Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/3662 K.2023/4404

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen tapu iptali ve tescil davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesince, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Davacı vekili; ... Kasabasının Kızıldip Mevkiinde bulunan 379, 391 ve Kum Mevkiindeki 1391, 1393 ve Köyiçi Mevkiinde bulunan 1529 No.lu parsellerin kadastro görmeden önce 46 No.lu Toprak Tevzi Komisyonu Başkanlığının 29/01/1954 tarih ve 10-36/39 ... kararı ile mera olarak tahsis edildiğini, ... Belediyesinin daha sonra kamu malı niteliğindeki bu taşınmazları özel mülkü haline getirecek biçimde tashihen tapuda adına tescil ettirdiğini, yapılacak inceleme sonucunda imar planı içine girmediği anlaşılanların mera imar planı içine girip genel hizmete ayrılanların Belediyeye terkini gereken Hazine yeri olduğuna, imar planında özel mülkiyet alanına girenlerin ise; Hazinenin özel mülkü olduğunun tespitine karar verilmesi talep ve dava etmişlerdir.

2. Birleşen Mersin 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1996/810 Esas ... dosyasında da aynı hukuki sebeplerle 3640 ve 3319 parsel No.lu taşınmazların mera olduğunu, araştırma sonucu hukuki durumu çerçevesinde karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... Belediye vekilince verilen cevap dilekçesinde; dava konusu taşınmazların belediye hudutları ve imar planı içerisinde olduğunu, bundan sonra mer'a olarak kullanılmasının teknik açıdan mümkün olmadığını, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 15.03.2011 tarihli ve 2009/62 Esas, 2011/80 Karar ... kararıyla; hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

İlk Derece Mahkemesi kararı Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 27.03.2012 tarih ve 2011/15998 Esas, 2012/4535 ... Kararı ile işin esası incelenmesi gerektiğinden bahisle bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;

1. Asıl davanın kabulü ile. Mersin ili, Akdeniz ilçesi, ... Mahallesi, 311 ada 22 parsel (eski 379 parsel) ... taşınmazın. 311 ada 29 parsel (eski 2393 parsel) ... taşınmazın. 311 ada 56 parsel (eski 2395 parsel) ... taşınmazın fen bilirkişisi raporunda A ile gösterilen 49.572,92 m²'lik kısmının. 366 ada 94 parsel (eski 4281 parsel) ... taşınmazın fen bilirkişisi raporunda A ile gösterilen 374.032,55 m²'lik kısmının. 366 ada 205 parsel (eski 4281 parsel) ... taşınmazın.

351 ada 1 parsel (eski 3648 parsel) ... taşınmazın. 352 ada 1 parsel (eski 3647 parsel) ... taşınmazın. 357 ada 1 parsel (eski 3646 parsel) ... taşınmazın. 362 ada 1 parsel (eski 3645 parsel) ... taşınmazın. 363 ada 1 parsel (eski 3644 parsel) ... taşınmazın. 346 ada 271 parsel (eski 3317 parsel) ... taşınmazın fen bilirkişisi raporunda A ile gösterilen 30.273,55 m²'lik kısmının tapu kayıtlarının iptaline,

2. Mersin ili, Akdeniz ilçesi, ...

Mahallesi, 346 ada 442 parsel (eski 3962 parsel), 346 ada 441 parsel (eski 3963 parsel), 346 ada 438 parsel (eski 3964 parsel), 346 ada 435 parsel (eski 3965 parsel), 346 ada 434 parsel (eski 3966 parsel), 346 ada 433 parsel (eski 3967 parsel), 346 ada 402 parsel (eski 3978 parsel), 346 ada 403 parsel (eski 3977 parsel), 346 ada 404 parsel (eski 3976 parsel), 346 ada 405 parsel (eski 3972 parsel), 346 ada 414 parsel (eski 3971 parsel), 346 ada 415 parsel (eski 3973 parsel), 346 ada 416 parsel (eski 3974 parsel), 346 ada 417 parsel (eski 3975 parsel), 429 ada 28 parsel (eski 3968 parsel), 429 ada 29 parsel (eski 3969 parsel),

