Karar Özeti
7. Ceza Dairesi 2025/2810 E. , 2025/9312 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi SAYISI : 2021/580 E., 2022/792 K. SUÇLAR : 1632 sayılı Askeri Ceza Kanunu'na muhalefet SUÇ TARİHLERİ : İNCELEME KONUSU KARARLAR : Mahkûmiyet KANUN YARARINA BOZMA YOLUNA BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cum
Karar Detayı
7. Ceza Dairesi 2025/2810 E. , 2025/9312 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi SAYISI : 2021/580 E., 2022/792 K. SUÇLAR : 1632 sayılı Askeri Ceza Kanunu'na muhalefet SUÇ TARİHLERİ : İNCELEME KONUSU KARARLAR : Mahkûmiyet KANUN YARARINA BOZMA YOLUNA BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması Elazığ 3. Asliye Ceza Mahkemesinin, 10.08.2022 tarihli ve 2021/580 Esas, 2022/792 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında yoklama kaçağı kalmak suçlarından, 1632 sayılı Askeri Ceza Kanunu'nun (1632 sayılı Kanun) 63/1-a, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 62/1, 53. ve 58. maddeleri uyarınca 3 ay 10 gün hapis cezasıyla cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına (2 kez) ve 5 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına ilişkin hükümlerin kanun yolu incelemesinden geçmeksizin usulüne uygun olarak kesinleştiği belirlenmiştir. Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309/1. maddesi uyarınca, 21.04.2025 tarihli ve 94660652-105-23-14825-2023-Kyb sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 06.05.2025 tarihli ve KYB - 2025/55566 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü: I. İSTEM Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 06.05.2025 tarihli ve KYB - 2025/55566 sayılı kanun yararına bozma isteminin; “Elazığ 3. Asliye Ceza Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, Elazığ Askerlik Şubesi Başkanlığı tarafından gönderilen yazı ve eki içeriğine göre, sanığa yoklama kaçağı kalmak eyleminden dolayı hakkında 18/03/2014 tarihli ve 70 karar sayısı ile 6.167,00 Türk lirası idarî para cezası verildiği ve bu kararın sanığa 18/06/2014 tarihinde tebliğ edildiği, kararın itiraz edilmemesi nedeniyle 03/07/2014 tarihinde kesinleşmiş olduğu, sanığın idarî para cezası kesinleştikten sonra geçerli bir özrü olmaksızın yoklamasını emsallerinin son celp döneminin son gününden sonra yaptırarak ya da mazeretine dair belgeyi yurt dışı temsilcilikleri ile askerlik şubesine bu tarihten sonra ibraz etmeyerek 29/12/2018 - 19/05/2020 tarihleri arasında yoklama kaçağı kaldığı, sanığın 19/05/2020 tarihinde yakalandığı, yoklamasını yaptırmadan 19/05/2020-29/03/2021 tarihleri arasında yoklama kaçağı kaldığı, sanığın 29/03/2021 tarihinde yakalandığı, yoklamasını yaptırmadan 29/03/2021-08/08/2021 tarihleri arasında yoklama kaçağı kalıp atılı suçu işlediği gerekçesiyle mahkûmiyet kararı verilmiş ise de, Dosya kapsamına göre; 1-29/12/2018 - 19/05/2020 ile 19/05/2020 - 29/03/2021 tarihlerini kapsayan suç dönemleri yönünden yapılan incelemede; Elazığ 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 10/08/2022 tarihli ve 2021/580 esas, 2022/792 sayılı ilamının A bendinde sanık hakkında 19/05/2020 - 29/03/2021 tarihleri arasında işlediği yoklama kaçağı suçu dolayısıyla verilen mahkûmiyet hükmünün, sanığın 11/03/2021 tarihinde İzmir/Buca (Kapatılan) Ceza İnfaz Kurumunda başka bir suçtan hükümlü olarak bulunması nedeniyle hapis cezasının infazı devam