Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/1819 K.2023/2873

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ortaklığın giderilmesi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; Eskişehir ili, Tepebaşı ilçesi, Batıkent Mahallesi, 11541 ada, 46 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki ortaklığın aynen taksim suretiyle giderilmesi, mümkün olmadığı takdirde satış yoluyla giderilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Bir kısım davalılar vekili; aynen taksim suretiyle giderilmesi mümkün olmadığı takdirde ortaklığın satış yoluyla giderilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 22.10.2015 tarihli ve 2013/1992 Esas, 2015/1880 Karar sayılı kararıyla; "...Davanın kabulüne, ortaklığın aynen taksim suretiyle giderilmesi mümkün olmadığından satış yoluyla giderilmesine..." karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde bir kısım davalılar, bir kısım davalılar vekili ve davalılardan ... temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 04.12.2019 tarihli ve 2019/4264 Esas, 2019/8259 Karar sayılı kararıyla; "... Paydaşlığın giderilmesi davasını paydaşlardan biri veya birkaçı diğer paydaşlara karşı açar. HMK'nin 27 nci maddesi uyarınca davada bütün paydaşların yer alması zorunludur. Paydaşlardan veya ortaklardan birinin ölümü halinde alınacak mirasçılık belgesine göre mirasçılarının davaya katılmaları sağlandıktan sonra işin esasının incelenmesi gerekir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun, “Dava konusunun devri” başlıklı 125. maddesinde; “(1) Davanın açılmasından sonra, davalı taraf, dava konusunu üçüncü bir kişiye devrederse, davacı aşağıdaki yetkilerden birini kullanabilir; a) İsterse, devreden tarafla olan davasından vazgeçerek, dava konusunu devralmış olan kişiye karşı davaya devam eder. Bu takdirde davacı davayı kazanırsa, dava konusunu devreden ve devralan yargılama giderlerinden müteselsilen sorumlu olur.

b) İsterse, davasını devreden taraf hakkında tazminat davasına dönüştürür.

(2)Davanın açılmasında sonra, dava konusu davacı tarafından devredilecek olursa, devralmış olan kişi, görülmekte olan davada davacı yerine geçer ve dava kaldığı yerden itibaren devam eder”, hükümlerine yer verilmiştir.

Öte yandan, 6100 sayılı HMK'nin "Hükmün kapsamı" başlıklı 297/2. maddesi gereğince hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir. Anılan yasa maddesine göre, hükmün infaza elverişli olarak kurulması gerekir.

Somut olayda; dava açıldıktan sonra tapu kayıt maliki davacı ... ...’ın hissesini 3 üncü kişiye devrettiği UYAP’tan yapılan inceleme sonucu anlaşılmış olduğundan, oluşan bu yeni duruma göre HMK 125 inci madde uyarınca işlem yapılmak üzere hükmün bozulması gerekmiştir..." gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Temyize Konu Karar

Mahkemenin, başlıkta tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;

"...Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin "Davanın açılmamış sayılması başlıklı" 7/1 nci maddesi hükmü “Görevsizlik veya yetkisizlik nedeniyle dava dilekçesinin reddine, davanın nakline veya davanın açılmamış sayılmasına ön inceleme tutanağı imzalanıncaya kadar karar verilmesi durumunda tarifede yazılı ücretin yarısına, ön inceleme tutanağı imzalandıktan sonra karar verilmesi durumunda tamamına hükmolunur.

Şu kadar ki, davanın görüldüğü mahkemeye göre hükmolunacak avukatlık ücreti, tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde yazılı miktarları geçemez. Davanın dinlenebilmesi için kanunlarda öngörülen ön şartın yerine getirilmemiş olması ve husumet nedeniyle davanın reddine karar verilmesinde, davanın görüldüğü mahkemeye göre tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde yazılı miktarları geçmemek üzere üçüncü kısımda yazılı avukatlık ücretine hükmolunur.” şeklindedir.

Bu itibarla; somut davanın işlemden kaldırıldığı 04/11/2020 tarihinden itibaren üç aylık yasal süre içinde yenilenmediği anlaşıldığından davanın açılmamış sayılmasına karar verilerek, kendisini vekil ile temsil ettiren her bir taraf lehine ayrı vekalet ücreti takdiri gerektiği..." gerekçesiyle; 1. Davanın HMK'nın 150 nci maddesi uyarınca 05.02.2021 tarihi itibariyle açılmamış sayılmasına,

2. Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

3. Davalılardan ..., ..., ... kendilerini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'e göre 3.405,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak adı geçen davalılara verilmesine,

4. Davalılardan ..., ..., ... kendilerini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'e göre 3.405,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak adı geçen davalılara verilmesine,

5. Davalılardan ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'e göre 3.405,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak adı geçen davalıya verilmesine..." karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ... temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı ...; açılmamış sayılmaya ilişkin hükmün yerinde olduğunu, ancak tek vekalet ücretine hükmedilerek bu ücretin pay edilmesi gerekirken her bir davalı vekili yönünden ayrı ayrı vekalet ücreti takdir edilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu beyan ederek; hükmün bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; ortaklığın satış suretiyle giderilmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedinci fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası. 2. Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları iki taraflı, taraflar için benzer sonuçlar doğuran davalardır. Bu davalarda davalı da davacı gibi aynı haklara sahiptir.

3. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası; ''...Müteselsil sorumluluk da dahil olmak üzere, birden fazla davalı aleyhine açılan davanın reddinde, ret sebebi ortak olan davalılar vekili lehine tek, ret sebebi ayrı olan davalılar vekili lehine ise her ret sebebi için ayrı ayrı avukatlık ücretine hükmolunur.'' düzenlemesini içermektedir.

4. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin "Davanın açılmamış sayılması başlıklı" 7 nci maddesinin birinci fıkrası; “...Görevsizlik veya yetkisizlik nedeniyle dava dilekçesinin reddine, davanın nakline veya davanın açılmamış sayılmasına ön inceleme tutanağı imzalanıncaya kadar karar verilmesi durumunda tarifede yazılı ücretin yarısına, ön inceleme tutanağı imzalandıktan sonra karar verilmesi durumunda tamamına hükmolunur. Şu kadar ki, davanın görüldüğü mahkemeye göre hükmolunacak avukatlık ücreti, tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde yazılı miktarları geçemez.” hükmünü amirdir.

3. Değerlendirme 1. Temyizen incelenen Mahkeme kararında ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı ve bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Yukarıda açıklandığı üzere; incelenen dosya kapsamına göre, davalılar yönünden aynı sebepten davanın açılmamış sayılmasına karar verildiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari ücret Tarifesi gereğince davalılar lehine ortaklığın giderilmesi davalarına özgü tek vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, her bir davalı vekili için ayrı ayrı avukatlık vekalet ücretine hükmedilmesi hatalıdır. Hâl böyle olunca, yazılı şekilde karar verilmiş olması bozmayı gerektirmektedir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 438 inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü uyarınca mahkeme kararının düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı tarafın diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

Davacı tarafın Mahkeme kararına yönelik temyiz itirazının kabulü ile, hüküm fıkrasının "5", "6" ve "7 nci" bentlerinin çıkartılarak yerine 5 inci bent olarak; “Davalılar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... kendilerini vekille temsil ettirdiklerinden AAÜT uyarınca 3.405,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak adı geçen davalılara verilmesine" cümlesinin yazılması ve sonraki bentlerinin buna göre teselsül ettirilmesi suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının ilgiliye iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,