429 ada 30 parsel (eski 3970 parsel) ... taşınmazların davalı ... Belediyesi adına olan tapu kayıtlarının iptali ile Hazine adına tesciline,

3. Birleşen davanın kabulü ile; Mersin ili, Akdeniz ilçesi, ... Mahallesi, 346 ada 272 parsel (eski 3640 parsel) ... taşınmazın fen bilirkişisi raporunda A ile gösterilen 258.498,01 m²'lik kısmının ve aynı mahalle 346 ada 268 parsel (eski 3319 parsel) ... taşınmazların tapu kayıtlarının iptaline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı Hazine vekili, eksik inceleme ve araştırma nedeniyle ve yargılama giderleri yönünden temyiz etmiştir.

2. Davalı ... vekili yasal mevzuat gereği taşınmazların Belediyeye bırakılması gerektiğini belirterek temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, mera iddiasına dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. Mera, bir veya birden fazla köy veya kasaba halkına bağımsız veya birlikte tahsis edilmiş ya da kadimden beri hayvan otlatmak amacıyla kullanılan, hak sahiplerinin üzerinde intifa ... olan arazi parçasıdır. Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan mera, yaylak ve kışlaklar özel mülkiyete geçirilemez, amacı dışında kullanılamaz, zamanaşımı uygulanamaz, sınırları daraltılamaz (4342 ... Mera Kanunu m.3,4).

2. T.C. Anayasası'nın ''Kıyılardan Yararlanma'' başlıklı 43 üncü maddesinde; ''Kıyılar, Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır. ..., göl ve akarsu kıyılarıyla, ... ve göllerin kıyılarını çevreleyen sahil şeritlerinden yararlanmada öncelikle kamu yararı gözetilir. Kıyılarla sahil şeritlerinin, kullanılış amaçlarına göre derinliği ve kişilerin bu yerlerden yararlanma imkan ve şartları kanunla düzenlenir.''

3. 3621 ... Kıyı Kanunu'nun 5 inci maddesinde; kıyılar ile ilgili genel esaslar aşağıda belirtilmiştir:

"Kıyılar, Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır. Kıyılar, herkesin eşit ve serbest olarak yararlanmasına açıktır, kıyı ve sahil şeritlerinden yararlanmada öncelikle kamu yararı gözetilir. Kıyıda ve sahil şeridinde planlama ve uygulama yapılabilmesi için kıyı kenar çizgisinin tespiti zorunludur. Kıyı kenar çizgisinin tespit edilmediği bölgelerde talep vukuunda, talep tarihini takip eden üç ay içinde kıyı kenar çizgisinin tespiti zorunludur.

Sahil şeritlerinde yapılacak yapılar Kıyı kenar çizgisine en fazla 50 metre yaklaşabilir. Yaklaşma mesafesi ve kıyı kenar çizgisi arasında kalan alanlar, ancak yaya yolu, gezinti, dinlenme, seyir ve rekreaktif amaçla kullanılmak üzere düzenlenebilir. Sahil şeritlerinin derinliği, 4. maddede belirtilen mesafeden az olmamak üzere, sahil şeridindeki ve sahil şeridi gerisindeki kullanımlar ve doğal eşikler de dikkate alınarak belirlenir.

Taşıt yolları, sahil şeridinin kara yönünde yapı yaklaşma sınırı gerisinde kalan alanda düzenlenebilir. Sahil şeridinde yapılacak yapıların kullanım amacına bağlı olarak yapım koşulları yönetmelikte belirlenir'' hükmüne yer verilmiştir.

3. Değerlendirme Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalıya yükletilmesine,

Harçlar Kanununun 13/j maddesi gereğince Hazine harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,