Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2022/6532 K.2023/478

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen önalım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay 14. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin dava konusu 2197 parsel sayılı taşınmazda hissedar olduğunu, davalılardan İrfan'ın 294679/24733440 hisseyi, Kamile'nin 294679/24733440 hisseyi 22.04.2013 tarihinde 8043 yevmiye sayılı işlem ile satın aldığını, satış işleminin noter aracılığıyla bildirilmediğini belirterek, önalım hakkı nedeniyle davalılar adına kayıtlı hisselerin iptali ile müvekkili adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davanın süresinde açılmadığını, müvekkilinin dava konusu taşınmazdaki hissesini 125.000,00 TL bedelle satın aldığını, kabul etmemekle birlikte şayet önalım hakkı kabul edilecekse de güncel bedel üzerinden karar verilmesinin hakkaniyete uygun olacağını belirterek, davanın reddini istemiştir.

2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacının satıcıya karşı yöneltilmesi gerektiğini, müvekkilinin iyi niyetle hisse satın aldığını, davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, davacı dava dilekçesinde her ne kadar dava konusu hisseyi müvekkilinin 50.000,00 TL bedel ile aldığını iddia etmiş olsa da, müvekkilinin bu yeri 127.900,00 TL bedel ile satın aldığını, tapuda satış bedelinin 50.000,00 TL olarak gösterilmiş olsa da müvekkilinin satışın hemen ardından İstanbul Hisar Vergi Dairesine dilekçe verilerek taşınmazın 127.900,00 TL bedelle satın alındığının bildirildiğini,

konu ile ilgili müvekkili tarafından 06.05.2013 tarihinde vergi dairesine tapu tamamlama harcının ödendiğini, taşınmazın güncel değer artışının da dikkate alınması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 26.01.2016 tarih ve 2015/262 Esas, 2016/42 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ve davalı ... ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 14. Hukuk Dairesinin 30.05.2019 tarih ve 2016/6517 Esas, 2019/4971 Karar sayılı kararıyla davanın kabulü ile tapu iptali ve tesciline karar verildiği hâlde iptal ve tescil edilecek payların hüküm sonucunda gösterilmemesi doğru görülmemiş, hükmün düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.

3. Yargıtay 14. Hukuk Dairesinin 30.05.2019 tarih ve 2016/6517 Esas, 2019/4971 Karar sayılı kararı üzerine davalı ... vekili ve davalı ... vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

4. Yargıtay 14. Hukuk Dairesinin19.01.2021 tarih ve 2020/4384 Esas, 2021/86 Karar sayılı kararı ile, Dairece davalı ... vekilinin temyiz talepleri incelenmeden davalı ... vekilinin temyiz talepleri nazara alınarak kararın düzeltilerek onandığı anlaşıldığından, davalı ... vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairenin maddi hataya dayalı 30.05.2019 tarih ve 2016/6517 Esas, 2019/4971 Karar sayılı onama kararının kaldırılmasına,

Mahkemece 24.11.2015 tarihli duruşmada verilen ara karar gereğince bir sonraki duruşma günü ve saatini beklemeksizin aynı gün 10:49'da duruşma yaparak davalı ...'un yokluğunda karar verildiğini, davanın taraflarına bildirilen duruşma saatinden önce celse açarak savunma hakkını ihlâl edecek şekilde karar verilmesinin doğru görülmediğini, resmi satış sözleşmesine göre davalıların dava konusu taşınmazdaki payları 22.04.2013 tarihinde 50.000,00'er TL'ye satın aldıklarını,

davalılar tarafından dosyaya sunulan Hisar Vergi Dairesinin 06.05.2013 tarihli Koşuyolu Mevki 2197 parsel için ek harç açıklamalı 1.606,00 TL miktarlı vergi dairesi alındılarına göre davalıların gerçek değer olarak ifade ettiği miktar üzerinden harcı tamamladıklarının anlaşıldığını, bu düzeltme işleminin önalım davasının açıldığı 08.04.2015 tarihinden önce tamamlandığını, davalıların satış sözleşmesinde yer alan ve satış bedelinden kaynaklanan hatayı dava açılmadan önce yetkili merciye başvurmak suretiyle düzelttirdiklerini,

dava açılmadan önce gerçekleşen satış ve düzeltme işlemlerinin bir bütün hâlinde ve hepsine eşit değer vererek mevcut durumun değerlendirilmesi gerektiğini, önalım davasına konu satış sözleşmesine ve buradaki bilgilere dayanarak talepte bulunan davacının dava açılmadan önce bu sözleşmedeki bir hatanın düzeltilmesine yönelik davalıların işlemini kabul etmemesinin dürüstlük kuralı ile bağdaşmayacağını, davanın her davalı payı için 127.900,00'er TL satış bedeli üzerinden kabulü gerekirken 50.000,00'er TL üzerinden kabulünün hukuka uygun olmadığını belirterek onama ilâmının kaldırılmasına, hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 22.06.2022 tarih ve 2022/302 Esas, 2022/446 Karar sayılı kararı ile bozma ilâmı doğrultusunda ve hak düşürücü süre içerisinde açılan davanın kabulü ile davalılar adlarına kayıtlı hisselerin ayrı ayrı iptali ile davacı adına tesciline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili, bozma nedenlerinin tam olarak incelenmediğini, davacının satıştan haberdar olduğunu, bozma ilâmında fiili taksim ile ilgili kısımdan bahsedildiğini, denkleştirici adalet ilkesi gereğince satış tarihi ile dava tarihi arasında taşınmazdaki artışın değerinin tespiti ile bu artış üzerinden taşınmazın bedelinin tespitinin gerektiğini, re'sen belirlenecek nedenlerle kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, önalım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 436 ve 437 nci maddeleri.

2. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 732 inci maddesi.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 437 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Mahkemece Yargıtay 14. Hukuk Dairesinin 19.01.2021 tarihli bozma ilâmı sonrasında bozma ilâmında belirtildiği şekilde taşınmazların davalılara ayrı ayrı satış bedeli 127.900,00'er TL olarak kabul edilmiş, davacı vekili bu miktar üzerinden toplamda 263.362,12 TL bedel depo etmiştir.

3. Satış bedelinin resmi senette 50.000,00 TL olup, davalının harç ile ilgili sunduğu belgeler dikkate alındığından yargılama süreci uzamıştır. 4. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,