Karar Özeti
7. Ceza Dairesi 2024/2609 E. , 2025/13694 K. "İçtihat Metni" HÂKİMLİĞİ : Bakırköy 2. Sulh Ceza Hâkimliği SAYISI : 2022/7744 Değişik iş İNCELEME KONUSU KARAR : İtirazın reddi KANUN YARARINA BOZMA YOLUNA BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanu
Karar Detayı
7. Ceza Dairesi 2024/2609 E. , 2025/13694 K. "İçtihat Metni" HÂKİMLİĞİ : Bakırköy 2. Sulh Ceza Hâkimliği SAYISI : 2022/7744 Değişik iş İNCELEME KONUSU KARAR : İtirazın reddi KANUN YARARINA BOZMA YOLUNA BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun’un (1567 sayılı Kanun) 3/3. maddesine muhalefet etmekten kabahatli ... hakkında 300.181,00 Türk lirası idarî para cezası uygulanmasına dair Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığının 27.12.2021 tarihli ve 2021/1616 idarî yaptırım defter, 2021/1507 sayılı idarî yaptırım kararına karşı yapılan başvurunun reddine ilişkin Bakırköy 1. Sulh Ceza Hâkimliğinin 29.11.2022 tarihli ve 2022/1297 değişik iş sayılı kararına yönelik itirazın Bakırköy 2. Sulh Ceza Hâkimliğinin 04.01.2023 tarihli ve 2022/7744 değişik iş sayılı kararıyla reddine karar verildiği anlaşılmıştır. Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309/1. maddesi uyarınca, 07.03.2024 tarihli evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 01.04.2024 tarihli ve KYB-2024/30963 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü: I. İSTEM Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 01.04.2024 tarihli ve KYB-2024/30963 sayılı kanun yararına bozma isteminin; “...Dosya kapsamına göre, her ne kadar kabahatli şirket hakkında 09/11/2019 tarihli ve 193412 00... 5 sayılı Gümrük Beyannamesi ile yapmış olduğu ihracata ait 39.180,00 Amerikan doları; 06/08/2019 tarihli ve 193412 00... 1 sayılı Gümrük Beyannamesi ile yapmış olduğu ihracata ait 42.803,50 Amerikan doları; 04/03/2019 tarihli ve 193412 00... 8 sayılı Gümrük Beyannamesi ile yapmış olduğu ihracata ait 33.667,00 Amerikan doları; 10/05/2019 tarihli ve 193412 00... 2 sayılı Gümrük Beyannamesi ile yapmış olduğu ihracata ait 70.849,00 Amerikan doları; 13/04/2019 tarihli ve 193412 00... 7 sayılı Gümrük Beyannamesi ile yapmış olduğu ihracata ait 48.951,00 Amerikan doları; 29/04/2019 tarihli ve 193412 00... 7 sayılı Gümrük Beyannamesi ile yapmış olduğu ihracata ait 79.804,50 Amerikan doları; 20/07/2019 tarihli ve 193412 00... 5 sayılı Gümrük Beyannamesi ile yapmış olduğu ihracata ait 35.952,00 Amerikan doları; 23/05/2019 tarihli ve 193412 00... 0 sayılı Gümrük Beyannamesi ile yapmış olduğu ihracata ait 39.885,00 Amerikan doları; 25/08/2020 tarihli ve 203431 00... 3 sayılı Gümrük Beyannamesi ile yapmış olduğu ihracata ait 39.241,00 Amerikan doları; 14/07/2020 tarihli ve 203431 00... 3 sayılı Gümrük Beyannamesi ile yapmış olduğu ihracata ait 48.490,50 Amerikan doları; 06/07/2020 tarihli ve 203431 00... 7 sayılı Gümrük Beyannamesi ile yapmış olduğu ihracata ait 58.932,60 Amerikan doları; 24/03/2020 tarihli ve 203431 00... sayılı Gümrük Beyannamesi ile yapmış olduğu ihracata ait 110.309,10 Amerikan doları; 28/02/2020 tarihli ve 203431 00... 7 sayılı Gümrük Beyannamesi ile yapmış olduğu ihracata ait 61.180,40 Amerikan doları; 05/02/2020 tarihli ve 203431 00... 8 sayılı Gümrük Beyannamesi ile yapmış olduğu ihracata ait 60.378,90 Amerikan doları; 22/11/2018 tarihli ve 183412 00... 2 sayılı Gümrük Beyannamesi ile yapmış olduğu ihracata ait 44.073,00 Amerikan doları; 25/10/2020 tarihli ve 183412 00... 3 sayılı Gümrük Beyannamesi ile yapmış olduğu ihracata ait 33.760,00 Amerikan doları; 07/12/2018 tarihli ve 183412 00... 1 sayılı Gümrük Beyannamesi ile yapmış olduğu ihracata ait 47.635,00 Amerikan doları ve 13/11/2018 tarihli ve 183412 00... 