Karar Özeti
7. Ceza Dairesi 2024/7578 E. , 2025/2446 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Asliye Ceza Mahkemesi SAYISI : 2022/337 E., 2023/480 K. SUÇ : 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'na muhalefet HÜKÜMLER : Zamanaşımı nedeniyle düşme TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Kısmî ret, kısmî bozma Şikayetçi ... vekilinin temyiz istemi yönünden; suç
Karar Detayı
7. Ceza Dairesi 2024/7578 E. , 2025/2446 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Asliye Ceza Mahkemesi SAYISI : 2022/337 E., 2023/480 K. SUÇ : 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'na muhalefet HÜKÜMLER : Zamanaşımı nedeniyle düşme TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Kısmî ret, kısmî bozma Şikayetçi ... vekilinin temyiz istemi yönünden; suç tarihi ve ele geçen eşyanın niteliğine göre suçtan doğrudan zarar görmeyen Tarım ve Orman Bakanlığının davaya katılma ve hükmü temyize yetkisinin bulunmadığı anlaşılmıştır. Katılan ... İdaresi vekilinin temyiz istemi yönünden; sanıklar hakkında kurulan hükümlerin; karar tarihi itibarıyla temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenin hükümleri temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, temyiz isteminin süresinde olduğu, temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle gereği düşünüldü: I- Şikâyetçi ... Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden Sanıkların eylemlerinin suç tarihi ve ele geçen eşyanın niteliği itibarıyla 6455 sayılı Kanun ile değişik 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu (5607 sayılı Kanun) kapsamında kaldığı, 5607 sayılı Kanun'un davaya katılma başlıklı 18/1. maddesindeki ''Bu Kanunda tanımlanan suçlar dolayısıyla açılan davalarda mahkeme, iddianamenin bir örneğini ilgili gümrük idaresine de gönderir. Başvurusu üzerine, ilgili gümrük idaresi açılan davaya katılan olarak kabul edilir.'' şeklindeki düzenleme uyarınca, bu suçtan zarar görenin de Gümrük İdaresi olduğu cihetle, suçtan doğrudan zarar görmeyen Tarım ve Orman Bakanlığının 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260/1. maddesi gereği hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunmadığı anlaşılmakla, ... vekilinin temyiz isteğinin 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 317. maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle REDDİNE, II- Katılan ... İdaresi Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden A. Sanık ... Hakkında Kurulan Hüküm Yönünden: Mahkemece 21.11.2023 tarihinde esas hakkında hüküm kurularak dosyadan el çekildikten sonra, sanık ...'in hükümden sonra vefatı üzerine dosya ele alınıp sanık ... hakkındaki kamu davasının düşmesine ilişkin 20.02.2024 tarihli ek kararın hukuki değerden yoksun olduğu anlaşılmakla; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) "Sanığın veya hükümlünün ölümü" kenar başlıklı 64/1. maddesi; "Sanığın ölümü halinde kamu davasının düşürülmesine karar verilir. Ancak, niteliği itibarıyla müsadereye tabi eşya ve maddi menfaatler hakkında davaya devam olunarak bunların müsaderesine hükmolunabilir." şeklinde düzenlenmiştir. Sanık ...'in, Ulusal Yargı Ağı Projesi (UYAP) Bilişim Sistemi’nden temin olunan güncel nüfus kayıt örneğine göre hükümden sonra 17.01.2024 tarihinde vefat ettiğinin ve bu durumun ... İlçe Sağlık Müdürlüğü tarafından tescil edildiğinin anlaşılması bozmayı gerektirmiştir. Açıklanan nedenle katılan ... İdaresi vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321/1. maddesi gereği