Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2025/417 K.2026/89

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda verilen karar taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında 02.04.2014 tarihinde imzalanan sözleşme ile ... .... .... ve Sulaması İnşaatı İşi'nin davacılar tarafından tamamlanarak davalıya teslim edildiğini ancak davalının bir kısım iş kalemlerinde artış olmasına rağmen fazla yapılan bu işlerin bedelini ödemeye yanaşmadığını bu işlerden.

1.005,40 hektar alan için kamulaştırma paftası hazırlandığı halde 44,64 hektar alan için ödeme yapıldığını, 2200 ton tünel içi beton imalâtı yapılmış olmasına rağmen 940,48 ton beton imalâtının bedelinin ödendiğini ve projede 260 metre gösterilen derivasyon tünel uzunluğunun proje zemine oturmadığı için 262,5 metre olarak yapıldığını, fazladan yapılan kısım için kullanılan kum, beton, demir, kalıp, enjeksiyon ve benzeri imalâtların bedelinin de ödenmesi gerektiğini ileri sürerek davalı tarafça ödenmeyen bu imalâtların bedelinin davalı idareden tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; taraflar arasında imzalanan sözleşme ve sözleşmenin eki niteliğindeki ihale dokümanlarında kamulaştırmaya tabi tutulacak parsellerin kamulaştırılan alanları üzerinden ödeme yapılacağı belirtilmiş olup, kamulaştırmadan arta kalan kısımların bedel hesabına dahil olmadığını, kamulaştırılan toplam alanın da 44,62 hektar olduğunu ve bu miktarın da açıkça birim fiyat cetvelinde gösterildiğini ve bedelinin de ödendiğini,

birim fiyat cetvelinde püskürtme beton imalâtının projeye göre hesaplanan ağırlığından fazla miktarda beton kullanıldığının tartı tutanağı ile tespiti halinde fazlalık %15 oranından az ise ödemenin tutanağa göre, %15'den fazla olması halinde projede hesaplanan ağırlık üzerinden ödeme yapılacağının açıkça belirtildiğini, toplam tartı tutanağı ile tespit edilen beton miktarının 2200 ton değil 2.100,76 ton olduğunu, projede hesaplana miktar 924,48 ton olup aradaki fark %15'den fazla olduğu için projede hesaplanan imalât miktarı olan 924,48 tonun bedelinin ödendiğini, tünel imalâtının ise projede 259,86 metre olduğunu,

davacının projenin zemine oturmaması nedeniyle proje revizyonu yapılması yönünde bir talebinin olmadığını, davacının işi projeye uygun yapmak zorunda olduğunu, fazla imalâtların onaylı revize proje olmadan yapılamayacağını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemenin 25.02.2020 tarihli ve 2020/12 Esas, 2020/43 Karar sayılı kararı ile son alınan bilirkişi kurulu raporu esas alınarak harita aplikasyon ölçüm işinde 969,08 hektar alan için 1.515.758,94 TL, tarafların kontrol elemanları tarafından düzenlenen tutanaklarla 946,500 m³ yapıldığı tespit edilen püskürtme beton imalâtı için 219.140,60 TL ve projesinden 2,50 metre daha fazla yapılan derivasyon tüneli imalâtı için ise 29.125,20 TL olmak üzere davacıya toplam 1.764.094,74 TL tutarındaki imalât bedelinin ödenmesi gerektiği gerekçesiyle taleple bağlı kalınarak 50.000,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 25.02.2020 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 04.07.2022 tarihli kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Bölge Adliye Mahkemesinin 25.02.2022 tarihli kararına karşı, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz başvurusunda bulunulması üzerine, Dairemizin 08.05.2024 tarihli ve 2022/4460 E., 2024/1367 K. sayılı kararıyla; davacının sair temyiz itirazları reddedilerek, dava konusu fazla hesaplanan alanların kamulaştırma sahası alanı içerisinde kalan parsellerin ayırma çapları düzenlenerek kamulaştırılan ve kamulaştırılmayan kısımlarının yüzölçümlerini gösterir cetvellerinden oluşan ifraz işlemine ilişkin olduğu,