4 sayılı Gümrük Beyannamesi ile yapmış olduğu ihracata ait 38.874,00 Amerikan doları tutarlarındaki bedelleri 180 gün içinde yurda getirmediğinden bahisle 1567 sayılı Kanun'un 3. maddesinin 3. fıkrası uyarınca 300.181,00 Türk lirası idarî para cezasına yönelik başvurunun reddine karar verilmiş ise de; İlgili mevzuat incelendiğinde; 1567 sayılı Kanun'un 3/1. maddesinde yer alan, "Cumhurbaşkanının bu Kanun hükümlerine göre yapmış olduğu genel ve düzenleyici işlemlerdeki yükümlülüklere aykırı hareket eden kişi, üçbin Türk lirasından yirmibeşbin Türk lirasına kadar idari para cezası ile cezalandırılır." şeklindeki, Anılan Kanun'un 3/3. maddesinde yer alan, "Her türlü mal, kıymet, hizmet ve sermaye ithal ve ihraç edenler veya bu işlere aracılık edenlerden bu işlemlerinden doğan alacaklarını 1 inci maddeye göre alınan kararlardaki hükümlere göre ve bu kararlarda tayin edilen süreler içinde yurda getirmeyenler, yurda getirmekle yükümlü oldukları kıymetlerin rayiç bedelinin yüzde beşi kadar idarî para cezasıyla cezalandırılırlar. İdarî para cezasına ilişkin karar kesinleşinceye kadar alacaklarını yurda getirenlere, birinci fıkra hükmüne göre idarî para cezası verilir. Ancak, verilecek idarî para cezası yurda getirilmesi gereken paranın yüzde ikibuçuğundan fazla olamaz." şeklindeki, Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara ilişkin 04/09/2018 tarihli ve ... nolu Tebliğin 3. maddesinde yer alan, "Türkiye'de yerleşik kişiler tarafından gerçekleştirilen ihracat işlemlerine ilişkin bedeller, ithalatçımın ödemesini müteakip doğrudan ve gecikmeksizin ihracata aracılık eden bankaya transfer edilir veya getirilir. Bedellerin yurda getirilme süresi fiili ihraç tarihinden itibaren 180 günü geçemez...." şeklindeki, Anılan Tebliğ'in "Hesap kapatma, ihbar ve ek süre" başlıklı 8. maddesinde yer alan, "(1) Ticari amaçla mal ihracında, bedelleri yurda getirilme süresi içinde gelen ihracat ile il gili hesaplar aracı bankalarca kapatılır. (2) Süresi içinde kapatılmayan ihracat hesapları aracı bankalarca 5 iş günü içinde muamelenin safhalarını belirtecek şekilde yazılı olarak ilgili Vergi Dairesi Başkanlığına veya Vergi Dairesi Müdürlüğüne ihbar edilir. (3) İlgili Vergi Dairesi Başkanlığınca veya Vergi Dairesi Müdürlüğünce, ihbarı müteakip 10 iş günü içinde ilgililere hesapların kapatılmasını teminen 90 gün süreli ihtarname gönderilir. Bu süre içinde hesapların kapatılması veya 9 uncu maddede belirtilen mücbir sebep hallerinin ya da haklı durumun belgelenmesi gereklidir ..." ve Anılan Tebliğ'in "Mücbir sebep halleri" başlıklı 9. maddesinde yer alan,“(1) Mücbir sebep kabul edilebilecek haller; a) İthalatçı veya ihracatçı firmanın infisahı, iflası, konkordato ilan etmesi veya faaliyetlerini daimi olarak tatil etmesi, firma hakkında iflasın ertelenmesi kararı verilmesi, şahıs firmalarında firma sahibinin ölümü, b) Grev, lokavt ve avarya hali, c) İhracatçı veya ithalatçı memleket resmi makamlarının karar ve işlemleri ya da muhabir bankaların muameleleri dolayısıyla hesapların kapatılmasının imkânsız hale gelmesi, ç) Tabii afet, harp ve abluka hali, d) Malların kaybı, hasara uğraması veya imha edilmesi, e) İhtilaf nedeniyle dava açılması veya tahkime başvurulması, Mücbir sebep hallerinin tevsiki; (a) ve (e) halinin yetkili mercilerden, (b) ve (ç) halinin, ithalatçının bulunduğu memleketin resmi makamlarından veya mahalli odaca tasdik edilmiş olmak kaydıyla alıcı veya ithalatçı firmadan (harp ve abluka hali hariç), (c) halinin resmi makamlarımızdan, ithalatçının bulunduğu memleketin resmi makamlarından veya muhabir bankalardan, (d) halinin ise sigorta şirketlerinden, uluslararası gözetim şirketlerinden veya ilgili ülke resmi makamlarından alınmış belgelerle tevsik edilmesi şarttır. (2) Mücbir sebep halleri ile ilgili olarak yurtdışından temin edilecek belgelerin dış temsilciliklerimizce veya Lahey Devletler Özel Hukuku Konferansı çerçevesinde hazırlanan Yabancı Resmi Belgelerin Tasdik Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi hükümlerine göre onaylanmış olması gerekir.” şeklindeki düzenlemeler birlikte nazara