Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2025/3694 K.2025/4323

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 11.07.2013 tarihinde Birim Fiyat Esaslı Endeks Okuma, Enerji Kesme Açma ve Sökme Takma Hizmet Alım Sözleşmesi imzalanmış ve 31.07.2015 tarihinde süresi sona erecek taahhüt işi için yapılan ihale sonucunda yine 07.07.2015 tarihinde aynı işin devamı niteliğindeki Birim Fiyat Esaslı Anahtar Teslim Endeks Okuma, Enerji Kesme Açma ve Sökme Takma Hizmet Alım Sözleşmesi imzalandığını, 30.10.2013 tarihinde ...

Elektrik Dağıtım Şebekelerinin Arıza Onarım ve Bakım İşleri için Hizmet Alım Sözleşmesi imzalandığını ve 01.02.2016 tarihinde 31.12.2016 tarihine kadar ek protokolle uzatıldığını, işbu sözleşmenin konusu olan işin, davalı şirketin sorumluluk alanı içerisindeki ve sorumluluğundaki ... ve ... elektrik dağıtım tesisi ve şebekelerinin sözleşme ve eklerinde belirtilen şekilde arıza onarımı, bakımı, montajı, demontajı, güzergah değişikliği, karakteristiğinin değiştirilmesi,

şebekelerin ıslahı amacıyla kapasite artırımlarının yapılması işleri ile bu işlerle ilgili şirket tarafından verilmeyen malzemelerin temini ve montaj malzemeleri giderleri, montaj, demontaj ve demontajdan montaj işlerinin işçilik, nakliye ve belirtilen faaliyetlerle ilgili her türlü sigorta giderleri müvekkili şirkete ait olmak üzere şartname, sözleşme ve eklerine, proje, kroki ve planlara yürürlükteki mevzuata, bilim, teknik, sanat ve güvenlik kurallarına uygun yapılması olarak tanımlandığını, müvekkili şirketin söz konusu işi yaparken davalı şirketin işçileri ile devam etme yolunu seçtiğini,

bazı işçiler tarafından müvekkili şirket döneminde işten ayrılan, akabinde gerek davalı şirket gerekse müvekkili şirkete yönelik alacak davaları açıldığını, bu davaların bir kısmında müvekkili şirketin davalı bir kısmında ise ihbar olunan sıfatıyla yer aldığını, müvekkili şirket tarafından 01.07.2015 tarihinde yürütülmeye başlanan Denizli ilinde Endeks Okuma Enerji Kesme-Açma ve Sayaç-Sökme takma işi 31.03.2016 tarihi itibariyle ...Elk. Ltd.

Şti'ne devredildiğini, devirin müvekkili şirket ile ... arasında imzalanan protokole dayanarak düzenlenen ve müvekkili şirket ile ... Elk. Ltd.

Şti arasında imzlanan devir sözleşmesi ile gerçekleştirildiğini, davalı şirkete 30.05.2018 tarihli yazı ile dava konusu kesintinin neye istinaden yapıldığı hususunun sorulduğunu, davalı şirketin cevabi yazısında söz konusu kesintinin asıl işveren-alt işveren ilişkisinden ... davalarda hükmedilen işçilik alacaklarına istinaden yapıldığını ifade ettiklerini beyanla davalı şirketin müvekkil şirketin hak edişinden yapmış olduğu 315.914,68 TL kesintinin temerrüt tarihinden itibaren ticari faizi ile davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı şirkete yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; açılan davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olup reddinin gerektiğini, davacı tarafın dava dilekçesinde; hak edişlerinden 315.914,68 TL kesinti yapıldığını, bu kesintiler haksız olduğundan iadesi gerektiğini öne sürdüğünü, davacı şirket ile müvekkili arasında “Manisa İli Endeks Okuma, Kesme — Açma, Sökme —Takma Hizmet Alımı İşi ve Manisa İli Arıza Bakım Onarım işi için sözleşme ve eklerinin imzalandığını, anılan hizmet alımı işlerinin 16.07.2013 tarihi ile 31.03.2016 tarihleri arasında davacı şirket tarafından yürütüldüğünü, davacının hakedişlerinden yapılan kesintilerin,

davacının çalışanlarının müvekkil şirkete karşı açmış oldukları işçilik alacaklarına ilişkin ödemelere ait olduğunu, uygulamada yüklenici firma çalışanlarının genelde tahsilatın daha kolay olacağı düşüncesi ile kendi işverenlerine değil, müvekkil şirkete karşı işçilik alacakları davalarını yönelttiğini, bu tür dosyalara müvekkilince yapılan ödemelerin işçinin işverenine ait hakediş ya da teminat mektubundan kesilmesi kadar olağan bir şeyin olmadığını, davacı şirket ile imzalanan sözleşmenin 16., 16.2, 16.6,