taraflar arasındaki sözleşmenin 6. ve 3.3. maddesi ile sözleşmenin eki teknik şartnamenin 1.7.6 ve yine sözleşmenin eki birim fiyat cetveline göre bu alanların bedel ödemesinde hesaba dahil edilemeyecekleri, yani kamulaştırma alan paftasına ilişkin haritalandırma bedelinin kamulaştırmaya esas bölge için kararlaştırıldığı görülmekle, sözleşmede kararlaştırılandan fazlasına ilişkin talebin mahkemece reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle mahkeme kararı bozulmuştur.

Mahkemenin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile son alınan bilirkişi kurulu raporu esas alınarak tarafların kontrol elemanları tarafından düzenlenen tutanaklarla 946,500 m³ yapıldığı tespit edilen püskürtme beton imalâtı için 219.140,60 TL ve projesinden 2,50 metre daha fazla yapılan derivasyon tüneli imalâtı için ise 29.125,20 TL'nin davacıya ödenmesi gerektiği ancak kamulaştırma haritalarının hazırlanması işinde bedelin eksik ödendiği yönündeki talebin, Yargıtay bozma ilamında,

dava konusu fazla hesaplanan alanların kamulaştırma sahası alanı içerisinde kalan parsellerin ayırma çapları düzenlenerek kamulaştırılan ve kamulaştırılmayan kısımlarının yüzölçümlerini gösterir cetvellerinden oluşan ifraz işlemine ilişkin olduğu, taraflar arasındaki sözleşmenin 6. ve 3.3. maddesi ile sözleşmenin eki teknik şartnamenin 1.7.6 ve yine sözleşmenin eki birim fiyat cetveline göre bu alanların bedel ödemesinde hesaba dahil edilemeyecekleri, yani kamulaştırma alan paftasına ilişkin haritalandırma bedelinin kamulaştırmaya esas bölge için kararlaştırıldığı,

bu talep yönünden davanın reddedilmesi gerektiği belirtildiğinden bozma ilamı doğrultusunda bu iş yönünden davacının talebinin yerinde olmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1-Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; davalı idarenin yüklü miktarda kayanın lazım olacağını, hazineye ait alanlarında DSİ'ye kazandırılmasını, tüm alanların planlarının hazırlanması halinde lazım olan kayanın bulunma şansının daha yüksek olacağını,

bir yerde bulunmayan bir kayanın diğer bir yerde bulanabileceğini belirterek sözleşme kapsamında olmadığı halde tüm bölgenin haritalarının hazırlanmasını talep ettiğini ve davalı idarenin personeli nezaretinde haritalanması istenen alanlar gezilerek incelendiğini ve harita mühendisine haritalarının çizdirildiğini ve davalı idarenin de bu haritaları onayladığını ve yeniden oluşturulan haritaların Kadastro Müdürülüğü'nce de onaylandığını, davalının bu haritaları onaylamasına rağmen sözleşmeyle kararlaştırılan alanlar için ödeme yapmasının hakkaniyete aykırı olduğunu,

birim fiyatlı sözleşmede ihalede belirtilen iş miktarının tahmini bir miktar olduğunu, iş bedeli ödenirken fiilen yapılan iş miktarı dikkate alınarak ödeme yapılması gerektiğini, davacının yapmış olduğu iş miktarının bilirkişi raporlarıyla da tespit edildiğini, bu imalât yönünden davanın kabulüne karar verilmemesinin doğru olmadığını beyan etmektedir.

2- Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davanın, tünel püskürtme beton yapım işi ve derivasyon tüneli fazla imalâtları yönünden kabulünün dosya kapsamına, usul ve yasa hükümlerine aykırı olduğunu beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, eser sözleşmesine dayalı fazla imalât bedelinin tahsili istemine ilişkindir. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının, bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR