Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2025/3818 K.2025/4468

Taraflar arasında kooperatif üyeliğine dayalı tapu iptal ve tescil olmadığı taktirde tazminat istemine ilişkin davada mahkemece bozma ilamına uyularak davacının terditli tazminat talebinin davalı Kooperatif ve davalı tasfiye kurulu üyeleri ..., ... ve ... yönünden kabulü ile 95.439,07 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte bu davalılardan tahsiline, diğer davalılara yönelik tazminat talebinin reddine karar verilmiş olup, verilen kararın davalılar ..., ..., ... vekilince temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 19.02.2025 tarihli, 2023/4156 E., 2025/589 K. sayılı ilamıyla yerel mahkeme kararının onanmasına karar verilmiştir.

Dairemiz kararına karşı davalı ... tarafından adli yardım istemli karar düzeltme talebinde bulunulması üzerine Mahkemece 24.09.2025 tarihli ek karar ile davalı ... aleyhine hüküm kurulmadığı, kararı temyiz etmediği, diğer davalılar tarafından karar düzeltme talebinde bulunulmadığı gerekçesiyle karar düzeltme istemininin reddine karar verilmiştir.

Bu kez, karar düzeltme isteminin reddine ilişkin ek karara karşı davalı ... tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

1- Karar düzeltme Yargıtay'ın temyiz incelemesi sonucunda vermiş olduğu kararlarına karşı tanınmış olağan bir kanun yoludur. Kanun yolu denince kural olarak, kararın bir üst mahkeme tarafından (kanun yolunun aktarıcı etkisi) incelenmesi anlaşılır (örn. temyiz yolunda olduğu gibi). Oysa karar düzeltme yolunda karar düzeltme talebi, bu kararı vermiş olan Yargıtay dairesinde incelenip karara bağlanır.

Bu nedenle karar düzeltme yolu, Yargıtayın temyiz incelemesi sırasında yapmış olduğu hatalardan dönmesini sağlayan, temyiz yolunun devamı niteliğinde kendine özgü bir kanun yoludur. Yargıtay hukuk dairesine karar düzeltme incelemesi için gelen dosyalar öncelikle karar düzeltme talebinin süresi içinde olup olmadığı, Yargıtay kararının düzeltilmesi istenebilecek kararlardan olup olmadığı ve diğer usul eksiklikleri yönünden (ön) incelemeye tabi tutulur.

Ön inceleme yetkisi her hâlde Yargıtay'a (kararına karşı karar düzeltme yoluna başvurulan Hukuk Dairesine) aittir. (YHGK 27.05.2021 tarihli, 2021/308 E., 2021/629 K. sayılı kararı)

1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun karar düzeltme yolunu düzenleyen 440 ve devamı maddelerinde mahkemeye karar düzeltme istemlerini inceleme olanağı veren herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır. Hal böyle olunca, karar düzeltme isteminin, inceleme kabiliyeti olup olmadığı hususunun takdiri münhasıran Yargıtay'a ait olduğundan davalı ...'in 24.09.2025 tarihli ek karara yönelik temyiz itirazının kabulü ile ek kararın kaldırılmasına karar verilerek karar düzeltme talebi yönünden incelemeye geçilmiştir.

2-Davalı ...'in adli yardım talebi yönünden;

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 9. maddesinde aynen: "tashihi karar talebinin kabulü üzerine temyiz olunan hüküm tasdik edilirse temyiz olunan hükümden alınan harç kadar yeniden harç alınır" denmektedir.

Harçlar Kanunu'na bağlı (1) sayılı tarifenin yargı harçları kısmının maktu harçlara ait 2/b maddesinde, karar düzeltme taleplerinin reddine dair Yargıtay ve Danıştay kararlarından ... maktu harç alınacağı belirtilmiştir.

Bu iki madde birlikte incelendiğinde, karar düzeltme isteklerinde harcın alınabilmesi için iki halden birinin gerçekleşmesi gerekir. Bunlardan biri karar düzeltme isteğinin kabulü üzerine mahkeme kararının onanması, diğeri de karar düzeltme isteğinin reddine karar verilmesidir. Tarifede öngörülen maktu harç, karar harcıdır. Henüz karar ulaşmamış istek için harç öngörülmemiştir.

Nitekim aynı kısmın 2/c maddesinde Yargıtay ve Danıştay'ın icranın tehiri kararında ... maktu harç alınacağı belitilmiştir. Burada da icranın durdurulması taleplerinde değil, bu talep üzerine verilen tehiri icra kararlarında harç alınmaktadır. Böylece kanun koyucu, karar düzeltme isteklerinin nasıl sonuçlanacağı başlangıçta bilinemeyeceği için peşin harca gerek görmemiştir. (YİBK 16.11.1983 tarihli, 1983/5 E., 1983/6 K. sayılı kararı)

Bu kapsamda karar düzeltme isteğinden peşin harç alınamayacağı ve karar düzeltme isteğinde de bu talebin nasıl sonuçlanacağı önceden bilinemediği için harç bakımından işin sonunda belirlenen duruma göre harcın alınması gerektiğinden davalı ...'in adli yardım talebinde hukuki yararı bulunmadığından reddine,

3- Davalı ...'in karar düzeltme talebine gelince; 1086 sayılı HUMK'un 440/III ve devamı maddelerine göre kural olarak; aleyhine olan asıl kararı temyiz etmeyen taraf artık karar düzeltme yoluna başvuramaz. Bu durum davanın diğer tarafı yönünden de usuli kazanılmış hak oluşturur. Buna göre, mahkeme kararının temyiz isteminde bulunmayan davalı ... yönünden kesinleşmiş olduğunun kabulü gerektiğinden davalı ...'in karar düzeltme isteminin REDDİNE,