16.7 maddelerindeki düzenlemeler uyarınca yüklenici firmaların çalıştıracağı personel üzerinde müvekkilinin hiçbir tasarrufunun ve müdahalesinin olmadığını, müvekkil şirketin kontrol ve denetim yetkisi ile yüklenicinin sorumluluklarının belirlendiğini, bu nedenle davacı tarafın kendi çalışanlarının işçilik alacaklarından sorumlu olduğunu, davacı tarafın, müvekkil şirkete karşı açılmış olan işçilik alacak davalarından da görüldüğü üzere kıdem tazminatlarını ve sair işçilik alacaklarını çalışanlarına ödemeyerek yükümlülüğünü yerine getirmediğini, dolayısıyla davacının yürüttüğü hizmet alımı işinden dolayı müvekkil şirkete borcunun kaldığını,

ileride açılacak davalarda da aynı hususun geçerli olduğunu, zira zamanaşımı süreleri göz önüne alındığında davacı şirket çalışanlarının müvekkil şirkete açabileceği çok sayıda potansiyel davanın mevcut olduğunu, benzer şekilde başka bir yüklenici tarafından müvekkil şirkete teminat mektubu iadesi için açılan davalarda “yüklenicinin dava tarihi itibariyle hiçbir borcu olmadığını ispat edemediği" gerekçesiyle davanın reddine karar verildiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın; hizmet sözleşmesinden ... alacak istemine ilişkin olduğu, yapılan yargılama, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamından anlaşılacağı üzere, taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davacı şirket ile davalı şirket arasında imzalanan birim fiyat esaslı endeks okuma, enerji kesme açma ve sökme takma hizmeti alım sözleşmeleri kapsamında, davacı şirketin alt işveren olarak istihdam ettiği çalışanlarından dolayı, davalı şirket aleyhine açılan davalar nedeniyle davalı şirketin, dava dışı üçüncü şahıs çalışanlara yapmış olduğu ödemelerin,

davacı şirketin hakedişlerinden kesilip kesilemeyeceği, bu kapsamda davalı şirketin, davacı şirketin hak edişinden yapmış olduğu 315.914,68 TL kesintinin davalı şirket tarafından davacıya ödenmesi gerekip gerekmediği noktasında toplandığı, tarafların dosyaya sundukları belge ve kayıtlar ile,

davalı şirket tarafından dava dışı çalışanlara yapılan ödemelere ilişkin takip dosyalarının celbine müteakiben yapılan bilirkişi incelemesi sonucu dosyaya sunulan rapor ve ek rapor içerikleri de dikkate alındığında, davalı şirketin, davacının dava konusu hakedişinden kesintiye neden olan ödemelerin, dava dışı çalışanların davacı şirket ile dava dışı şirketlerin alt işveren olarak hizmet sözleşmeleri kapsamında, asıl işveren olan davalı şirketin, işyerinde istihdam ettiği çalışanlar olduğu,

davalı şirketin, dava dışı iş bu çalışanlara yapılan 315.914,68 TL ödemenin tamamının, çalışanların dava dışı şirketlerdeki çalışma süreleri dikkate alınmaksızın, davacı şirketin hakedişinden kestiği, farklı dönemlerde birden fazla alt işveren tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatları ile hafta tatil ücreti, ücret ve fazla mesai ücreti gibi alacaklarından her bir alt işverenin işçiyi çalıştırdığı dönem ile orantılı olarak sorumlu olduğu, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücretlerinden ise, son alt işverenin sorumlu olduğu,

iş bu nedenle dava dışı ödeme yapılan çalışanların birden fazla alt işverenden çalışma süreleri de dikkate alınarak, davacı şirketin sorumlu olduğu miktarın belirlenmesi gerektiği, iş bu kabule uygun olarak benimsenen bilirkişi ek raporunda da tespit edildiği üzere, davalı şirketin dava dışı çalışanlara yaptığı 315.914,68 TL ödemenin 116.057,01 TL'sini davacı hakedişinden kesebileceği halde, davacı hakedişinden 199.857,67 TL fazladan kesinti yapıldığı, iş bu miktarın davalı tarafça davacıya ödenmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davacı ile imzalanan Sözleşmenin 16. maddesinde yüklenici çalışanları ile ilgili uygulamaların düzenlendiğini, buna göre yüklenici firmaların çalıştıracağı personellerin üzerinde davalının hiçbir tasarrufu ve müdahalesinin bulunmadığını, sözleşmede durumun açık olup, yüklenicinin çalıştıracağı elemanların temininde davalının müdahalede bulunmasının söz konusu olmadığını, davacı tarafın kendi çalışanlarının işçilik alacaklarından sorumlu olduğunu, ihale süresince birim fiyatlar üzerinden aylık olarak hak ediş raporları düzenlenerek,

aslında yüklenici firmaya ödemesi gereken kıdem tazminatının da davalı tarafından ödendiğini, davacı ihale bitimi nedeniyle ... ve davalı tarafından hak edişlere dahil edilerek ödenen personel kıdem tazminatlarını çalışanlara ödemeyerek yükümlülüğünü yerine getirmediğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, hizmet sözleşmesinden kaynaklanan işçilik alacak ve tazminatına dayalı olarak kesilen paranın ilişkindir.

Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR