Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2022/3046 K.2022/6309

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 16/12/2015 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 09/11/2021 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün evrak incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, İcra ve İflas Kanununun 121. maddesi gereği açılan ortaklığın giderilmesi istemine ilişkindir.

Davacı vekili, dava konusu 659 ada 62 parsel sayılı taşınmazdaki 4 No’lu bağımsız bölümün ortaklığının satış suretiyle giderilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, davanın kabulü ile ortaklığın satış suretiyle giderilmesine dair verilen kararın davalı ... tarafından temyizi üzerine Yargıtay 14. Hukuk Dairesinin 27.11.2019 tarih 2016/10772 Esas, 2019/7905 Karar sayılı ilamı ile “Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları, paylı mülkiyet veya elbirliği mülkiyetine konu taşınır veya taşınmaz mallarda paydaşlar (ortaklar) arasında mevcut birlikte mülkiyet ilişkisini sona erdirip ferdi mülkiyete geçmeyi sağlayan, iki taraflı, tarafları için benzer sonuçlar doğuran davalardır.

Taraf teşkili kamu düzenine ilişkin olup re’sen yargılamanın her aşamasında gözönünde bulundurulması gerekir.

Somut olaya gelince; tapu kayıt maliklerinden ...’ın 16.03.2016 tarihinde vefat ettiği halde mirasçılarının davaya dahil edilmediği ve tapu kayıt maliklerinden ... ve ...’ın kısıtlandıkları iddia edildiği halde kısıtlanıp kısıtlanmadıklarının araştırılmadığı anlaşılmaktadır.

O halde mahkemece, ...’ın usulüne uygun mirasçılık belgesi uyarınca belirlenecek mirasçılarının davaya dahil edilerek taraf teşkili sağlandıktan ve ..., ...’ın kısıtlılık durumları araştırıldıktan sonra yargılamaya devam edilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiştir.” gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Bozma ilamına uyulması sonrası yapılan yargılama sonunda mahkemece; davanın kabulü ile; davaya konu 659 ada, 62 parsel sayılı taşınmazda kayıtlı binanın zemin kat 4 numaralı dairesindeki ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmiştir.

Hüküm dahili davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları, paylı mülkiyet veya elbirliği mülkiyetine konu taşınır veya taşınmaz mallarda paydaşlar (ortaklar) arasında mevcut birlikte mülkiyet ilişkisini sona erdirip ferdi mülkiyete geçmeyi sağlayan, iki taraflı, tarafları için benzer sonuçlar doğuran davalardır.

Mahkemece paydaşlığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmesi halinde satışın nasıl yapılacağının ve satış bedelinin ne şekilde dağıtılacağının hüküm sonucunda gösterilmesi gerekir.

Satışına karar verilen taşınmaz;

a) Paylı mülkiyet hükümlerine konu ise satış bedelinin paydaşların tapudaki payları oranında,

b) Elbirliği mülkiyeti hükümlerine tabi olması halinde satış bedelinin mirasçılık belgesindeki paylar oranında,

c) Hem paylı, hem de elbirliği mülkiyeti halinin bir arada bulunması halinde ise satış bedelinin tapudaki ve mirasçılık belgesindeki paylar nazara alınarak dağıtılmasına karar verilmesi gerekir.

Mahkemece, hüküm fıkrasında satışın ne şekilde yapılacağının gösterilmesi gerekir. Ancak hüküm fıkrasında böyle bir açıklık yok ise satışın genel açık artırma suretiyle yapılacağı anlaşılır.

Somut olayda; mahkemece, hem paylı, hem de elbirliği mülkiyeti hali bir arada bulunan dava konusu taşınmazda ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilirken satış bedelinin dağıtılmasına kadar geçecek sürede taraflarda ve hisse oranlarında değişme olabileceğinden satış bedelinin paydaşlara “tapudaki ve mirasçılık belgesindeki payları oranında” dağıtılmasına karar verilmesiyle yetinilmesi gerekirken ayrıca bilirkişi raporuna atıf yapılmış olması ayrıca dava konusu satışına karar verilen taşınmazın satışının nasıl yapılacağı hüküm sonucunda gösterilmemiş ve ortaklığın giderilmesine karar verilen taşınmazların satış bedeli üzerinden %

011,38 oranında tahsil edilmesi gereken harcın taraflara payları oranında yükletilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş ise de, belirtilen hususlar kararın bozulmasını ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438/7. maddesi gereğince hüküm sonucunun aşağıdaki şekilde düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.