükümler arasında çelişki veya farklılık olması halinde, ihale dokümanında yer alan hükümlerin esas alınacağı kararlaştırılmış olup, ihale dokümanını oluşturan belgeler arasındaki öncelik sıralamasında İdari Şartname ve Sözleşme Tasarısı, Teknik Şartnameden önce yer almıştır.

Kaldı ki idari şartnamenin İhale Dokümanına İlişkin Açıklama Yapılması başlıklı 13.maddesi uyarınca istekliler, tekliflerin hazırlanması aşamasında, ihale dokümanında açıklanmasına ihtiyaç duydukları hususlarla ilgili olarak, ihale tarihinden yirmi gün öncesine kadar yazılı olarak açıklama talep edebilecek oldukları halde davacı teklif veren davalı firmanın bu çelişkiyle ilgili zamanında açıklama talebi kapsamında işlem yaptığına dair dosyada herhangi bir belge bulunmamaktadır.

Birim Fiyat Teklif Mektubunda ise; davacı firmanın ihale dokümanını oluşturan tüm belgeleri okuduğu, anladığı ve kabul ettiği beyan edilmiştir. Dolayısıyla idari şartname ve sözleşme tasarısında yer alan fiyat farkı ödenmeyeceğine ilişkin hükmün teknik şartname hükmüne göre öncelikli olması nedeniyle, davacı firmaya sözleşme sonrası SUT işlem puanlarının artırılması nedeniyle fiyat farkı ödenmemesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Ayrıca 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkın Esaslar md.7/11'in sözleşme tarihinde yürürlükte bulunan hali "Teşhis veya tedaviye yönelik hizmet alımlarında puan birimi üzerinden sözleşmeye bağlanan işlerde bir hizmetin puanının artırılmasından ve azaltılmasından kaynaklanan fiyat değişimleri için fiyat farkı hesaplanmaz." hükmünü haizdir.

Yargıtay emsal kararları da taraflar arasındaki sözleşme ve şartnamelerde Sağlık Uygulama Tebliğindeki değişikliklerin sözleşmenin her aşamasında uygulanacağına dair açık bir madde bulunmaması halinde, değişikliğin uygulanmaması gerektiği belirtilerek gerekçesi değiştirilmek suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Somut olayda hem talep edilen hususun fiyat farkı olmadığı hem de talep edilebileceği sözleşmede yer almakta olduğu halde davanın reddi doğru olmamıştır. şirkete aylık hakediş ödemesi yapılır iken davacı şirketin her bir çekim için hakediş ödemesi tarihindeki yürülükte olan SUT puanları üzerinden hesaplama yapılması gerekmektedir. Davacının fiyat farkı talep ettiğini iddia etmek ve uyuşmazlığı bu şekilde nitelendirerek sonuca bağlamak ihale mevzuatına uygun değildir. Davanın konusu SUT puanının değişmesinden kaynaklı fiyat değişimi talebidir. Davalı İdare, davacı şirkete hakediş ödemelerini hep eski Sağlık Uygulama Tebliği'ndeki puanlar üzerinden hesaplamış şirkete ödenmiş olup bu durum mevzuata ve hakkaniyete aykırıdır.

Esasen mevcut durumda davacı taraf birim fiyatında ve sözleşme hükümlerinde değişiklik yapmamakta buna göre fiyat farkı talep etmemektedir. Davacı şirketin her bir çekim için teklif ettiği fiyat ile SUT puanları çarpılarak aylık fatura miktarı tespit edilmekte ve şirkete ödeme yapılmaktadır.

Davacı şirket tarafından belirlenen ve Onun inisiyatifinde olan tek rakam, her bir çekim için teklif edilen fiyat olup puanlar Sağlık Uygulama Tebliği ile dava dışı SGK tarafından belirlenmektedir. Davacı teklif edilen fiyatta değişiklik yapma talebinde bulunsa idi fiyat farkı talebi kapsamında değerlendirme yapılabilirdi. Ancak mevcut talebinin bu doğrultuda değerlendirilmesi hatalı olmuştur. Somut olayda total SUT puanı değişmiştir.

