Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2025/459 K.2026/102

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince ayrı ayrı temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı Banka ile dava dışı borçlu ... İnşaat ve Tesisat Taahhüt Ltd. Şti. arasında Genel Kredi Sözleşmesi imzalandığını ve borçlunun kredi borcunu ödemek amacıyla ....

9. Noterliği'nin 25.09.2018 gün ve 2.705.998,53 TL bedelli, 22.11.2018 gün ve 401.667,63 TL bedelli temlik sözleşmeleri ile davalıdan olan hak ve alacaklarını müvekkili Bankaya devir ve temlik ettiğini, davalının müvekkili bankaya verdiği 26.09.2018 tarihli yazı ile dava dışı borçlunun "... Merkez Spor Salonu" yapım işi ile ilgili olarak yasal kesintiler yapıldıktan sonra 2.538.853,54 TL alacağı bulunduğunu, ...

9. Noterliği'nin 25.09.2018 günlü temlik sözleşmesine istinaden bu alacağı müvekkili bankanın hesabına ödeyeceğini, 26.09.2018 itibarı ile bu alacak üzerinde temlik, haczi vb. bir takyidat bulunmadığını beyan ve kabul ettiğini, davalının 26.11.2018 tarihli yazı ile dava dışı borçlunun "... Spor Salonu İnşaat Yapımı İşi" nedeni ile yasal kesintiler yapıldıktan sonra 401.667,63 TL doğmuş alacağı bulunduğunu, ...

9. Noterliği'nin 22.11.2018 tarihli temlik sözleşmesine istinaden bu alacağı müvekkili bankanın hesabına ödeyeceğini, 26.11.2018 itibarı ile bu alacak üzerinde haciz vb. takyidat bulunmadığını kabul ettiğini, davalının bu temliklere ilişkin kısmi ödeme yapmış olmasına rağmen bakiye temlik ödemelerini yapmaktan imtina ettiğini, kendisine ihtarname gönderilerek bakiye temlik alacak bedellerinin ticari temerrüt faizi ile birlikte talep edildiğini, davalının bu ihtara rağmen ödeme yapmaması nedeni ile hakkında takip işlemlerine başlandığını, davalının icra dosyasına yaptığı itirazları kabul etmediklerini,

itirazın 1.584.373,40 TL bakımından kısmen iptaline ve icra inkâr tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; temlike uygun davacı hesabına ödemelerin yapıldığını, bu aşamada davacı borçlusu yüklenici firma hakkında verilmiş herhangi bir konkordato mühleti kararı bulunmadığını, İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018448 E. Sayılı dosyası ile yüklenici hakkında 05.12.2018 tarihi itibariyle 3 ay süre ile geçici mühlet kararı verildiğini ve konkordato komiseri görevlendirildiğini, komiser heyetinin 19.12.2018 tarihli yazısı ile yükleniciye yapılacak tüm ödemelerin konkordato hesabına yapılması gerektiğini bildirildiğini,

1 no'lu hakedişin kalan bakiyenin 24.12.2018 tarihli faturaya istinaden 1.694.915,25 TL'den kesinti yapıldıktan sonra konkordato hesabına ödendiğini, davacının bu aşamalardan sonra ihtarnameler ile bakiye temlik bedellerini talep ettiğini, daha sonra takip başlattığını, konkordato mühleti ise 05.12.2018 tarihinde verildiğini, dolayısıyla devredilen alacağın müstakbel bir alacak olduğunu, kesilen ilk fatura ve bu faturaya göre davacıya yapılan ödemenin konkordato mühletinden önce olduğunu, diğer fatura tarihi mühletin verilmesinden sonraya denk geldiği için ödemenin konkordato hesabına yapıldığını,

talep edilen bu kaleme ilişkin bir alacak bulunmadığını, ayrıca bu kalem için de talepte bulunması gerekenin de komiser heyeti veya borçlu olduğunu, davalının herhangi bir talep hakkı olmadığını, müvekkili kurumun bir kamu kurumu olmasından ve tacir olmamasından dolayı ticari faiz istenmesinin hukuka aykırı olduğunu, itirazın iptali davasının reddine karar verilmesini talep istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/1448 Esas sayılı dosyasında 05.12.2018 tarihinde dava dışı şirket ... İnşaat ve Tesisat Taahhüt Ltd.