BOZULMASINA, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanun’un 322/1. maddesinin (1) numaralı bendinin verdiği yetkiye dayanılarak sanık ... hakkındaki kamu davasının 5271 sayılı Kanun'un 223/8. maddesi gereği sanığın vefat etmesi nedeniyle, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle DÜŞMESİNE, B. Sanık ... Hakkında Kurulan Hüküm Yönünden: Suç tarihi ve ele geçen eşyanın niteliğine göre, sanığın üzerine atılı eylem suç tarihinde yürürlükte bulunan 6455 sayılı Kanun ile değişik 5607 sayılı Kanun'un 3/18. maddesi kapsamında, suç tarihinden sonra yürürlüğe giren 6545, 7242 ve 7423 sayılı Kanunlarla değişik 5607 sayılı Kanun'un ise 3/18. maddesi yollaması ile 3/5, 3/10 ve 3/23. maddeleri kapsamında bulunmaktadır. 5237 sayılı Kanun'un 66/3. maddesi gereği dava zamanaşımının hesabında, dosyadaki mevcut deliller itibarıyla suçun daha ağır cezayı gerektiren nitelikli hallerinin de göz önünde bulundurulması gerekmektedir. Suçun nitelikli hali, suçun işlenişi sırasında ortaya çıkan ve cezanın artırılmasına ya da faile daha az ceza verilmesine yol açan unsurlardır. Buna göre atılı suçun 5237 sayılı Kanun'un 66/1 (d) ve 67/4. maddelerine göre 15 yıllık olağan ve 22 yıl 6 aylık olağanüstü zamanaşımı sürelerine tabi olduğu ve dava zamanaşımı sürelerinin henüz tahakkuk etmediği gözetilmeksizin, sanık hakkındaki kamu davasının 8 yıllık olağan zamanaşımı süresinin dolduğundan bahisle zamanaşımı nedeniyle düşürülmesine karar verilmesi hukuka aykırı bulunmuştur. Kabule göre de; Suça konu sigaralar ve nakil aracının müsadere talepleri hakkında bir karar verilmemesi, Açıklanan nedenlerle, katılan ... İdaresi vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321. maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA, 18.02.2025 tarihinde karar verildi.
Özgün Analiz
Olay Özeti: 5607 sayılı Kanuna muhalefetten yargılanan sanıklar hakkında asliye ceza mahkemesi 8 yıllık olağan zamanaşımının dolduğu gerekçesiyle kamu davasının düşmesine karar vermiş; kararı Tarım ve Orman Bakanlığı ile katılan idare vekilleri temyiz etmiştir. Mahkeme ayrıca esastan el çektikten sonra, hükümden sonra 17.01.2024'te vefat eden sanık hakkında 20.02.2024 tarihli ek kararla düşme kararı vermiştir.
Hukuki İlke: 5607 sayılı Kanun'un 18/1. maddesi uyarınca kaçakçılık suçlarından zarar gören Gümrük İdaresidir; suçtan doğrudan zarar görmeyen Tarım ve Orman Bakanlığının temyiz yetkisi yoktur. TCK 66/3 gereği zamanaşımı hesabında suçun daha ağır cezayı gerektiren nitelikli hâlleri gözetilir; eylem TCK 66/1-d ve 67/4 uyarınca 15 yıllık olağan ve 22 yıl 6 aylık olağanüstü zamanaşımına tabiyken 8 yıllık süre üzerinden düşme kararı verilemez. Ayrıca hüküm kurulup dosyadan el çekildikten sonra verilen ek karar hukuki değerden yoksundur.
Uygulama Sonucu: Tarım ve Orman Bakanlığının temyiz istemi yetkisizlikten reddedilmiş; vefat eden sanık yönünden hüküm bozularak dava CMK 223/8 gereği düşürülmüş; diğer sanık yönünden ise nitelikli hâle göre 15 yıllık zamanaşımı dolmadan verilen düşme kararı, müsadere taleplerinin karara bağlanmaması da eklenerek oy birliğiyle bozulmuştur.
Dava Strateji Notu: Kaçakçılık dosyalarında zamanaşımı savunması kurulurken temel cezaya değil, dosyadaki delillere göre uygulanabilecek nitelikli hâllere bakılmalıdır; nitelikli hâl 15 yıllık süreyi devreye sokuyorsa erken bir düşme talebi temyizde geri döner. Mahkemenin dosyadan el çektikten sonra ek kararla düşme vermesi de sonucu korumaz; vefat gibi olgular ancak kanun yolu incelemesinde hükme bağlanabilir.