Yargıtay 7. Ceza Dairesi E.2022/4514 K.2024/434

İhbarda bulunan ... vekili tarafından evliliğin butlanı sebebiyle davaname açılması talebi üzerine, davalılar ...haklarında, davalı...'nın aynı anda iki evliliği olmadığından bahisle Giresun Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 09.08.2017 tarihli ve 2016/1037 soruşturma, 2017/1 sayılı davanameye yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın Giresun Sulh Ceza Hâkimliğinin 12.06.2019 tarihli ve 2018/2240 Değişik İş sayılı kararıyla reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 19.04.2022 tarihli evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 26.05.2022 tarihli ve KYB-2022/62174 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 26.05.2022 tarihli ve KYB-2022/62174 sayılı kanun yararına bozma isteminin; “...6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 70. maddesindeki "(1) Cumhuriyet savcısı, kanunda açıkça öngörülen hâllerde, hukuk davası açar veya açılmış olan hukuk davasında taraf olarak yer alır.(2) Cumhuriyet savcısı, resmî dairenin bildirimine rağmen dava açmaz ise ihbar eden resmî daire, Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza merkezine en yakın kıdemli asliye hukuk mahkemesi hâkimine itiraz edebilir.

Bu hususta 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 172 ve 173 üncü maddeleri kıyasen uygulanır.(3) Cumhuriyet savcısının yer aldığı dava ve işler üzerinde taraflar serbestçe tasarruf edemezler.", 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 145. maddesindeki "Aşağıdaki hâllerde evlenme mutlak butlanla batıldır: 1. Eşlerden birinin evlenme sırasında evli bulunması, 2. Eşlerden birinin evlenme sırasında sürekli bir sebeple ayırt etme gücünden yoksun bulunması, 3. Eşlerden birinde evlenmeye engel olacak derecede akıl hastalığı bulunması,

4. Eşler arasında evlenmeye engel olacak derecede hısımlığın bulunması." ve anılan Kanun'un 146/1. maddesindeki "Mutlak butlan davası, Cumhuriyet savcısı tarafından re'sen açılır." şeklindeki düzenlemeler karşısında, mutlak butlan durumunda Cumhuriyet savcısınca res'en veya talep üzerine dava açılabileceği gibi dava açmaya yer olmadığına da karar verilebileceği, dava açmaya yer olmadığı kararına karşı ihbar eden kurum tarafından Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza merkezine en yakın kıdemli asliye hukuk mahkemesine itiraz edilebileceği anlaşılmakla;

Somut olayda, ihbar eden vekilinin...'nın hem ...hem de...isimli şahıslar ile evli olduğundan bahisle veraset ilamında sorun yaşandığını belirterek talepte bulunmaları üzerine, Giresun Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 09/08/2017 tarihli davanameye yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine Giresun Sulh Ceza Hâkimliğinin 12/06/2019 tarihli kararı ile ret kararı verilmiş ise de;

davanameye yer olmadığına dair karara karşı muris durumunda olan ihbar edenin itiraz hakkı bulunmamakla birlikte itiraz ile ilgili Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza merkezine en yakın kıdemli asliye hukuk mahkemesi hakiminin görevli olduğu nazara alınarak görevsizlik kararı verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.” yönündeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

Kanun yararına bozma müessesesinin uygulanmasında, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrasındaki "Yargıtayın ceza dairesi ileri sürülen nedenleri yerinde görürse, karar veya hükmü kanun yararına bozar." şeklindeki düzenleme esas alınarak, kanun yararına bozma incelemesinin, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının ihbarnamesindeki istem ve gerekçe ile sınırlı olduğu cihetle, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının ihbarnamesindeki talep yerinde görüldüğünden istemin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

III. KARAR

1.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriğindeki hususlar yerinde görüldüğünden talebin KABULÜNE,

2.Giresun Sulh Ceza Hâkimliğinin 12.06.2019 tarihli ve 2018/2240 Değişik İş sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dosyanın, Hâkimliğine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,