ederken yoklama yaptırma ve askere sevkini sağlama yükümlülüğünün bulunmadığı anlaşıldığından ilgili a bendi uyarınca verilen karar içeriğindeki suç tarihlerinin 19/05/2020 - 11/03/2021 olarak belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde belirlenmesinde, 2-29/03/2021 - 08/08/2021 tarihlerini kapsayan suç dönemleri bakımından yapılan incelemede; 20/07/2020 tarihli Askeralma Yönetmeliğinin 38. maddesinin 2. bendinde "1 yıldan fazla hürriyeti bağlayıcı cezaya hükmedilenler birlik ve kurumlarınca bulundukları yer Cumhuriyet Başsavcılıklarına teslim edilerek hizmet durum belgesi ile geçici olarak terhis edilir. Bunlardan askerlikle ilişiği olanlar hakkında tahliyelerinde ceza evi idarelerince 15 günlük süre içerisinde askerlik şubesine müracaat edeceklerine dair belge imzalatılarak askerlik şubesine gönderilir" şeklinde ve aynı Yönetmeliğin 49/3-a maddesinde "Yoklama döneminde veya yoklama kaçağı durumunda bulunan tutuklu ve hükmen tutukluların askerlikleri o yılın sonuna, hükümlülerin askerlikleri ise şartlı tahliye tarihine kadar ertelenir. Tahliye olmadıkları sürece tutukluların ve hükmen tutukluların ertelemesine yıllık olarak devam edilir. Tutuklu, hükmen tutuklu veya hükümlüler tahliye edildikleri yıl askerlik çağına giren doğumlularla birlikte yoklamaya tâbî tutulur." şeklinde yer alan düzenlemeler ile, Yargıtay 7. Ceza Dairesinin 12/01/2023 tarihli ve 2022/16387 esas, 2023/331 sayılı ilâmında yer alan, " ... Askerî Ceza Kanunun 63. maddesi ile yaptırıma bağlanan yoklama kaçağı suçunun oluşabilmesi için, diğer unsurların yanı sıra, bu suçun failinin kabule değer bir özrünün (mazeretinin) bulunmaması gerekmektedir. UYAP kayıtlarının incelenmesinden ve dosya kapsamında yer alan Silivri 4 Nolu L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğünün 14/06/2022 tarihli yazısı ile ekinde yer alan belgelerin tetkikinden ... suç tarihleri olan 14/09/2020 - 13/11/2020 tarihleri arasında hükümlü olduğu, hapis cezasının infazı devam ederken yoklama yaptırma ve askere sevkini sağlama yükümlülüğünün bulunmadığı anlaşıldığından, unsurları itibariyle oluşmayan atılı suçtan sanığın beraati yerine yazılı şekilde mahkûmiyetine karar verilmesi kanuna aykırı bulunmuştur ... " şeklindeki açıklamaları nazara alındığında, Somut olayda, kanun yararına bozma incelemesi sırasında UYAP taraf tedbir bilgileri ekranında yer alan ceza evi bilgileri sorgulama ekranında inceleme yapıldığında sanığın yoklama işlemlerini yapmakla yükümlü olduğu dönem olan 11 Mart - 03 Ağustos 2021 tarihlerini kapsayan dönemde, İzmir/Buca (Kapatılan) Açık Ceza İnfaz Kurumunda hükümlü olarak bulunduğunun anlaşılması karşısında, hapis cezasının infazı devam ederken yoklama yaptırma ve askere sevkini sağlama yükümlülüğünün bulunmadığı anlaşıldığından, unsurları itibariyle oluşmayan 29/03/2021 - 08/08/2021 tarihlerini kapsayan suç dönemi yönünden sanığın beraati yerine yazılı şekilde mahkûmiyetine karar verilmesinde, Kabule göre de; Sanığa yüklenen bakaya kalma suçunun oluşabilmesi için suç tarihinde yürürlükte bulunan Mülga 1111 sayılı Askerlik Kanunu'nun 89/4. maddesinin (a), (b), (c), (d) ve (e) bentlerinde yer alan kabahatlerin herhangi birinden dolayı kesinleşmiş bir idarî para cezasının bulunması gerektiği nazara alındığında, Somut olayda, sanık hakkında yoklama kaçağı olmak kabahatinden dolayı uygulanan