Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/1640 K.2024/1838

Taraflar arasındaki vasiyetnamenin tenfizi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın, davalılar vekili ve davacı tarafından istinaf edilmesi üzerine; İlk Derece Mahkemesince, istinaf masrafları yatırılmadığından davalılar vekilinin istinaf başvuru dilekçesinin reddine dair 07.01.2020 tarihli ek karar verilmiş ve davalılar vekilince ek karar da istinaf edilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince davalılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı bir kısım davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı dava dilekçesinde; 19.06.2013 tarihinde ölen muris ...'ye ait İznik Noterliğinin 02.09.2010 tarihli vasiyetnamesinin tenfizini ve vasiyet edilen taşınmazın tapusunun iptali ile tescilini istemiştir.

II. CEVAP

Davalılar süresinde sundukları cevap dilekçelerinde; davayı kabul etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, 16.540,78TL karar harcının tahsiline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili ve davacı istinaf başvurusunda bulunmuştur.

2. İlk Derece Mahkemesince, 4091 TL istinaf karar harcının verilen kesin süre içerisinde yatırılmadığından bahisle davalılar vekilinin istinaf başvuru dilekçesinin reddine dair ek karar verilmiştir.

3. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen ek kararına karşı süresi içinde davalılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı, yargılama giderlerinden davanın açılmasına sebep olan davalıların sorumlu olması gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

2. Davalılar vekili asıl karara karşı sundukları istinaf dilekçesinde, vasiyetnamenin murisin iradesine uygun yorumlanarak tenfiziyle taşınmazın kullanıma uygun tescili gerekirken 1/3 oranındaki tescil hükmünün murisin iradesine aykırı olduğunu ileri sürerek asıl kararın; ayrıca ek karara karşı sundukları istinaf dilekçesinde ise, istinaf giderlerinin çok yüksek olması nedeniyle hak hürriyetlerinin ihlal edildiğini ileri sürerek ek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; kesin süre içinde 4091TL miktarındaki istinaf karar harcının yatırılmadığı gerekçesiyle davalılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, yargılama giderlerinden davalıların sorumlu olacağı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, kararın kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne, yargılama giderlerinin davalılara yüklenmesine karar verilmiştir.

2. Bölge Adliye Mahkemesi 03/11/2022 tarihli tashih şerhi ile, davalıların davayı ilk celseden önce kabul etmeleri nedeniyle uygulanacak olan Harçlar Kanunu'nun 22 nci maddesine göre karar harcının 1/3 oranında alınması gerektiği açıklanarak 13/10/2022 tarihli hükümde 16.540,78TL olarak gösterilen karar harç miktarının 5.513,59 TL olarak tashihine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde bir kısım davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Bir kısım davalılar vekili, hem ilk celseden önce davayı kabul etmeleri hem de davanın açılmasına sebep olmamaları nedenleriyle yargılama giderlerinden sorumlu tutulamayacaklarını, ayrıca vasiyetnamenin murisin iradesine uygun yorumlanarak tenfiziyle taşınmazın kullanıma uygun tescili gerekirken 1/3 oranındaki tescil hükmünün murisin iradesine aykırı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, vasiyetnamenin tenfizi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nn 600 üncü maddesi, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 94, 308 ve devamı maddeleri, 344, 346/2, 369, 370 ve 371 inci maddeler, 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 22 ve 28 nci maddeleri ile (1) sayılı Tarifenin (A)-III/1.e hükmü

3. Değerlendirme

1.Somut olayda davacı, muris ...'ye ait İznik Noterliğinin 02.09.2010 tarihli vasiyetnamesinin tenfizi istemiyle dava açmış; davalılar ise ilk celseden önce sundukları cevap dilekçeleriyle davayı kabul ettiklerini beyan etmişlerdir. İlk Derece Mahkemesince davalıların kabul beyanı esas alınarak vasiyetnamenin tenfizine dair hüküm oluşturulmuştur.

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 22 nci maddesine göre, kabul beyanı en geç ilk celsede gerçekleşirse karar harcının üçte bir oranda tahsili gerekir. Ancak İlk Derece Mahkemesince karar harcı, 492 sayılı Kanun'a aykırılık oluşturacak şekilde, tam nispette hesaplanarak 16.540,78TL miktarında hükmolunmuştur.

Kararın istinaf edilmesi üzerine İlk Derece Mahkemesince, 16.540,78TL olan hatalı miktardaki karar harcı esas alınmak suretiyle fazla miktarda hesaplanan 4091 TL eksik istinaf karar harcının yatırılması için davalılar vekiline 18.12.2019 tarihli muhtıra gönderilmiştir. Ne var ki, yargılama sırasında taraflara yüklenen yükümlülüklerin geçerli sayılabilmesi için öncelikle yükümlülüğün doğru bir şekilde tespit edilmiş olması şarttır.

Bir diğer anlatımla, Harçlar Kanunu'nun 22 nci maddesine aykırı olarak fazla miktarda hükmolunan (16.540,78TL) karar ve ilam harcı üzerinden hesaplanan (4091 TL) istinaf karar harcına ilişkin 18.12.2019 tarihli muhtıraya sonuç bağlanması mümkün değildir.

Aksinin kabulü, istinaf edene gereksiz yükümlülükler yüklemekle birlikte; istinaf edenin mahkemeye erişim hakkını ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 27 nci maddesinde öngörülen hukuki dinlenilme hakkını engelleyecektir.

2. Bu itibarla, Harçlar Kanunu'nun 22 nci maddesi uyarınca karar harcının üçte bir oranında alınması gerektiğini isabetli olarak benimseyen ve alınması gereken karar harcını 5.513,59 TL olarak tashih eden Bölge Adliye Mahkemesince, olması gerekenden daha fazla yükümlülük yükleyen 18.12.2019 tarihli muhtıraya değer verilerek davalılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi hatalıdır.

3. Bu durum karşısında; İlk Derece Mahkemesince 6100 sayılı Kanun'un 344 üncü maddesine dayanılarak çıkarılan 18.12.2019 tarihli muhtıra usulüne uygun olmadığından, buna dayanılarak verilen 07.01.2020 tarihli ek kararın ve Bölge Adliye Mahkemesinin ek karara karşı davalılar vekilince yapılan istinaf talebinin esastan reddine dair kararının usul ve yasaya uygun olduğunu söyleyebilme olanağı bulunmadığından, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılması suretiyle İlk Derece Mahkemesinin ek kararının bozulmasına, bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının incelenmesine ise şimdilik yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesinin 07.01.2020 tarihli ek kararına karşı davalılar vekilince yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesinin 07.01.2020 tarihli ek kararının 6100 sayılı HMK'nin 371. maddesi uyarınca BOZULMASINA,

Bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının incelenmesine bu aşamada yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde temyiz edene iadesine,

6100 sayılı HMK'nin 373/1 maddesi uyarınca Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

28.03.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞIOY

Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve tüm dosya içeriğine göre, Bölge Adliye Mahkemesi kararı ve dayandığı gerekçeler usul ve yasaya uygun bulunduğundan ve Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanması görüşünde olduğumdan sayın çoğunluğun bozma kararına katılamıyorum.