Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/3408 K.2023/3866

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen taşınmaz satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptal ve tescil davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ... ... vekili, davalılar ... ile ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; Muratlı ilçesi, Ballıhoca Köyü, 1588 sayılı parselin tamamını ve 220 parselde kayıtlı taşınmazın 15 dönüm dışında kalan paylarının tamamını, müvekkillerinin murisi ...'nun noterde düzenlenen 21.08.1987 tarihli gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi ile davalılardan satın aldığını, bedelin ödenip taşınmazların teslim edildiğini bu taşınmazları davalıların teslim ettiklerini, anılan taşınmazların müvekkilleri adına tapuda kayıt ve tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalılar, davanın zamanaşımı nedeniyle ve sözleşmenin geçerli olmaması nedeniyle reddini savunmuşlardır.

2. Davalı ... Bingül, dava devam ettiği esnada, Ballıhoca Köyü 220 sayılı parselde kayıtlı taşınmazdaki hissesini ......'ye temlik etmiş, HUMK'nun 125 inci (HUMK m. 186) maddesi gereğince davacılar vekili tarafından dava yeni malike karşı yöneltilmiştir.

3. Dahili davalı ... ..., zamanaşımı itirazında bulunmuş, iyiniyetli üçüncü kişi olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 05.12.2013 tarihli ve 2011/148-2013/241 Esas- Karar sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ile davalılar temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 02.04.2015 tarih ve 2015/4476 Esas, 2015/3560 Karar sayılı ilamıyla; davalı ... kötüniyetli olduğundan ... yönünden de davanın kabul edilmesi gerektiği gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Karar Düzeltme İstemi Üzerine İkinci Bozma Kararı

Dairenin 14.02.2017 tarihli ve 2016/6377 Esas, 2017/1024 Karar sayılı ilamıyla; davacılar murisi ...'nun dosya içerisindeki Muratlı Sulh Hukuk Mahkemesinin 30.06.1998 gün, 1998/174-142 sayılı mirasçılık belgesi ile Muratlı Sulh Hukuk Mahkemesinin 04.04.2007 günlü 2007/106-94 sayılı mirasçılık belgesi çelişkilidir. 2007 tarihli mirasçılık belgesinde mirasçı olarak yer alan muris ...'nun kızı ... ile ...

1998 tarihli mirasçılık belgesinde yer almadığı gibi mirasçılardan Umut Toplu davada yer almamıştır.

Bu nedenle mirasçılık belgeleri arasındaki bu çelişkinin giderilmesi için davacılar vekiline süre verilerek alınacak gerçek ve doğru mirasçılık belgesine göre muris ...'nun tüm mirasçılarının TMK 640 ıncı maddesi gereğince davada yer alması sağlandıktan ve taraf teşkili yerine getirildikten sonra işin esasının incelenmesi gerekirken, bu çelişki ve eksiklik giderilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

Hükmün öncelikle bu nedenle bozulması gerekirken önceki bozma ilamında belirtilen gerekçeler ile yanılgıya düşülerek bozulduğu anlaşılmakla karar düzeltme isteminin kabulü ile hükmün taraf teşkili yönünden bozulmasına karar verilmiştir.

C. İlk Derece Mahkemesince Birinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar İlk Derece Mahkemesinin 26.07.2018 tarihli ve 2017/189 Esas, 2018/303 Karar sayılı kararı ile asıl ve birleştirilen davaların kabulüne karar verilmiştir.

D. Üçüncü Bozma Kararı

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... ... vekili ile davalılar ... ve ... temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 01.06.2021 tarihli ve 2019/3297 Esas, 2021/3648 Karar sayılı ilamıyla; infaza elverişsiz hüküm kurulduğu gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

D. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla davanın kabulü ile; 1588 parselde, davalılar ..., ..., ..., ... adına kayıtlı payların iptali ile Muratlı Sulh Hukuk Mahkemesinin 04/04/2007 tarih ve 2007/106 Esas 2007/94 karar sayılı mirasçılık belgesindeki davacılar Devlet Toplu adına 3/20 hisse ve 80,40-m2, ... adına 5/20 hisse ve 134,00-m2, Umut Toplu adına 3/20 hisse ve 80,40-m2, ... adına 3/20 hisse ve 80,40-m2 oranında, ... adına 3/20 hisse ve 80,40-m2, ... adına 3/20 hisse ve 80,40-m2 oranında tapuya kayıt ve tesciline,

2. 220 parselde, davalılar ... adına kayıtlı olan 33/288 hissesinin, ... adına kayıtlı olan 53/288 hissesinin, ... adına kayıtlı olan 53/288 hissesinin ve ...... adına kayıtlı olan 53/288 hissesinin tapu kaydının iptali ile 15.000,00-m2'lik alanın davalılar ... adına 33/192 hisse ve 2.578,125-m2, ... adına 53/192 hisse ve 4.140,625-m2 , ... adına 53/192 hisse ve 4.140,625-m2, ...... adına 53/192 hisse ve 4.140,625-m2 oranında, kalan 27.033,33-m2lik alanında ise Muratlı Sulh Hukuk Mahkemesinin 04/04/2007 tarih 2007/106 Esas 2007/94 karar sayılı mirasçılık belgesindeki davacılar Devlet Toplu adına 3/20 hisse ve 4.055,00-m2,

