Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2012/6021 K.2013/16196

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacı tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü: Dava, tarımsal sulama abonesi davalının 2000 yılının 6.ayından 2008 yılının 9. ayına kadar tahakkuk eden 16 adet elektrik tüketim bedelini ödemediğinden bahisle girişilen icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemece dava konusu borçla ilgili 6111 sayılı Yasa kapsamında yapılandırma başvurusunun yapıldığı gerekçesiyle davanın konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına şeklinde karar verilmiştir. Kararı davacı temyiz etmiştir.

25.2.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6111 sayılı Kanununun 17/10 maddesi uyarınca "TEDAŞ veya bu şirketin hissedarı olduğu elektrik dağıtım şirketlerinin elektrik tüketiminden kaynaklanan alacaklarından ve 4.12.1984 tarihli ve 3096 sayılı Türkiye Elektrik Kurumu dışındaki kuruluşların Elektrik Üretimi, İletimi ve Dağıtımı ve Ticareti ile Görevlendirilmesi Hakkında Kanun kapsamında mevcut sözleşmeleri uyarınca faaliyet göstermekte olan dağıtım şirketlerinin Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan lisans almadan önceki faaliyet dönemlerine ilişkin elektrik tüketiminden kaynaklanan alacaklarından,

vadesi 31.12.2010 tarihi itibariyle geldiği halde bu kanunun yayımlandığı tarih itibariyle ödenmemiş olanların asıllarının tamamı ile bu alacaklara ilişkin fer'iler yerine, bu kanunun yayımlandığı tarihi izleyen ikinci ayın sonuna kadar abonesi bulunulan dağıtım şirketine başvuruda bulunulması ve ödenmesi gereken tutarın, ilk taksit bu kanunun yayımlandığı tarihi izleyen üçüncü aydan başlamak üzere bu kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi şartıyla fer'ilerin tamamının tahsilinden vazgeçilir." şeklinde yapılandırma imkanı getirilmiştir.

Bunun için aynı kanunun (18/b) maddesinde belirtilen koşulların yerine getirilmesi gerekir.

6111 sayılı Kanunun 19.maddesi hükmü uyarınca ise; süresinde ödenmeyen veya eksik ödenen taksitlerin belirtilen şekilde de ödenmemesi veya bir takvim yılında ikiden fazla taksidin süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi halinde ise bu kanun hükümlerinden yararlanma hakkı kaybedilecektir.

Uyuşmazlık, 6111 sayılı Kanun uyarınca yapılandırma kapsamına giren borcun taksitler halinde ödenmeye başlanması halinde, eldeki davanın konusuz kalıp kalmayacağı, başka bir anlatımla, taksitlerin ödenmeye başlaması üzerine, "esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına" karar verilip verilmeyeceği noktasında toplanmaktadır.

Bazı hallerde dava devam ederken dava açılmasından sonra meydana gelen (dava konusu alacağın ödenmesi gibi) bir nedenle dava konusu ortadan kalkabilir.

Davanın konusuz kalması halinde artık dava hakkında yargılama yapılmasına ve hüküm verilmesine gerek kalmaz. Bu halde, mahkemece dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilir.

Mahkemenin esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kararı, bir tespit hükmü niteliğindedir. Davanın konusuz kalması halinde, mahkeme davayı reddetmemekte, sadece davanın (esasının) konusuz kaldığını tespit etmekle yetinmektedir. Çünkü mahkeme, bu kararı ile aynı zamanda dava konusu yapılmış olan hakkın artık mevcut olmadığını da tespit etmekdir.

Konusuz kalan talepler dışındaki asıl ve yardımcı talepler için yargılamaya devam edileceğinden mahkemenin bu taleplerin kabulüne ilişkin kararı normal bir eda hükmü niteliğindedir.

Mahkemenin "esas" hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kararının kesinleşmesinden sonra o dava konusu hakkında aynı taraflar arasında, aynı dava sebebine dayanarak yeni bir dava açılamayacaktır; açılırsa, kesin hükümden dolayı reddedilecektir.

Belirtilen nedenlerle, davanın konusunun kalmadığına karar verebilmek için, sadece yapılandırma kapsamında başvuru yapılması veya yapılandırılan borcun taksitler halinde ödenmeye başlaması yeterli olmayıp, 6111 sayılı Kanundan yararlanılarak yapılan ödemelerin davaya esas talep sonucunu karşıladığının da anlaşılmış olması gerekir.

Talep sonucunun henüz karşılanmadığının belirlenmesi durumunda ise, HMK'nun 165.maddesi uyarınca bu durum "bekletici sorun" kabul edilerek, anılan koşulların oluşması anına kadar yargılama bekletilmelidir. Mahkemece yapılan taksit ödemelerinin davacının alacağını karşıladığının anlaşılması halinde davanın konusuz kaldığından söz edilebilir.

Yukarıda belirtilen yasal ve maddi olgular gözetilmeksizin eksik inceleme sonucu davanın konusuz kaldığından bahisle yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup kararın bozulması gerekmiştir.