Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2012/9254 K.2013/11487

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalılar Hazine ve ... Genel Müdürlüğü tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü: Dava taşınmaz üzerinde bulunan muhdesatların aidiyetinin tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve soruşturma hüküm vermeye yeterli olmadığı gibi varılan sonuç ve kurulan hüküm de yasal düzenlemelere uygun düşmemiştir.

Muhdesat aidiyetinin tespiti davasının doktrinde ve Yargıtay uygulamalarında hangi hallerde açılacağı açıklanmıştır. Bu tür bir davanın ancak taraflar arasında görülmekte olan ortaklığın giderilmesi davasının varlığı ya da kamulaştırma işlemine tabi tutulan taşınmaz üzerindeki muhdesatlar hakkında görülebileceği benimsenmiştir. Bu husus dava şartı olup bu tür bir olgunun bulunmaması halinde, hukuki yararın varlığından söz edilemez.

Ne var ki; mahkemece davacı tarafından yaptırıldığı ileri sürülen muhdesatların kamulaştırma haritası içinde kalıp kalmadığı ya da hangilerinin kamulaştırma alanı içinde kaldığı belirlenmeden karar verilmiştir.

Öte yandan; dava konusu muhdesatların bulunduğu taşınmazın köy boşluğu niteliğinde olduğu ileri sürülmüş ise de; mahkemece bu konuda yöntemine uygun bir araştırma yapılmamış, taşınmazın kadastro sırasında haritasında yol olarak bırakılan yerlerden olup olmadığı belirlenmemiştir. Eksik araştırma ve soruşturma ile hüküm verilemez.

Hal böyle olunca; mahkemece dava konusu muhdesatların üzerinde bulunduğu taşınmaz bölümünün niteliği belirlenmeli, kadastro sırasında haritasında yol olarak bırakılan yerlerden olduğunun belirlenmesi halinde umuma ait yoldaki muhdesatlara yasallık sağlayacak şekilde tespit kararı verilemeyeceği gözönünde tutulmalı, ...

Genel Müdürlüğünden dava konusu muhdesatların üzerinde bulunduğu taşınmaz ile ilgili kamulaştırma haritası getirtilmeli, kamulaştırma haritası ile kadastro paftasının ölçeği eşitlenmek suretiyle dava konusu muhdesatların üzerinde yer aldığı taşınmazın kamulaştırma haritası içerisinde kalan kesimleri duraksamasız belirlenmeli, bu doğrultuda bilirkişilerden keşfi izlemeye elverişli ve denetime açık rapor alınmalı, daha sonra az yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular gözönünde tutularak sonucuna uygun bir karar verilmelidir.

Mahkemece böylesine bir araştırma ve soruşturma yapılmadan eksik inceleme ile hüküm verilmesi isabetsiz olduğu gibi kabule göre de. HMK.'nun 26. maddesi hükmüne göre mahkeme, tarafların iddia, savunma ve talepleri ile bağlıdır. Mahkemenin istekten fazlasına veya başka bir şeye hükmetmesi olanak dışıdır.

Dosya içeriğinde davacı tarafın mülkiyet ve zilyetlik tespitine ilişkin taleplerini atiye bırakarak muhdesatın davacı tarafından meydana getirildiğinin tespitinin talep edilmiş olmasına karşın hüküm yerinde dava konusu muhdesatların “zilyetliğinin” tespitine karar verilmiş olması, öte yandan aleyhinde dava açılan ...

Genel Müdürlüğü taşınmazın maliki olmadığı gibi, davanın açılmasına sebep olacak bir eylemde de bulunmadığından hakkında açılan davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmiş olması dahi isabetsiz, davalılardan Hazine ve ... Genel Müdürlüğü’nün temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde davalı ...