Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2022/7163 K.2023/6387

Taraflar arasındaki meranın aidiyetinin tespiti ve el atmanın önlenmesi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin Siverek ... (Mahallesi) sakinlerinden olduğunu, Şanlıurfa ili, Siverek ilçesinde bulunan ... (Mahallesi) ile ilgili sınır ve mera tespitinin 23.10.1975 yılında kadastro çalışmaları sırasında yapıldığını, ... Köyünün (Mahallesi), ... (Mahallesi) sınırları içindeyken 08.06.1992 tarihinde çizilen harita ile 10.03.1993 tarihinde ... (Mahallesi)nden ayrıldığını, ... Köyü (Mahallesi)'nün ayrılmasıyla, köy ve mera sınırları çizimi sırasında ...

(Mahallesi)'ne ait olan 60, 61, 62, 63, 64 No.lu parsellerin ... Köyü (Mahallesi) sınırları içerisinde kaldığını, kadastroda 196 ve 197 parsel olarak görünen meraların da ... Köyü (Mahallesi) sınırına dahil edildiğini, bahse konu meralar ... Köyünün (Mahallesi) kurulduğu 1993 yılına kadar ...

(Mahallesi) kullanımında olduğunu belirterek, meralar üzerinde aidiyetin tespiti ve el atmanın önlenmesine, fazlaya ilişkin talep ve dava ... saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00 TL ecrimisil talebinin yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... Belediye Başkanlığı vekili; açılan davayı kabul etmediklerini, davanın usulden reddini yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ''...davada gerek davacının sakini ve aynı zamanda muhtarı olduğunun anlaşıldığı ... gerek ... köylerinin 6360 sayılı Kanunun yukarıda belirtilen ilgili maddeleri uyarınca bağlı bulundukları Siverek ilçesi Belediyesine katıldıkları ve tüzel kişiliklerinin son bulduğu, dava ehliyetlerinin katıldıkları Siverek Belediyesinde birleştiği, başka bir deyişle davada taraf ehliyetlerinin kalmadığı, Siverek Belediyesi mahalleleri arasındaki davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına ve davanın mahiyeti gereği de taraf vekilleri lehine vekalet ücretine hükmedilmemesine'' karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili, yıllardır kadim meralarından faydalanamadıklarını, mahalle muhtarının da dava ehliyetinin var olduğunun kabulü gerektiğini belirterek, hükmün kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ''...dava, meraya el atmanın önlenmesi ve idari sınırın tespiti istemine ilişkindir. Ancak davada davacının bağlı bulunduğu mahalle adına dava açtığı sabit olmakla, mahallenin ayrı bir tüzel kişiliği bulunmadığından ve davacının tek başına şahsen meraya müdahalenin meni davasını açması mümkün bulunmadığından davacının davada taraf ehliyetinin bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Kaldı ki davacı dava dilekçesinde eski ... Köyü'nün müdahalesinden ve sınır ihlalinden bahsetmekle gerek davacının mensubu bulunduğu eski ... gerekse eski ... Köyü'nün tüzel kişiliği bulunmadığından ve her iki eski köyde Siverek ilçesinin mahalleleri konumunda bulunduklarından bu davanın Siverek Belediyesine yönlendirilmesi de mümkün değildir.

Bir diğer anlatımla Siverek Belediye sınırları içerisinde kalan bir mera için müdahalenin meni veya sınır tespiti davasını ancak komşu belediye açabilecektir. Aynı belediye sınırları içerisinde tüzel kişiliğe sahip olmayan mahalleler arasında açılan böyle bir davanın dinlenme olanağı bulunmamaktadır.

Bu nedenle dava dosyasındaki bilgi ve belgelere, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle yerel mahkemece delillerin takdirinde isabetsizlik görülmemesine göre, yerinde bulunmayan bütün istinaf itirazlarının reddi ile usul ve yasa yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılan İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine....'' karar vermiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili, istinaf talep dilekçesinde belirtilen nedenlerle hükmü temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, meranın aidiyetinin belirlenmesi, el atmanın önlenmesi ve ecrimisil istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı HMK’nın 50 nci maddesinde medenî haklardan yararlanma ehliyetine sahip olanın davada taraf ehliyetine de sahip olacağı, 51 inci maddesinde dava ehliyetinin medenî hakları kullanma ehliyetine göre belirleneceği, 114/d maddesinde ise taraf ve dava ehliyetinin dava şartlarından olduğu ve 115 inci madde uyarınca da mahkemenin dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştıracağı belirtilmektedir.

2. 4721 sayılı TMK’nın 47, 48, 49 ve 50 nci maddelerinde de tüzel kişiliğin kazanılması, hak ehliyeti ile fiil ehliyeti ve bunun kullanılmasına ilişkin hükümler yer almaktadır.

3. 442 sayılı Köy Kanununun 37/7 nci maddesi uyarınca da köy tüzel kişiliği adına dava açmak ve açılan davayı takip yetkisi köy muhtarına aittir. Köy muhtarının hukuki bir engelinin çıkması durumunda bu yetki aynı Kanunun 33/b maddesine göre köy derneğinin seçeceği temsilciye tanınmıştır.

4. Ancak, On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi Ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair 6360 sayılı Kanunun 1 inci maddesi gereğince;

a. Aydın, Balıkesir, Denizli, Hatay, Malatya, Manisa, Kahramanmaraş, Mardin, Muğla, Ordu, Tekirdağ, Trabzon, Şanlıurfa ve Van illerinde, sınırları il mülki sınırları olmak üzere aynı adla büyükşehir belediyesi kurulmuş ve bu illerin il belediyeleri büyükşehir belediyesine dönüştürülmüştür.

b. Adana, Ankara, Antalya, Bursa, Diyarbakır, Eskişehir, Erzurum, Gaziantep, İzmir, Kayseri, Konya, Mersin, Sakarya ve Samsun büyükşehir belediyelerinin sınırları il mülki sınırlarıdır.

c. Birinci ve ikinci fıkrada sayılan illere bağlı ilçelerin mülki sınırları içerisinde yer alan köy ve belde belediyelerinin tüzel kişiliği kaldırılmış, köyler mahalle olarak, belediyeler ise belde ismiyle tek mahalle olarak bağlı bulundukları ilçenin belediyesine katılmıştır.

Aynı Kanunun Geçici 1 nci maddesinin 13 üncü fıkrasında; “1 nci maddeye göre tüzel kişiliği kaldırılan belediye ve köylerin mahkemelerde süren davalarında katıldıkları ilçe belediyesi taraf olur” hükmü yer almaktadır.

Bu hüküm Kanunun “Yürürlük” başlıklı 36 ncı maddesi uyarınca ilk mahalli idareler genel seçiminin yapıldığı 30.03.2014 tarihinde yürürlüğe girmiş bulunmaktadır.

3. Değerlendirme 1. Somut olaya gelince; davacı ve davalı köylerin 6360 sayılı Kanunun yukarıda belirtilen hükümleri gereğince, tüzel kişiliği kaldırılarak mahalle olarak Siverek ilçesinin belediyesine katılmaları nedeniyle görülmekte olan davada, köylerin ve mahalle muhtarlarının taraf sıfatları kalmadığından ve davacı ile davalı sıfatlarının birleşmesi nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi yerinde görülmüştür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekili tarafından temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine