Yargıtay 7. Ceza Dairesi E.2024/2995 K.2025/13179

Kabahatli hakkında, 1567 sayılı Kanun'a muhalefet kabahatinden, 12.182,00 TL idari para cezası uygulanmasına karar verildiği, kabahatli tarafından bu karara karşı başvuruda bulunulduğu, Iğdır Sulh Ceza Hâkimliğinin 23.06.2022 tarihli ve 2022/1956 D.İş sayılı kararı ile başvurunun reddine karar verildiği, kabahatlinin bu karara itirazı üzerine de Doğubayazıt Sulh Ceza Hâkimliğinin 18.07.2022 tarihli ve 2022/1699 D.İş sayılı kararıyla itirazın reddine karar verildiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309/1. maddesi uyarınca, 26.03.2024 tarihli evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 04.04.2024 tarihli ve KYB - 2024/37740 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 04.04.2024 tarihli ve KYB - 2024/37740 sayılı kanun yararına bozma isteminin. “Her ne kadar Doğubayazıt Sulh Ceza Hâkimliğinin 18/07/2022 tarihli kararıyla itirazın reddine karar verilmiş ise de.

1567 sayılı Kanun'un 3/3. maddesinde yer alan, "Her türlü mal, kıymet, hizmet ve sermaye ithal ve ihraç edenler veya bu işlere aracılık edenlerden bu işlemlerinden doğan alacaklarını 1 inci maddeye göre alınan kararlardaki hükümlere göre ve bu kararlarda tayin edilen süreler içinde yurda getirmeyenler, yurda getirmekle yükümlü oldukları kıymetlerin rayiç bedelinin yüzde beşi kadar idarî para cezasıyla cezalandırılırlar.

İdarî para cezasına ilişkin karar kesinleşinceye kadar alacaklarını yurda getirenlere, birinci fıkra hükmüne göre idarî para cezası verilir.

Ancak, verilecek idarî para cezası yurda getirilmesi gereken paranın yüzde ikibuçuğundan fazla olamaz." şeklindeki, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 8. maddesinde yer alan "(1) Organ veya temsilcilik görevi yapan ya da organ veya temsilci olmamakla birlikte, tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde görev üstlenen kişinin bu görevi kapsamında işlemiş bulunduğu kabahatten dolayı tüzel kişi hakkında da idarî yaptırım uygulanabilir.(2)Temsilci sıfatıyla hareket eden kişinin bu sıfatla bağlantılı olarak işlemiş bulunduğu kabahatten dolayı temsil edilen gerçek kişi hakkında da idarî yaptırım uygulanabilir.

Gerçek kişiye ait bir işte çalışan kişinin bu faaliyeti çerçevesinde işlemiş bulunduğu kabahatten dolayı, iş sahibi kişi hakkında da idarî yaptırım uygulanabilir.(3) Kanunun, organ veya temsilcide ya da temsil edilen kişide özel nitelikler aradığı hallerde de yukarıdaki fıkralar hükümleri uygulanır.(4) Birinci ve ikinci fıkra hükümleri, organ veya temsilcilik ya da hizmet ilişkisinin dayanağını oluşturan işlemin hukuken geçerli olmaması halinde de uygulanır." şeklindeki,

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 47/1. maddesinde yer alan "Başlı başına bir varlığı olmak üzere örgütlenmiş kişi toplulukları ve belli bir amaca özgülenmiş olan bağımsız mal toplulukları, kendileri ile ilgili özel hükümler uyarınca tüzel kişilik kazanırlar." ve aynı Kanun'un 48. maddesindeki "Tüzel kişiler, cins, yaş, hısımlık gibi yaradılış gereği insana özgü niteliklere bağlı olanlar dışındaki bütün haklara ve borçlara ehildirler." şeklinde yer alan düzenlemeler ile, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 124/1. maddesindeki " Ticaret şirketleri;

kollektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerden ibarettir." şeklinde ve aynı Kanun'un 125. maddesinde yer alan "(1) Ticaret şirketleri tüzel kişiliği haizdir.(2) Ticaret şirketleri, Türk Medenî Kanununun 48 inci maddesi çerçevesinde bütün haklardan yararlanabilir ve borçları üstlenebilirler. Bu husustaki kanuni istisnalar saklıdır." şeklindeki düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde.

Iğdır Cumhuriyet Savcılığının 20/04/2022 tarihli idari yaptırım kararıyla, 04/12/2018 tarihli ve 180422 00... 2 sayılı Gümrük Beyannamesi kapsamında ... Uluslararası Nak. San.

