Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2005/2091 K.2005/2190

3402 S. KADASTRO KANUNU [ Madde 16 ]

3402 S. KADASTRO KANUNU [ Madde 20 ]

"İçtihat Metni"

Taraflar arasında kadastro tesbitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davacı hazine tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşılmakla, dosya incelendi. Dosyadaki belgeler okundu. Tetkik hakiminin açıklamaları dinlendi, gereği görüşüldü:

Kadastro sırasında dava dışı 77 parsel sayılı 4500 m' yüzölçümündeki taşınmaz tapu kaydına ve paylaşmaya dayanılarak davalı Ahmet adına dava konusu 69 parsel sayılı 94900 m' yüzölçümündeki taşınmaz ise mera niteliğiyle sınırlandırılmak suretiyle tespit edilmiştir.

Kadastro Komisyonunca davalı Ahmet'in itirazının kabulüne, 69 ve 77 parsel sayılı taşınmazların kadastro sınırlandırmasının kısmen iptaline uzman bilirkişi haritasında (A) harfi ile gösterilen kesimin dava dışı 77 parsel sayılı taşınmaza ilave edilerek yüzölçümünün 25900 m', 69 parsel sayılı taşınmazın da yûzölçümünden (A) harfi ile gösterilen 20850 m2 bölümün çıkarılarak yeni yüzölçümünün 74050 m2 olarak düzeltilmesine karar verilmiştir.

Davacı hazine dava konusu 69 parsel sayılı taşınmazdan ifraz edilerek dava dışı 77 parsel sayılı taşınmaza ilave edilen 20850 m* yüzölçümündeki taşınmazın mera olduğunu öne sürerek dava açmıştır. Mahkemece davanın reddine, 77 parsel sayılı taşınmazın yüzölçümünün 25.756.18 m2 olarak tashihi ile tespit gibi davalı Ahmet adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm davacı hazine tarafından temyiz edilmiştir.

Kadastro sırasında dava konusu 69 parsel sayılı taşınmaz 3402 sayılı Kadastro Kanunun 16/B maddesi hükmü gereğince mera niteliği İle sınırlan-dırılmak suretiyle tespit edilmiştir. Davalı Ahmet'in itirazı kadastro komisyonunca kabul edilerek kadastro komisyonunca düzenlenen 27.1.1984 günlü haritada (A) harfi ile işaretli 20850 m* yüzölçümündeki taşınmaz kesimi davalı Ahmet adına tespit gören dava dışı 77 parsel sayılı taşınmaza ilave edilerek davalı Ahmet adına tespit edilmiştir. Aleyhindeki komisyon kararına karşı davacı hazine 69 parsel sayılı taşınmazın dava ve temyize konu davalı taraf adına tescile karar verilen 20850 m* yüzölçümündeki bölümünün mera olduğunu öne sürerek dava açmıştır.

Mahkemece 69 parsel sayılı taşınmazın dava ve temyize konu kesiminin mera olmadığı davalı tarafın dayandığı dava dışı 75, 76 ve 77 parsel sayılı taşınmazlara revizyon gören davacı hazinenin taraf olduğu tescil hükmü ile oluşan tapu kaydının ve dayanağı haritanın kapsamında kaldığı gerekçe gösterilerek hüküm kurulmuş isede, mahkemece yapılan araştırma, soruşturma hüküm vermeye yeterli değildir.

Kural olarak meraların çıplak mülkiyeti hazineye, intifaı taşınmazın bulunduğu Köy yada Belediye Tüzel Kişiliğine aittir. 69 parsel sayılı taşınmaz mera olarak sınırlandırılmak suretiyle tespit edildiğine göre, öncelikle taşınmazın bulunduğu Yağmurtepe Köyü Tüzel Kişiliğine aleyhindeki komisyon kararının 7201 sayılı Tebligat Kanunu ve Nizamnamesi uyarınca yöntemine uygun biçimde Kadastro Komisyonunca tebliğ edilip edilmediği,

Kadastro Müdürlüğünden sorulup saptanmalı, tebliğ edilmiş İse tebliğ belgesinin aslı yada onaylı örneği getirtilmeli, dava açma süresinin geçip, geçmediği bu yolla sağlıklı biçimde belirlenmeli, tebliğ edilmemiş ise Yağmurtepe Köyü Tüzel Kişiliğine aleyhindeki komisyon karan yöntemine uygun şekilde tebliğ edilmeli, yasal süresinde dava açtığı takdirde bu dava dosyası ile Köy Tüzel Kişiliği tarafından açılan dava dosyası usulün 45. ve onu izleyen maddeleri hükmü uyarınca fiili ve hukuki İrtibat nedeniyle birleştirilmeli, Köy Tüzel Kişiliği dava açmadığı takdirde, meraların intifa hakkının bulunduğu Köy Tüzel Kişiliğine,

