Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2022/4736 K.2023/549

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ortaklığın giderilmesi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay 14. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; aktif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar dava dilekçesinde; ... Mahallesi, (eski 281) 8179 ada 7 parselde kayıtlı taşınmazda davacı ve davalıların hissedarı olup taşınmaz üzerine davalılar tarafından bina inşa edilmesi sebebiyle müvekkilinin söz konusu gayrimenkulden faydalanamadığını, gayrimenkulun taksiminin de mümkün olmadığını beyan ederek; taşınmaz üzerindeki ortaklığın satış suretiyle giderilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili; dava sonucunda taşınmazın müvekkillerine satışı yönünde karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 20.12.2012 tarihli ve 2007/1358-2012/1400E. - K. sayılı kararıyla; satış suretiyle ortaklığın giderilmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin 20.12.2012 tarihli ve 2007/1358-2012/1400E. - K. sayılı kararına karşı süresi içinde davalılardan ... ve diğerleri vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 14. Hukuk Dairesi 12.12.2018 tarih ve 2018/2884 Esas, 2018/8909 Karar sayılı ilamında; "...Somut olayda; satış bedelinin ne şekilde paylaştırılacağı hüküm sonucunda açıklığa kavuşturulmadan bilirkişi raporuna atıf yapılmakla yetinilerek hüküm kurulması doğru olmadığı gibi bilirkişi tevzii tablosunda taşınmaz hissedarlığından çıkan davacı ..., asli müdahil Abdurrahim Akbaş ve davalılar ..., ... ve Mustafa Albayrak'a da pay verildiği görülmektedir.

Ayrıca, UYAP sisteminden alınan tapu kaydına göre; karardan sonra pay satın almak suretiyle yeni hissedarlardan olduğu anlaşılan ...'in vekili davaya taraf olmak için mahkemeye dilekçe sunmuş, mahkemece dahili davalı olarak gerekçeli karar tebliğ edildiği görülmekte ise de, bu paydaşın HMK'nın 27 nci maddesine aykırı şekilde usulünce davaya katılımı sağlanmadan, tevzii tablosunda yer almaması nedeniyle de infazda tereddüt oluşturacak şekilde hüküm tesisi doğru görülmediği" gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesi, yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; Somut olayda; Pendik ilçesi, Yayalar Mahallesi, 8179 ada, 7 parsel sayılı taşınmazda ortaklığın giderilmesi talebine ilişkin uyuşmazlıkta yargılama devam ederken davacının payını dava dışı 3 üncü kişiye devretmiş olması nedeniyle taşınmaz üzerinde hak sahibi olmamasına göre karar tarihi itibariyle taraf ehliyeti olmadığı, HMK 115/2 nci maddesi gereğince dava şartı bulunmadığı gerekçesiyle; aktif husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar temyiz dilekçesinde özetle;

Dava konusu taşınmaz üzerinde müvekkilinin halen hissesi bulunduğunu, ortaklığını giderilmesi davalarında paydaşlardan birinin davaya devam etmek istemesi halinde yargılamaya devam edilmesi gerektiğini, oysaki davayı takip edip etmeyecekleri hususunun mahkemece paydaşlardan sorulmadığını, işbu temyiz konusu hükmün verilmesinin akabinde taraflarınca İstanbul 10. Sulh Hukuk Mahkemesi nezdinde 2022/242 Esas sayılı dosya üzerinden aynı taşınmaza ilişkin ortaklığın giderilmesi davası açtıklarını, paydaş sayısının çokluğu dikkate alındığında yeni açılan davanın sonuçlanmasının yıllar süreceğini, davaların birleştirilmesi gerektiğini beyan ederek, usul ve yasaya aykırı hüküm bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ortaklığın giderilmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları paylı ve elbirliği mülkiyeti hükümlerine tabi mallarda paydaşlar veya ortaklar arasındaki hukuki ilişkiyi sona erdiren, birlikte mülkiyetten ferdi mülkiyete geçmeyi sağlayan iki taraflı, taraflar için benzer sonuçlar doğuran davalardır.

2. Paydaşlığın giderilmesi davasını paydaşlardan biri veya birkaçı diğer paydaşlara karşı açar. HMK'nin 27 nci maddesi uyarınca davada bütün paydaşların yer alması zorunludur. Paydaşlardan veya ortaklardan birinin ölümü halinde alınacak mirasçılık belgesine göre mirasçılarının davaya katılmaları sağlandıktan sonra işin esasının incelenmesi gerekir.

3. 6100 sayılı HMK’nin 125/2 nci maddesi uyarınca;

Davanın açılmasından sonra, dava konusu davacı tarafından devredilecek olursa, devralmış olan kişi, görülmekte olan davada davacı yerine geçer ve dava kaldığı yerden itibaren devam eder.

Dava konusu 8179 ada, 7 parsel sayılı taşınmazın UYAP sistemi üzerinden yapılan kontrolünde bu taşınmazın tapu kaydında davacıların hissesinin kalmadığı anlaşılmaktadır. Mahkemece dava konusu taşınmaza ilişkin güncel tapu kaydı getirtilerek, 6100 sayılı HMK’nın 125 inci maddesi hükmü uyarınca davacının payını devrettiği kişi veya kişiler saptanmalı, payı devralan üçüncü kişinin devreden davacının yerine geçerek davaya devam edebileceği hususu göz önüne alınarak taraf teşkili de denetlenmek suretiyle bir karar verilmelidir.

2. Değerlendirme

Dava konusu 281 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydı incelendiğinde davacı ...'in taşınmazdaki payını 22.02.2022 tarihinde ve davacı ...'un ise 20.10.2006 tarihinde dava dışı üçüncü kişilere hisselerini sattıkları ve dava konusu taşınmazda hisselerinin kalmadığı anlaşılmaktadır. Mahkemece dava konusu taşınmaza ilişkin güncel tapu kaydı getirtilerek, 6100 sayılı HMK’nin 125 inci maddesi hükmü uyarınca satış işlemine bağlı olarak davacı hissesini devralan yönünden taraf teşkili sağlanmak suretiyle davaya devam olunması gerektiğinden, dava konusu taşınmazın güncel tapu kaydının getirtilip, devir işlemini değerlendirmek ve bu yönde yeni hissedarın davaya dahil edilerek mahkemesince karar verilmek üzere hükmün bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA,

Peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,