Davacıya yapılacak olan ödemenin total SUT puanına göre yapılacağı ve hesaplanacağı sözleşmede kararlaştırılmıştır.

Davacı şirkete aylık hakediş ödemesi yapılırken şirketin her bir çekim için teklif ettiği fiyatın, hakediş ödemesi tarihindeki yürürlükte olan SUT puanları üzerinden hesaplama yapılması gerekirken eski SUT puanları üzerinden hesaplama yapılması yanlış olmuştur. Davacı şirketin talebinin sanki teklif ettiği rakamda değişiklik talebi mevcutmuş gibi fiyat farkı talep ettiğini iddia etmek ve uyuşmazlığı bu şekilde nitelendirerek sonuca bağlamak ihale mevzuatına da uygun değildir.

8 Şubat 2022 Salı gün ve 31744 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan "Sosyal Güvenlik Kurumu Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ"in 14. maddesi gereğince; bu tebliğin bazı maddelerinin 01.02.2022 tarihinden, bazı maddelerinin yayım tarihinden itibaren 5 iş günü sonrasında, diğer hükümlerin yayım tarihinde yürürlüğe gireceği" kabul edilmek suretiyle sözleşme tarihinde yürürlükte olan Sağlık Uygulama Tebliği tamamen yürürlükten kaldırılmıştır.

Davacı şirketin kazandığı ihale 2021 yılanda yapılmış ve 27/10/2021 tarihinde sözleşmeye bağlanmıştır. Sözleşmenin imzalamasında yürürlükte olan olan SUT 08.02.2022 tarihinden itibaren tamamen yürürlükten kaldırılmış ve uygulama imkanı kalmamıştır. Tebliğin yayınlandığı tarihten itibaren yürürlüğe gireceği belirtilerek işbu yayımlanma tarihinden önce imza edilen sözleşmeler için SUT puanlarının geçerli olmadığına ilişkin bir şerh de düşülmemiştir.

Dolayısıyla mevcut sözleşmelerde de total SUT Puanı olarak yayımlanan puanların esas alınması ve ödeme yapılması gerekecektir.

Belirtildiği üzere, sözleşmeye uygulanması gereken SUT hükümleri değişmiş ve dikkate alınması gereken puanlar güncellenmiş olmasına rağmen, davalı İdare tarafından 08.02.2022 tarihinden bu yana müvekkil şirkete hakediş ödemelerinin yapıldığı sırada, yürürlükte olmayan Sağlık Uygulama Tebliği'ndeki belirlenen puanlar üzerinden hesaplama yapılarak hakediş ödemesi yapılması hatalıdır.

Davalı İdare, dava dışı SGK'dan davacının verdiği hizmetlerin bedelini yürürlükte olan ve daha yüksek puanların belirlendiği SUT puanları üzerinden tahsil etmekteyken, müvekkile yaptığı ödemeleri ise yürürlükte olmayan ve daha düşük puanların belirlendiği SUT hükümlerine göre yapmaktadır.

SUT puanlarının güncellenmesindeki amaç hem ihaleyi alanı, hem de ihaleye veren kurumun günümüz ekonomik koşullarına karşı hizmetin ifasını devam ettirebilir nitelikte tutmak, her iki tarafın zararının oluşmasını engellemektir. Bir mevzuatın aynı olayın bir tarafına aleyhe olacak şekilde, diğer tarafına ise lehe olacak şekilde uygulanması hukuka aykırıdır.

Başka idarelerce yeni SUT'un yayımlandığı 08.02.2022 tarihinden itibaren yeni SUT'a göre hesaplama ve ödeme yapılırken somut olayda davalı idarece tam tersi bir uygulama yapılması kamu hizmetinin ticari işe dönüşmesi ve kamu hizmetiyle hedeflenen amaçlardan sapıldığı anlamına gelmektedir.

Davacı şirketin yeni SUT puanlarına göre hesaplama yapılması yönündeki talebinin kabul edilmesi gerektiği halde, reddine dair kararın onanması gerektiği yönündeki sayın çoğunluğun kararına katılmadığımdan kararın bozulması gerektiğini düşünüyorum.