çıplak mülkiyetinin hazineye ait olduğu yolunda az yukarıda vurgulanan hukuksal olgu gözönünde tutularak dava dilekçesi ve duruşma günü Yağmurtepe Köyü Tüzel Kişiliğine tebliğ edilmeli, husumet bu yolla yaygınlaştırılırak taraf koşulu oluşturulmalı, Köy Tüzel Kişiliği temsilcisi yargılamaya geldiğinde kendisinden davaya karşı diyecekleri delilleri, sorulup saptanmalı, gösterecekleri deliller toplanmalıdır.

Mahkemece taraf koşulu oluşturulmaksızın işin esası hakkında yazılı şekilde hüküm kurulması İsabetsiz başlı başına bozma nedeni olduğu gibi, davalı tarafın tutunduğu tapu kaydının uygulaması da yetersizdir. Kural olarak 3402 sayılı Kadastro Kanununun 20. maddesi hükmüne göre, tapu kayıtlarının haritaya dayanması halinde kapsamlarının haritasına göre belirlenmesi zorunludur. Nevarki, sözü edilen tapu kaydının haritası da yerine yöntemine uygun şekilde uygulanmamıştır.

Uzman bilirkişi tarafından ibraz edilen hükme dayanak yapılan harita ve rapor yetersizdir.

O halde, yöreyi iyi bilen elverdiğince yaşlı, yansız, dava sonucunda yaran olmayan taşınmazın bulunduğu köye komşu köyler halkından seçilecek yerel ve uzman bilirkişi, tarafların aynı yöntemle gösterecekleri tanıklar, hazır olduğu halde taşınmaz başında yeniden keşif yapılmalı, öncelikle davalı tarafın tutunduğu hazinenin taraf olduğu tescil davasında oluşan tapu kaydının dayanağı haritanın ölçeği ile kadastro paftasının Ölçeği eşitlendikten sonra yerel bilirkişi yardımı, uzman bilirkişi eliyle cakıştırıl-mak suretiyle yerine uygulanmalı, uygulamada haritalarda tarif edilen belli poligon ve röper noktalar ile,

arz üzerindeki doğal yada yapay sınır yerlerinden yararlanılmalı, bu yolla tutunulan tapu kaydının kapsamı duraksamasız belirlenmeli, bu belirleme yapılırken dayanılan tapu kaydının dava dışı 75, 76 ve 77 parsel sayılı taşınmazlara revizyon gördüğü özellikle gözönünde tutulmalı, uzman bilirkişiden keşfi izlemeye bilirkişi sözlerini denetlemeye imkan verecek şekilde ayrıntılı gerekçeli rapor alınmalı,

69 parsel sayılı taşınmazın dava ve temyize konu kesiminin tümü yada bir bölümü tescil yoluyla oluşan tapu kaydını dayanağı haritanın kapsamı dışında kaldığı takdirde tapu kaydının oluştuğu günden kadastro tespit gününe kadar iktisap sağlayan 20 yıllık sürenin dolmadığı dikkate alınarak ve hazinenin davada 69 parsel sayılı taşınmazın temyize konu kesiminin mera olduğunu öne sürdüğü ve dava ekonomisi de gözönünde tutularak yöntemine uygun mera araştırması yapılmaksızın sözü edilen açık bir anlatımla davalı tarafın tutunduğu tapu kaydının dayanağı haritanın kapsamı dışında taşınmaz kesiminin 3^

^02 sayılı Kadastro Kanununun 16/B maddesi hükmü uyarınca mera niteliğiyle sınırlandırılmasına karar verilmelidir.

Mahkemece bu olgular gözardı edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olduğu gibi kabule göre de davalı taraf adına tespit edilen 77 parsel sayılı taşınmaz dava konusu olmadığı tespitte saptanan geometrik durumu ve yüzölçümü kesinleştiği, itiraz edilmekle tespitin dava açılmakla komisyon kararının kendiliğinden hükümsüz kaldığı gözardı edilerek kesinleşen geometrik durumu değiştirecek biçimde hüküm kurulması,