Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/2320 K.2024/2330

Taraflar arasındaki vasiyetnamenin imhası davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın hukuki yarar bulunmadığından usulden reddine karar verilmiştir. Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı dava dilekçesinde; farklı noterliklerde pek çok vasiyetname düzenlettiğini, bu vasiyetnamelerin içerik olarak o dönemlerde ani bir ölüm gerçekleşirse son arzularını ifade eden hususları ihtiva etmekte olduğunu, ancak zaman içinde ihtiyaç oldukça adı geçen vasiyetnamelerden dönerek yeni vasiyetnameler yaptığını, Bartın 3. Noterliği'nin 14 Ekim 2015 tarih ve 10136 sayılı düzenleme şeklindeki vasiyetnameden dönme belgesinde de açık bir şekilde bu yaptığı vasiyetnamelerden döndüğünü belirtiğini, 26.07.2021 tarih ve 18752 yevmiye numaralı vasiyetnameden önceki vasiyetnamelerin hiçbir şekilde gündeme getirilmesini istemediğini,

bu nedenle ilgili noterliklerden vasiyetnamelerim imha edilmesini istediğini, ancak talebinin yerine getirilmediğini, yasalara göre iş bu belgelerden her zaman ve hiçbir gerekçe göstermeden usulünce dönebileceğini, usulünce geçersiz kıldığı belgelerin söz konusu noterlerin arşivinde bulunmasının hiçbir yararı kalmadığını, rücu ettiği belgelerin içeriğinin ölümünden sonra kimse tarafından bilinmesini istemediğini, kendisinden sonra her hangi bir nedenle iş bu belgelerin ortaya çıkması,

değerlendirme ve spekülasyon yapılmasını istemediğini belirterek rücu nedeniyle hukuken geçersiz hale gelen belgelerin noterler tarafından saklamasında artık hiçbir hukuki yararı olmadığından söz konusu vasiyetname asıllarının imhasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Dava, hasımsız olarak ikame edilmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; vasiyetnamenin ölüme bağlı tasarruf olup ölüm halinde hukuki sonuç doğuracağı, vasiyetnameden dönmenin ise zımni ve açık irade ile mümkün olduğu, davacının vasiyetnameden döndüğünü yargı mercileri önünde ifade ettiği, talebinin vasiyetnamelerin imhasına yönelik olduğu, vasiyetnamelerin daha sonra karışıklığa sebebiyet vermemesi düşüncesi ile imhasını talep etmede güncel bir hukuki menfaatinin bulunmadığı gerekçesiyle hukuki yarar yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Hükmün hukuka aykırı olduğunu, vasiyetnameden dönmenin ve vasiyetnamenin yok edilmesinin TMK'da bir hak olarak tanımlandığını, davacının rücu ettiği belgelerin söz konusu noterlerin arşivinde bulunmasında artık hukuki yarar olmadığını, noterlere bu hususta başvuruda bulunduğunu, TMK’nın 543 üncü maddesi uyarınca yok etme hakkı olduğu halde noterde bulunan vasiyetler yönünden fiilen yok etme imkanı olmadığını, imha talebi olağan yolla sağlanmadığından dava açmak zorunda kaldığını, mahkeme kararının irade serbestisi ilkesine aykırı olduğunu, mahremiyet hakkı gereğince davacının vasiyetnamenin imhası talebinde bulunabileceğini,

özel hayatın gizliliğinin söz konusu olduğunu, vasiyetnamelerin kişisel veri kapsamında olduğunu, silinmesinin istenebileceğini, hükümde somut gerekçe belirtilmediğini, davacının unutulma hakkının da bulunduğunu, TMK'nın 543 üncü maddesi gereğince miras bırakanın yok etmek suretiyle de vasiyetnameden dönebileceğini, hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının başka bir vasiyetname düzenleyerek rücu ettiği vasiyetnamelerin imhasını talep ettiği, resmî vasiyetnameyi düzenleyen memurun vasiyetnamenin aslını saklamakla yükümlü olduğu, vasiyetçinin yeni bir vasiyetname yaparak önceki vasiyetnameden her zaman dönebileceği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

İstinaf mahkemesince özel hayatın gizliliği, mahremiyet hakkının korunması ve unutulma hakkı iddialarının tartışılmadığını, bu nedenle hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiğini, hukuki yarar ilkesinin dar kapsamda ele alındığını, dönme ile imhanın farklı durumlar olduğunu, geçersiz kılınan vasiyetnameler yönünden imha istemekte ki amacın ayrıca tartışılması gerektiğini, bu davanın unutulma hakkının gereği olduğunu, kararın hak arama özgürlüğünü ihlal ettiğini, geçerliliğini kaybeden vasiyetnamelerin saklanmasında kamusal menfaat olmadığını, TMK’nın 537 nci maddesinin somut olayda uygulanamayacağını, vasiyetnamelerin kişisel veri kapsamında olduğunu, silinmesinin istenebileceğini, eksik inceleme ile karar verildiğini belirterek hükmün bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, dönme iradesi gösterilen vasiyetnamelerin imhası istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 514 üncü, 531 inci, 537 nci ve 542 nci maddeleri ile 1512 sayılı Noterlik Kanununun 69 uncu maddesi, Noterlik Daireleri Arşiv Hizmetleri Hakkında Yönetmeliğin 13 üncü maddesi.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, özellikle TMK’nın vasiyetnamelerin düzenlenmesi, saklanması ve dönülmesine ilişkin düzenlemelerine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,