Ticaret Limited Şirketinin gerçekleştirmiş olduğu ihracata ilişkin 243.023,40 Türk lirası tutarlı bedelin, yasal 180 günlük tahsil süresi içerisinde (03/06/2019 tarihine kadar) yurda getirilmemesi sebebiyle, ihracat hesabının kapatılmasını teminen gönderilen Iğdır Vergi Dairesi Müdürlüğünün 25/03/2020 tarihli ve E.2054 sayılı ihtarnamesinin 26/03/2020 tarihinde tebliğini takiben, 90 günlük sürede bahse konu ihracat bedelinin yurda getirildiğine dair belge sunulmadığından bahisle kabahatli şirket yetkilisi ... hakkında,

1567 sayılı Kanun'un 3. maddesinin 3. fıkrası uyarınca yurda getirilmesi gereken ihracat bedelinin %5'i karşılığına tekabül eden 12.182,00 Türk lirası nispi idarî para cezası uygulanmasına karar verilmiş ise de.

1-Dosya kapsamına göre, 04/09/2018 tarihli ve 30525 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 2018-32/48 sayılı Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı Karara İlişkin Tebliğ'in (İhracat Bedelleri Hakkında) 12/1. maddesine dayanılarak Merkez Bankasınca çıkarılan 16/01/2020 tarihli İhracat Genelgesi'nin Ek 3'te yer alan "İhracat Bedelinin Yurda Getirilmesinde Gümrük Beyannamesinde Yer Alan Tutarın Yüzde Ellisinin Tasarrufunun Serbest Bırakıldığı Ülkeler" başlıklı tablosunda belirlenen ülkeler arasında kabahatli şirketin ihracat yapmış olduğu Azarbaycan ülkesinin de yer aldığının anlaşılması karşısında,

kabahatli hakkında yurda getirilmesi gereken 243.023,40 Türk lirası ihracat bedelinin yarısı üzerinden idari para cezası tayin edilmesi gerektiği cihetle, anılan ihracat bedelinin tamamı üzerinden idari para cezası belirlenerek fazla ceza verildiği gözetilmeden, itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde, 2-Kabule göre de, ihracatı ... Uluslararası Nak. San.

Ticaret Limited Şirketinin gerçekleştirdiği ve anılan ticaret şirketinin, temsilcisinden ya da sahibinden ayrı bir tüzel kişiliğinin bulunduğu, hak ve borçlarından kendisinin sorumlu olacağı cihetle, şirketin temsilcisi aleyhine idari para cezası uygulanamayacağı gözetilmeden, itirazın kabulü yerine, yazılı şekilde reddine karar verilmesinde, isabet görülmemiştir.” şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

Kanun yararına bozma ihbarnamesindeki (2) numaralı istem yönünden yapılan değerlendirmede. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının ihbarnamesinde ihracatı yapan şirket ünvanının ".... Uluslararası Nakliyat Gıda Petrol İnşaat Otomotiv Tarım Hayvancılık Temizlik Hizmetleri ve Sanayi Ürünleri Ticaret Limited Şirketi" yerine ".... Uluslararası Nak. San. Ticaret Limited Şirketi" şeklinde gösterilmesi maddi hata olarak kabul edilmiştir.

Kanun yararına bozma müessesesinin uygulanmasında, 5271 sayılı Kanun'un 309/3. maddesindeki "Yargıtayın ceza dairesi ileri sürülen nedenleri yerinde görürse, karar veya hükmü kanun yararına bozar." şeklindeki düzenleme esas alınarak, kanun yararına bozma incelemesi, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının ihbarnamesindeki istem ve gerekçe ile sınırlı olduğu cihetle, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının ihbarnamesindeki talep yerinde görüldüğünden istemin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

III. KARAR

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma ihbarnamesindeki (2) numaralı isteminin KABULÜNE, Doğubayazıt Sulh Ceza Hâkimliğinin 18.07.2022 tarihli ve 2022/1699 D.İş sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA, 5271 sayılı Kanun’un 309/4-d maddesi uyarınca, kabahatli hakkında Iğdır Cumhuriyet Başsavcılığının 20.04.2022 tarihli ve 2022/39 İdari Yaptırım Karar numaralı idari para cezası karar tutanağı ile uygulanan idari para cezasının İPTALİNE, Bozma nedenine göre kanun yararına bozma ihbarnamesindeki (1) numaralı istem yönünden KARAR VERİLMESİNE YER OLMAIĞINA,