... adına 5/20 hisse ve 6.758,33-m2, Umut Toplu adına 3/20 hisse ve 4.055,00-m2, ... adına 3/20 hisse ve 4.055,00-m2 oranında, ... adına 3/20 hisse ve 4.055,00-m2, ... adına 3/20 hisse ve 4.055,00-m2 oranında tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... ... vekili ile davalılar ... ile ... temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davalı ... ... vekili temyizinde; a. Tanık beyanlarının davalı ...'ın kötüniyetli olduğunu ispata son derece yetersiz olduğunu, tanık beyanlarında geçen ve davacı vekili ile görüşen bayanın davalı ... olduğu hususunun ispata muhtaç olduğunu, davalının çiftçilik ile uğraştığını, payın davalık olduğunu bilmediğini ve iyiniyetli olduğunu, bu nedenle ... hakkında da davanın kabulüne karar verilmesinin usule ve yasaya aykırı olduğunu,

b. Hükmedilen vekalet ücretinin hatalı olduğunu, vekalet ücretine hükmedilirken 220 numaralı ve 1588 numaralı parsel üzerinden hesaplanan toplam vekalet ücretinden davalıların müştereken ve müteselsilen sorumluluğuna karar verildiğini, oysa davalı ...'ın 1588 numaralı parselde payının olmadığını, bu nedenle 1588 parsel sayılı taşınmaza ilişkin vekalet ücretinden sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını ve vekalet ücreti hükmünün kuruluş şekli itibarıyla tereddüte yol açtığını beyanla hükmün bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalılar ... ve ... temyiz taleplerinde; -Satış vaadi sözleşmesinin zamanaşımına uğradığını, taşınmazların fiilen davacılara teslim edilmediğini, davacı ... bir çok duruşmaya mazeretsiz katılmadığından hakkındaki davanın reddinin yasal bir zorunluluk olduğunu, davacı taraftan sözleşme nedeniyle ödeme almadıklarını,

- Birleştirilen davanın karar başlığında yer almadığını, birleştirilen davacı Umut'un davacı olarak başlıkta yer almadığı halde lehine tescil hükmünün kurulduğunu, bu hususun çelişkili olduğunu,

- Vekalet ücretine ilişkin hükmün açık ve anlaşılır olmadığını, hangi davacı için hangi vekil için ne oranda ücrete hükmedildiğinin anlaşılamadığını,

- Davalı ...'in sözleşme tarihi olan 1987 yılında 17 yaşında olduğunu, sözleşme ehliyetinin bulunmadığını, o nedenle Ümit yönünden davanın reddi gerektiğini, sözleşmenin Ümit açısından geçersiz olduğunu beyanla ve adli yardım talebi ile hükmün bozulmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, taşınmaz satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. Hukukumuzda, kişilerin satın aldığı şeylerin ileride kendilerinden geri alınabileceği endişesi taşımamaları, dolayısıyla toplum düzeninin sağlanması düşüncesiyle, satın alan kişinin iyiniyetinin korunması ilkesi kabul edilmiştir. Bir tanımlama yapmak gerekirse iyiniyetten maksat, hakkın doğumuna engel olacak bir hususun hak iktisap edilirken kusursuz olarak bilinmemesidir.

2. Belirtilen ilke, TMK’nın 1023 üncü maddesinde aynen “tapu kütüğündeki tescile iyiniyetle dayanarak mülkiyet veya bir başka ayni hak kazanan üçüncü kişinin bu kazanımı korunur” şeklinde hükme bağlanmış, aynı ilke tamamlayıcı madde niteliğindeki 1024 üncü maddede “bir ayni hak yolsuz olarak tescil edilmiş ise, bunu bilen veya bilmesi gereken üçüncü kişi bu tescile dayanamaz” biçiminde vurgulanmıştır. Ne var ki; tapulu taşınmazların intikallerinde huzur ve güveni koruma, toplum düzenini sağlama uğruna tapu kaydında ismi geçmeyen ama asıl malik olanın hakkı feda edildiğinden iktisapta bulunan kişinin iyiniyetli olup olmadığının tam olarak tespiti büyük önem taşımaktadır.

3. Değerlendirme 1. Davacılar murisi ...'nun dosya içerisindeki Muratlı Sulh Hukuk Mahkemesinin 30.06.1998 gün, 1998/174-142 sayılı mirasçılık belgesi ile Muratlı Sulh Hukuk Mahkemesinin 04.04.2007 günlü 2007/106-94 sayılı mirasçılık belgesi çelişkilidir. 2007 tarihli mirasçılık belgesinde mirasçı olarak yer alan muris ...'nun kızı ... ile ... 1998 tarihli mirasçılık belgesinde yer almamaktadır. Bu nedenle 14.02.2017 tarih, 2016/6377 Esas, 2017/10241 Karar sayılı bozma ilamında da belirtildiği gibi mirasçılık belgeleri arasındaki bu çelişki giderildikten sonra işin esasının incelenmesi gerekirken, bu çelişki ve eksiklik giderilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

3. Bunun yanı sıra; mahkemece birleştirilen dosya hakkında tescil hükmü kurulduğu halde tarafların karar başlığında gösterilmemiş olması mahallinde giderilebilecek bir eksiklik olduğundan bozma nedeni yapılmamıştır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan hükmün BOZULMASINA,

Bozma nedenine göre sair hususların şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

Peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde yatıranlara iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,