Elazığ Valiliği İl İdare Kurulunun 18/03/2014 tarihli ve 10578 esas, 70 sayılı idarî para cezası kararının, 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 10. maddesine göre öncelikle bilinen son adresine tebliğe çıkartılması, ancak bilinen en son adresin tebligata elverişli olmadığının anlaşılması veya tebligatın yapılamaması hâlinde, muhatabın adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresi, bilinen en son adresi olarak kabul edilerek tebligatın bu adrese yapılması gerekirken, doğrudan mernis adresine çıkartılan tebligatın 7201 sayılı Kanun'un 21/2. maddesine göre 12/10/2015 tarihinde tebliğ edildiğinin anlaşılması karşısında, idarî yaptırım kararının tebliğ işleminin usulüne uygun olmadığı ve dolayısıyla sanık hakkında usulüne uygun şekilde kesinleşmiş bir idarî yaptırım kararının bulunmadığı gözetilmeden, sanığın mahkûmiyetine karar verilmesinde, isabet görülmemiştir.” şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır. II. GEREKÇE Kanun yararına bozma ihbarnamesinin "Kabule göre" başlıklı kısmında yer alan idari para cezasının tebliğ tarihinin 18.06.2014 yerine 12.10.2015 olarak belirtilmesi maddi yazım hatası olarak değerlendirilmiştir. Kanun yararına bozma müessesesinin uygulanmasında, 5271 sayılı Kanun'un 309/3. maddesinde yer alan "Yargıtayın ceza dairesi ileri sürülen nedenleri yerinde görürse, karar veya hükmü kanun yararına bozar." şeklindeki düzenleme esas alınarak, kanun yararına bozma incelemesi, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının ihbarnamesindeki istem ve gerekçe ile sınırlı olduğu cihetle, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının ihbarnamesindeki talep yerinde görüldüğünden istemin kabulüne karar vermek gerekmiştir. III. KARAR 1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE, 2. Elazığ 3. Asliye Ceza Mahkemesinin, 10.08.2022 tarihli ve 2021/580 Esas, 2022/792 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA, 3. 5271 sayılı Kanun’un 309/4-d maddesi uyarınca bozma nedeni sanığın cezasının kaldırılmasını gerektirdiğinden ve yüklenen suçların unsurları itibarıyla oluşmadığı anlaşıldığından; sanığın 5271 sayılı Kanun’un 223/2-a maddesi uyarınca her üç suçtan ayrı ayrı BERAATİNE, 4. Bozma nedenine göre kanun yararına bozma ihbarnamesinde yer alan (1) ve (2) istemler yönünden KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 17.06.2025 tarihinde karar verildi.
Özgün Analiz
Olay Özeti: Yoklama kaçağı ve bakaya suçlarından mahkum edilen sanığın, suç dönemlerinin bir kısmında ceza infaz kurumunda hükümlü olarak bulunduğu; ayrıca bakaya suçunun şartı olan idari para cezasının usulsüz tebliğ edildiği askerlik suçu olayı.
Hukuki İlke: 1632 sayılı Kanun'un 63/1-a maddesi kapsamındaki yoklama kaçağı suçu, hapis cezasının infazı devam ederken sanığın yoklama yaptırma ve askere sevkini sağlama yükümlülüğü bulunmadığından unsurları itibarıyla oluşmaz; bakaya suçunun dayanağı idari para cezasının 7201 sayılı Kanun'un 10 ve 21/2. maddelerine aykırı tebliği kesinleşmiş yaptırım oluşturmaz.
Uygulama Sonucu: kanun yararına bozma ve her üç suçtan beraat
Dava Strateji Notu: Askerlik suçlarında sanığın suç tarihlerinde ceza infaz kurumunda olup olmadığını UYAP'tan sorgulayın; bakaya suçunda dayanak idari para cezasının 7201 s.K. 10 ve 21/2'ye uygun tebliğ edilip kesinleşmediğini savunarak beraat talep edin.