Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/2969 K.2023/4077

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen muhdesatın tespitine ilişkin davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizce İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ... Müdürlüğü vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, kadastro çalışmaları sırasında tespit harici bırakılan alanda müvekkilinin meyve ağaçlarının bulunduğunu, Ilısu Barajı yapım çalışmaları nedeniyle taşınmazın kamulaştırma sahası içerisinde kaldığını ileri sürerek, meyve ağaçlarının davacıya ait olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde, tespit dışı bırakılan söz konusu taşınmazın intifak hakkı İmar ve İskan Bakanlığına ait olmak üzere satın aldığını ve Hazine adına tescil edildiğini, açılan davanın reddine karar verilmesini, taşınmazı kullanan şahıslar ve Hazine arasında kira ilişkisi olmadığını, taşınmaz üzerinde bulunan muhdesatın yakında zamanda yapıldığını, davanın DSİ Genel Müdürlüğüne ihbar edilmesi gerektiğini, bu nedenlerle beyan ve delil sunma haklarını saklı tutarak davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde; müvekkili kurumun taraf sıfatının bulunmadığını, bu tür davalarda davalı olarak ancak mülkiyete sahip özel ya da kamu tüzel kişiliğinin gösterilebileceğini, bu nedenle husumet yönünden davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 21.10.2015 tarihli ve 2014/38 Esas, 2015/418 Karar sayılı kararıyla, DSİ Genel Müdürlüğü hakkında açılan davanın husumet nedeniyle reddine, diğer davalı hakkında açılan davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 01.10.2019 tarihli ve 2016/4169 Esas, 2019/8331 Karar sayılı kararıyla; dava konusu taşınmazın baraj çalışma alanı içinde kalıp kalmadığının saptanması, dava konusu yapılan ağaçların kamulaştırma ilanlarının yapılmasından önce mi sonra mı dikildiklerinin belirlenmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği, ayrıca mahkeme hükmünün infaza elverişli olmadığı belirtilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin 09.07.2021 tarihli ve 2020/338 Esas, 2021/828 Karar sayılı kararıyla, DSİ Genel Müdürlüğü hakkında açılan davanın husumet nedeniyle reddine, diğer davalı hakkında açılan davanın kabulü ile; fen bilirkişisi tarafından hazırlanan 13.05.2015 ve 06.04.2021 tarihli rapor ve krokilerinde gösterilen Suçeken Köyü 90 No.lu parselin güneyinde kalan B harfi ile gösterilen 3152,500 m2'lik alanda kalan 13-14 yaş 17 adet incir, 5 adet Nar, 2 adet Dut, 2 adet Kayısı, 3 adet Elma, 3 adet Erik, 1 adet Şeftali, 2 adet Armut, 1 adet Ayva, 24 adet Asma, 5 adet Çam, 24 adet Ceviz ağaçlarının davacı tarafından dikildiğinin ve meydana getirildiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı ... ve Hazine vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 12.04.2022 tarihli ve 2021/8264 Esas, 2022/2744 Karar sayılı kararıyla; dosya içinde bulunan kroki ve ekinde bulunan Batman Sulh Hukuk Mahkemesinin 2013/116 D.İş sayılı dosyadaki fen bilirkişi raporuna göre, dava konusu 3152 m² alanın 90 parsel sayılı taşınmazın güneyinde, Dicle Nehri ile bitişik tespit harici alanda olup, nehir etki alanında kaldığı anlaşıldığından ve özel mülkiyete konu olamayacak yerdeki muhdesata hukuki değer verilemeyeceğinden, davanın reddine karar verilmesi gerektiği belirtilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; aktif dere yatakları ile derenin etki alanında kalan yerlerin devletin hüküm ve tasarrufu altında olan yerlerden olduğu, muhdesatın bulunduğu alanın da nehir etki alanında kaldığı, özel mülkiyete konu olamayacak yerdeki muhdesata hukuken değer verilemeyeceği belirtilerek davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü vekili temyizinde, müvekkili kurum lehine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre maktu değil nispi vekalet ücreti ödenmesine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, muhdesatın tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 684 üncü, 718 inci, 724 üncü, 728 inci, 729 uncu ve 1012 inci maddeleri, Tapu Sicili Tüzüğü'nün 60 ıncı maddesi

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Davalı kurum harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,