Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/3002 K.2023/4274

Taraflar arasında görülen geçit hakkı davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı ... ve diğerleri vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacı vekili dava dilekçesinde; 04.11.2008 tarihli dilekçesi ile 72 parsel sayılı 3360 m² tarla cinsli taşınmazı lehine, davalı 78 parsel sayılı 1440 m² tarla ve ev cinsli taşınmazdan geçit hakkı tesisini talep etmiştir.

2.Davaya konu taşınmaz başında 17.03.2009 ve 19.01.2010 tarihlerinde yapılan keşifler sonucu diğer alternatifler de incelenerek davacı vekili 2010/918 Esas sayılı birleştirilen dosyada 73 (8280 m² tarla ve ev cinsli), 75 (1817 m² limon bahçesi), 76 (149 m² limon bahçesi) ve 77 (2200 m² tarla cinsli) parselde tapuya kayıtlı taşınmazlardan geçit hakkı tesisi istemiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacının yol olarak talep ettiği yerin müvekkilinin evine sıfır olduğundan, 77 No.lu parselden geçit hakkı verilmesinin daha uygun olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

III.MAHKEME KARARI

Mahkemenin 16.09.2014 tarihli ve 2008/1049 Esas, 2014/492 Karar sayılı kararıyla; asıl ve birleştirilen 2010/918 Esas sayılı dava yönünden davanın kabulüne, 72 parsel sayılı taşınmaz lehine birleştirilen davada davalı 77 parsel sayılı taşınmaz üzerinde 04.02.2010 tarihli rapor ve ekli bulunan krokide 1 No.lu seçenek olarak kırmızı renkli kalemle taranmış olarak gösterilen 115,97 m²'lik yerden 3 metre eninde geçit hakkı tesisine, depo edilen 4.065,22 TL'nin kararın kesinleşmesi ile birlikte davalı ...'e ödenmesine, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin 19.06.2014 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı 77 parsel sayılı taşınmaz maliki ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 19.06.2018 tarihli ve 2015/18067 Esas, 2018/4624 Karar sayılı ilamıyla; "...davalı vekilinin temyiz dilekçesinde belirttiği Erdemli 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/108 sayılı dosyasında daha önce kurulan geçit hükmünün davacı tarafından da kullanabileceği, somut olayda davalı parselden verilen geçit hükmü ile davalının taşınmazının hem batısından hem de doğusundan geçit kurulmuş olacağı belirtilmiş olmakla bu dosya getirtilerek ayrıca davalı 77 sayılı parselin revizyon görmüş olup 118 ada 27 parsel sayılı taşınmaz olduğu belirtilmekle,

öncelikle yeni tapu kayıtları getirtilerek yeniden yapılacak keşifle savunmada belirtilen yerlerden geçit kurulup kurulamayacağının araştırılması, bu konuda bilirkişilerden rapor alınması, varsa dava dışı parsel maliklerinin de davaya dahil edilmesi gerektiği,

bu parsellerden ve müşterek sınırlardan geçit kurulması mümkün olup olmadığı ayrıca geçit tesis edilen 77 No.lu parsel ile davacıya ait 72 No.lu parsel arasında paftada ark bulunduğundan kurulan geçidin kesintisizlik ilkesi gereğince ark üzerinden ne şekilde geçit tesis edileceği belirtilip yeni tapu kayıtları esas alınarak hüküm tarihine yakın yeni bir değer tespiti yapılıp neticesine göre bir karar verilmesi gerektiği..." gerekçesiyle hüküm bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 15.06.2022 tarihli ve 2018/757 Esas, 2022/609 Karar sayılı kararı ile keşifte ve alınan tüm bilirkişi raporlarında, davacının taşınmazı için en uygun alternatifin fen bilirkişinin 22.12.2020 tarihli raporu ve rapor ekindeki krokide 1 numaralı seçenek olarak gösterilen A Harfi ile sarı renkli kalemle taranmış ve davalı ...'e ait olan 118 ada 27 parselin olduğu, diğer alternatiflerden 2 numaralı seçenekte belirtilen parselde kısmen ağaç kesimi gerektirmesi, yüz ölçümünün büyük olması nedeniyle ekonomik olmaması ve aynı parselin batısından daha önce geçit hakkı kurulması nedenleriyle uygun olmayacağına kanaat getirildiği,

3 numaralı seçenekte belirtilen parselde yoğun ağaç kesimi gerektirmesi ve yüz ölçümünün büyük olması nedeniyle ekonomik olmaması ve güzergahın uzunluğu nedeniyle uygun olmayacağı gerekçesiyle 118 ada 28 parsel üzerinden geçit hakkı kurulmasına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davalı ... mirasçıları vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; 1.Geçit hakkı tesis edilen taşınmazın fiilyatta yol olarak kullanılmadığını, depo olarak kullanıldığını,

2.Bilirkişi raporunun hatalı olduğunu,

3.Geçit hakkı tesis edilmesi durumunda müvekkilin evi ile yol arasında ancak 700 metre mesafe kalacağını,

4.Bozma ilamı ile müvekkili aleyhine açılan geçit hakkı tesisi davasının reddine ilişkin hükümüm kesinleştiğinden 20.000,00 TL masraf ederek çekme mesafesi içerisinde bulunan alanı kapattırdığını müvekkilinin söz konusu bölümü park yeri ve paketleme alanı olarak kullandığını, başkaca kullanabileceği yer de bulunmadığını, yeniden keşif yapılmasına ilişkin taleplerinin kabul edilmediğini,

5.Geçit hakkı tesis edilmesi durumunda davalı müvekkilin mülkiyet hakkı kısıtlanacağını,

6.Hükmün icrai kabiliyeti bulunmadığını,

7.Davacının kesin süre içerisinde geçit hakkı bedelini depo etmediğini,

8.Bilirkişi raporlarının okunabilir nitelikte olmamasına rağmen tarafımıza yeniden rapor tebliğ edilmediğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, geçit hakkı kurulmasına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 747 nci maddesinin ikinci fıkrası.

3. Değerlendirme 1.Hemen belirtmek gerekir ki, bozmaya uyan mahkemece bozma kararında gösterilen şekilde işlem yapılması zorunludur.

2. Somut olayda Mahkemece 1 numaralı güzergah üzerinden geçit hakkı kurulmuş ise de bu durum oluşa ve taşınmazın geometrik durumuna uygun değildir. Şöyle ki; taşınmazın civarında bulunan 5 No.lu parselin yüz ölçümü diğer tüm taşınmazlardan daha büyük olması yanında Erdemli 1. Asliye Hukuk Mahkemesi 2012/708 Esas sayılı dosya üzerinden daha önce kurulan geçit irtifakı da gözetilmemiştir. Bunun yanında, mahkemece kurulan geçit yolu üzerinde bir depo bulunduğu görülmektedir. Hemen belirtilmelidir ki, geçit yolu kurulacak alanda salt ağaç bulunması geçit hakkı kurulmasına engel değildir.

Hal böyle olunca; 5 No.lu parsel ile önceden kurulan geçit irtifakı güzergahı değerlendirilerek, yukarıdaki ilkelere uygun şekilde elverişli bir güzergah belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması hatalıdır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan mahkeme kararının BOZULMASINA,Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,