Şti. hakkında 3 ay süre ile geçici mühlet kararı verildiği, İİK'nın 294/6 maddesinde ''Konkordato mühletinin verilmesinden önce, müstakbel bir alacağın devri sözleşmesi yapılmış ve devredilen alacak konkordato mühletinin verilmesinden sonra doğmuş ise, bu devir hükümsüzdür. '' hükmü bulunduğu,

bilirkişi raporu ve dava dilekçesi ekinde sunulan davalı Bakanlık tarafından Genel Müdürlüklerine yazılan 24.09.2018 tarihli müzekkere ile davacıya bildirilen 26.09.2018 tarihli yazıdan da anlaşılacağı üzere, davalının dava dışı şirkete olan net 2.243.226,94 TL borcunun müstakbel alacak olmadığı ve geçici mühlet kararından önce doğmuş bir alacak olduğu, davacının davasında haklı olduğu ve taleple bağlı kalınarak,

harçlandırılan dava değeri üzerinden takibin devamına karar verilmesi gerektiği, temlike konu alacağın ticari iş kapsamında olması ve davacının da tacir olduğu temlik aldığı alacağın ticari iş kapsamında olması nedeniyle kabul edilen alacağa talep gibi takip tarihinden itibaren ticari faiz hükmedildiği, alacak likit olduğundan davacı lehine icra inkar tazminatına da hükmedildiği gerektiği gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile; uyuşmazlığın konkordato isteminden evvel davacıya temlik edilen hakediş alacaklarının konkordato sürecine rağmen davacı (temlik alan) tarafından tahsil edilip edilmeyeceğine ilişkin olduğundan, bu noktada tartışılacak olan alacağın esasına ilişkin değil tahsil yoluna ilişkin olduğu, alacağın inkâr edilmediği,

tahsil yolunun farklı kullanılmış olması sebebiyle inkâr edilmeyen alacak üzerinden icra inkâr tazminatı verilmesinin doğru olmadığı, aksi düşüncenin icra inkâr tazminatının genel ruhuna aykırı olduğu, davalı istinafının sadece bu bakımdan yerinde olduğu gerekçesiyle icra inkâr tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; a.Davalının borca itiraz dilekçesindeki "Müvekkil idaremizin alacaklı olduğunu iddia eden karşı tarafa borcu bulunmamaktadır, bu nedenle borca itiraz ediyoruz." beyanının açıkça alacağın varlığına yapılmış bir itiraz olduğunu o sebeple icra inkâr tazminatına hükmedilmesi gerektiğini beyan etmektedir.

Davalı vekili temyiz dilekçesinde;

a.... Ltd.Şti ile müvekkili arasındaki eser sözleşmesinin incelenmediğini hakedişlere ilişkin alacağın ne zaman muaccel olacağı hususunun ilk derece ve bölge adliye mahkemelerince değerlendirilmediğini,

b.Komiserliğe ödemede bulunduğunu tekrar davacıya da ödeme yapılması mükerrerlik oluşturacağını,

c.1. Hakediş temliği için verilen onay 2.538.853,54 TL iken icra emrinde neden 2.705.998,53 TL üzerinden takip yapılmadığının anlaşılamadığını, 1.584.373,40 TL'lik kısımın nasıl bulunduğunun anlaşılamadığını

d.Bölge Adliye Mahkemesinin 2 no'lu hakedişe dair itiraz olmadığı değerlendirmesinin yerinde olmadığını,

e.Dava konusu işin ticari iş olmadığını ticari faiz yürütülmesinin yerinde olmadığını,

f.Alacağın müstakil bir alacak olduğunu doğmuş bir alacak olmadığını beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, eser sözleşmesi kapsamında yapılan temlik sözleşmesinden ... alacağa dair gerçekleştirilen icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. 1.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

2.Davacı vekilinin temyiz itirazı kapsamında yapılan incelemede; davacının 06.07.2019 tarihli takip talebinin davalıya 11.07.2019 tarihinde tebliğ edildiği, davalı tarafından 17.07.2019 havale tarihli itiraz dilekçesi ile takibe itiraz edildiği tespit olunmuştur.

Davalı vekilinin 17.07.2019 tarihli itiraz dilekçesinde "Müvekkil idaremizin alacaklı olduğunu iddia eden karşı tarafa borcu bulunmamaktadır, bu nedenle borca itiraz ediyoruz." beyanının yer aldığı ve takip konusu borca itiraz edilmiş olduğu, taraflar arasındaki alacağın miktarı sözleşmeye dayalı olduğu,

davalı tarafça da net bir şekilde belirlenebilir olması dolayısıyla alacağın likit olduğu ve davanın da kabulüne karar verildiği anlaşılmakla dava tarihinde yürürlükte bulunan 2004 sayılı İİK'nın 67/2. maddesi uyarınca hüküm altına alınan değerinin %20'si oranından davacı lehine icra inkâr tazminatına hükmedilmesi gerekirken bölge adliye mahkemesince yazılı gerekçe ile icra inkâr tazminatının reddine karar verilmesi bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/2. maddesi hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının REDDİNE

2.Davacı vekilinin Bölge Adliye Mahkemesi kararına yönelik temyiz itirazının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının, hüküm fıkrasının (A-3-B) numaralı bendinde yer alan “Davacının icra inkar tazminat talebinin REDDİNE,” ibaresinin çıkartılarak yerine “Asıl alacak likit ve hesaplanabilir olduğundan hüküm altına alınan alacak miktarı olan 1.584.373,40 TL'nin % 20'si olan 316.874,68 TL icra inkâr tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,” ibaresinin yazılması suretiyle kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,