alındığında, Türk parasının kıymetinin korunması amacıyla Türkiye’de yerleşik kişiler tarafından gerçekleştirilen ihracat işlemlerinde ihracat gerçekleştiren şirketlere yükümlülükler verildiği, bu kapsamda ihracat işlemlerinde ihracatçıların ihracat bedellerini fiili ihraç tarihinden itibaren 180 gün içinde yurda getirmesi ve bunu takip eden kurum nezdinde ihracat hesabının kapatılmasının sağlamasının gerektiği, İhracat bedellerinin fiili ihraç tarihinden itibaren 180 gün içinde yurda getirilmemesi eyleminin 1567 sayılı Kanun'un 3/3. maddesinde, anılan Tebliğ'in "Hesap kapatma, ihbar ve ek süre" başlıklı 8. maddesinde yer alan yükümlülük ihlalinin ise anılan Kanun'un 3/1. maddesinde idari yaptırım altına alındığı cihetle, Somut olayda, kabahatli şirket vekili tarafından sunulan 16/02/2022 tarihli başvuru dilekçesinde ve 08/12/2022 tarihli itiraz dilekçesinde kabahate konu ihracatlara ilişkin döviz bedellerinin süresi içinde yurda getirildiği beyan edilerek buna ilişkin olarak banka kayıtlarının ve yapılan ihracatlara yönelik faturaların sunulmuş olması karşısında, ihracat bedellerinin süresinde yurda getirilip getirilmediğinin tespiti amacıyla, dilekçe eklerinde sunulan banka kayıtlarının ilgili bankalardan temin edilerek, yapılan para transferlerinin kabahate konu ihracatlara ilişkin ödemeler olup olmadığı, kabahate konu ihracatlara ilişkin ise söz konusu ihracat bedellerinin süresinde getirilip getirilmediği ve ihracat bedellerinin tamamını karşılayıp karşılamadığı hususlarında bilirkişi incelemesi yaptırılması, yapılacak inceleme sonucuna göre kabahate konu ihracat bedellerinin süresi içerisinde yurda getirildiğinin tespit edilmesi halinde ilgili Vergi Dairesi Müdürlüğünce hesapların kapatılmasını teminen 90 gün süreli ihtarname gönderilmesine rağmen belirtilen süre içinde hesapların kapatılmaması ve anılan Tebliğin 9. maddesinde belirtilen mücbir sebep hallerinin ya da haklı durumun belgelenmediğinin anlaşılması karşısında, kabahatli hakkında anılan Kanun'un 3/3. maddesi uyarınca idari yaptırım kararı uygulanamayacağı, ancak kabahatli ihracatçı tarafından vergi dairesince verilen 90 günlük ihtarname süresine rağmen ilgili evrakın süresinde ibraz edilmediğinden, kabahatli hakkında anılan Kanun'un 3/3. maddesi yerine 3/1. maddesi uyarınca idari yaptırım kararı düzenlenmesi gerekeceği dikkate alınarak, sonucuna göre kabahatlinin hukuki durumun takdir ve tayin edilmesi gerektiği gözetilmeden, itirazın anılan nedenle kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir. '' yönündeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır. II. GEREKÇE İdari yaptırıma konu ihracat işlemlerine ilişkin gümrük beyannamelerinden; 25.10.2018 tarihli ve 183412 00... 3 sayılı gümrük beyannamesi tarihinin kanun yararına bozma isteminde 25.10.2020 olarak gösterilmesinin maddi yazım hatası olduğu kabul edilerek yapılan incelemede; Kanun yararına bozma müessesesinin uygulanmasında, 5271 sayılı Kanun'un 309/3. maddesindeki "Yargıtayın ceza dairesi ileri sürülen nedenleri yerinde görürse, karar veya hükmü kanun yararına bozar." şeklindeki düzenleme esas alınarak, kanun yararına bozma incelemesi, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının ihbarnamesindeki istem ve gerekçe ile sınırlı olduğu cihetle, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının ihbarnamesindeki talep yerinde görüldüğünden istemin kabulüne karar vermek gerekmiştir. III. KARAR 1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriğindeki hususlar yerinde görüldüğünden taleplerin KABULÜNE, 2. Bakırköy 2. Sulh Ceza Hâkimliğinin 04.01.2023 tarihli ve 2022/7744 değişik iş sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA, 5271 sayılı Kanun’un 309/4-a maddesi uyarınca müteakip işlemlerin mahallinde yerine getirilmesi için dosyanın, Hâkimliğine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 17.11.2025 tarihinde karar verildi.