Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2010/7471 K.2011/6155

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı ve davalılardan İstanbul Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı tarafından istenilmiş olup, temyiz istemlerinin süresinde olduğu anlaşılmakla; dosya incelendi, dosyadaki belgeler okundu. Gereği görüşüldü:

Dava, haksız fiilden kaynaklanan maddi tazminat alacağının tahsili istemine ilişkindir.

1-Davacı tarafın temyizi, davalılardan ... Taah.İnş.ve San.A.Ş. hakkındaki davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesine yöneliktir. Mahkemece adı geçen davalının süresinde zamanaşımı def'inde bulunduğu, haksız fiil tarihi ile davanın açıldığı tarih arasında bir yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu gerekçesi ile davanın zamanaşımından reddine karar verilmiştir. Adı geçen davalıya dava dilekçesinin 06.10.2008 tarihinde tebliği edildiği, zamanaşımı def'inin de 16.10.2008 tarihinde on günlük cevap süresi içerisinde yapıldığı gözetildiğinde davacı tarafın buna ilişen temyiz itirazları yerinde değildir. Ancak mahkemece zamanaşımı süresinin belirlenmesi dosyada toplanan delillere ve yerleşik uygulamaya uygun düşmemiştir.

Duraksamadan belirtmek gerekir ki; haksız fiillerde tüzel kişiler yönünden zamanaşımı süresinin başlayabilmesi için o tüzel kişi veya kurumun dava açma konusunda emir vermeye yetkili organı tarafından zararın ve zarar sorumlusunun öğrenilmiş olması zorunludur. Bu hususta dosya içeriğinde bir bilgi ve belge bulunmamaktadır.

Ne var ki, toplanan delillerden davacı tarafından daha önce aynı olay nedeniyle bir başka mahkemede aynı davalılar hakkında açılan davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği, daha sonra görülen davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Şu halde yetkili organın zarar ve zarar sorumlusunu en geç ilk davanın açıldığı tarihte öğrenmiş olduğu, davada zamanaşımı süresinin de bu tarihten başlatılması gerektiği kabul edilmelidir.

Davacı tarafından önceki davanın 05.06.2006 tarihinde açıldığı gözetildiğinde bu tarih itibariyle de davada zamanaşımı süresinin dolduğu anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca, mahkemece az yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular gözardı edilerek zamanaşımı süresinin haksız fiil tarihinden başlatılması isabetsiz ise de bu husus sonuca etkili görülmemiştir.

2-Davalılardan İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığının temyiz itirazlarına gelince;

İddia ve savunmaya, duruşma tutanaklarına yansıyan bilgi ve belgelere, bu yolla saptanan dava niteliğine ve özellikle iddia ve savunmanın kıymetlendirilmesi yönünden bilgilerine başvurulan ve hükme dayanak yapılan uzman bilirkişi raporunun niteliği, içeriği ve dosya kapsamında toplanıp değerlendirilen delillere, delillerin takdir, tahlil ve tartışımına ilişkin hükümde gösterilen gerekçelere, meydana gelen hasarın davalı idarenin doğrudan verdiği hizmet kusurundan kaynaklanmamasına, davalı ... ile diğer davalı arasında imzalanan sözleşmede iş sahibinin yükleniciye emir ve talimat verme yapılan işi kontrol ve denetleme yetkisinin tanınmış olmasına göre, davalı belediyenin görev ve husumete ilişen ve aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir,

3-Ancak; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 08.12.2010 tarih, 2010/7-530 E, 2010/636 K.sayılı ilamında da vurgulandığı üzere hukukumuzda gerçek zarar ilkesi geçerlidir.Zarar gören ancak haksız fiil nedeniyle uğradığı gerçek zararını hakız fiil sorumlularından isteyebilir.

Somut olaya gelince; dosya içeriğinden tahsili istenilen bedelin bir bölümünün davacının kendi çalıştırdığı işçilere ve araç sürücülerine ödediği ücretler ile araçların yakıt giderlerine, bir başka deyişle genel idare giderlerine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. Mahkemece bilgisine başvurulan bilirkişi raporunda az yukarıda açıklanan hukuksal olgular gözardı edilerek, zarar kalemleri sıralanırken genel idare giderlerinden olan işçilik ve vasıta giderine de yer verilerek hesaplamaya dahil edilmiş, mahkemece de benimsenen bu rapor doğrultusunda karar verilmiştir. Davacı kurumun onarım giderleri belgelerinde belirtilen miktarlar doğru kabul edilerek, eksik araştırma ve soruşturma ile hüküm verilemez.

Hal böyle olunca, yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular dikkate alınarak, hasarın giderilmesi için özel olarak işçi tutup çalıştırma veya harcama yapma söz konusu ise bunların kanıtlanması için davacı tarafın delilleri sorulup saptanmalı, bu konudaki gösterilecek deliller toplanmalı, özel olarak işçi tutup çalıştırıldığının ve harcama yapıldığının kanıtlanması halinde gerekirse bu yönden de zararın hesaplanması için yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılarak rapor alınmalı, davacı tarafın isteyebileceği gerçek zarar miktarı duraksamasız belirlendikten sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir hüküm verilmelidir.

Mahkemece böylesine bir araştırma ve soruşturma yapılmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş davalı ... başkanlığının temyiz itirazının bu yönden kabulüne karar vermek gerekmiştir.