Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/3722 K.2024/3501

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil, ipoteğin fekki, ikinci kademede tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalılar vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin İstanbul ili, ... ilçesi, İkitelli Mahallesi, 1386 ada 1 parselde kayıtlı C1 blok, 1 inci kat, 10 No.lu bağımsız bölümü 02.10.2014 tarihinde noter satış sözleşmesi ile davalı ...Ş.'den 360.000,00 TL bedelle satın aldığını, taşınmazın 14.12.2015 tarihinde davacıya fiilen teslim edildiğini, tapu masrafları için ödenmesi gereken 7.151,13 TL'nin 16.11.2015 tarihinde davalı şirkete ödendiğini, davalı finans kurumunun 02.11.2018 tarihinde ipotek tesis ettiğini, ipotek tesisi sırasında yapılan ekspertiz incelemesinde taşınmazın kiracı tarafından kullanıldığının görülebileceğini,

dava konusu taşınmaz üzerinde davalı ... A.Ş. lehine tesis edilen ipoteğin terkini ile taşınmazın tapusunun iptali, davacı adına tesciline, ikinci kademede taşınmazın rayiç değerinin davacıya ödenmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; davacının dava konusu taşınmazdan hali hazırda kiralayarak yararlandığını ve kullanım amacıyla hareket etmemesi nedeniyle tüketici sıfatını haiz olmadığından görevsizlik kararı verilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin sözleşme konusu taşınmazı sözleşme hükümlerine uygun olarak inşa ederek teslim ettiğini, davacının taşınmazın tapuda devri için gerekli vekaletnameyi ve masrafları vermediği gibi devir işlemi için resmi merasime de katılmadığını, bu nedenlerle davanın reddini istemiştir.

2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; aktif husumet yokluğu nedeniyle davanın müvekkili davalı yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının ipoteğin terkini yönünden davasına ilişkin olmak üzere Tüketici Mahkemesinin görevsiz olduğunu, ipoteğin terkini talebine ilişkin davalarda görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, davacının ipoteğin terkini talebine ilişkin davasını bir yıllık hak düşürücü sürede açmadığını,

taşınmaz satış vaadi sözleşmesinin sözleşme alacaklısına şahsi hak tanıyan bir sözleşme olduğundan TMK'nın 1009 uncu maddesi gereğince tapuya şerh edilmemesi halinde üçüncü kişilere karşı ileri sürülemeyeceğini, tapu sicilindeki kayda göre hareket eden üçüncü kişi konumundaki müvekkilinin iyi niyetinin korunması gerektiğini, bu nedenlerle davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının sözleşmeden doğan edimlerini tam olarak yerine getirdiği, dava konusu taşınmazın tapu kaydında şekil şartlarına uygun olarak imzalanan ve şerh edilmiş satış vaadi sözleşmesi gereği davacı adına tescil edilmesi gerektiği, davalı finans kuruluşunun taşınmaz üzerine 02.11.2018 tarihinde tesis ettiği 1 inci derece ipotek işleminde;

satış vaadi sözleşmesinin düzenlendiği 02.10.2014 ve teslim tarihi olan 14.12.2015 tarihi ile davalı şirketin satışa konu taşınmaz için davacı adına faturayı düzenlediği dikkate aldığında davalı finans kuruluşunun, davalı şirket kayıtlarında ve taşınmazda ekspertiz incelemesi ile dava konusu taşınmazın davacı tüketiciye satıldığını tespit edebileceği, tesis edilmiş olan ipotek işleminde davalı finans kuruluşunun basiretli bir tacir gibi davranmadığı,

bu sebeplerle TMK'nın 3/2 nci maddesi gereği davalı finans kuruluşunun durumun gerektirdiği kendisinden beklenen özeni göstermediğinden iyi niyet iddiasında bulunamayacağı ve TMK'nın 1023 üncü maddesi gereği iyi niyetli davrandığı kabul edilemeyeceği için ipotek hakkı kazanımının korunmasından faydalanamayacağından davanın kabulüne, İstanbul ili, ... ilçesi, 1386 ada 1 parselde tapuya kayıtlı C1 Blok, 10 No.lu bağımsız bölümün davalı ... San. Tic.

A.Ş. adına mevcut tapu kaydının iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tesciline, tapu kaydında bulunan davalı ... A.Ş. lehine tesis edilmiş 02.11.2018 tarih ve 39490 yevmiye numaralı ipotek şerhinin kaldırılmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davalı ...

A.Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde; aktif husumet yokluğu nedeniyle davanın müvekkili yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının diğer davalı ile arasında var olduğunu iddia ettiği sözleşmede müvekkilinin tarafı olmadığı gibi sözleşmenin tapuda şerh edilmediğinden sözleşmeden haberdar da olmadığını, ipoteğin terkin talebi yönünden 1 yıllık hak düşürücü sürenin dolduğunu, kaldı ki taraflarına şahsi hak iddiasında bulunma imkanı tanıyan satış vaadi sözleşmelerinin üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilmesi için TMK'nın 1009 uncu maddesi gereğince tapuya şerh edilmesinin zorunlu olduğunu,

davacının ipoteğin terkini yönünden davasına ilişkin olmak üzere Tüketici Mahkemesi görevsiz olup ipoteğin terkini talebine ilişkin davalarda görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, TMK'nın 1023 üncü maddesi gereğince tapu sicilindeki kayda güvenerek hareket eden üçüncü şahsın iyiniyetinin korunduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalı ...Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde; müvekkili şirketin sözleşme konusu taşınmazı sözleşme hükümlerine uygun olarak inşa edip teslim ettiğini, davacının tapu devrinde alacaklı temerrüdünde olup devir işlemlerine katılmadığını, davacı tarafın hatası veya kusurundan kaynaklı olarak hak elde etmesinin hukuka aykırı olduğunu, bilirkişi raporunda taşınmazın değeri gerçeğe aykırı şekilde fahiş şekilde belirlendiğini, iyiniyetli üçüncü kişinin iktisabının korunması ve davanın reddinin gerektiğini belirtilerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 14.12.2015 tarihinde taşınmazın davacıya teslim edildiği, davacıya teslimden yaklaşık 3 yıl sonra 02.11.2018 tarihinde davalı ... lehine ipotek tesis edildiği, bağımsız bölümün satışına ilişkin 14.12.2015 tarihinde fatura düzenlendiği, 31.12.2015 tarihi itibarıyla envanter çıkışı yapıldığından 2018 yılında gerçekleştirilen ipotek işlemi ile teslim imkanının mümkün olmadığı ancak yapılacak ekspertiz ile ortaya çıkma olasılığının imkan dahilinde olduğu,

davalı ... şirketinin ekspertiz yaptırması durumunda dava konusu taşınmazın satışından haber olma imkanı olacağından ipotek tesisinde basiretli tacir olarak hareket etmediği kanaatine varıldığı, ipoteğin kaldırılması davası yönünden kanunda hak düşürücü süre öngörülmediği için bu yöndeki itirazlar yerinde görülmediğinden, davalılar vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davalı ... A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde bildirdiği sebeplerle hükmün bozulmasına karar verilmesini istemiştir. 2. Davalı ...Ş. vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde bildirdiği sebeplerle hükmün bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, tapu iptali ve tescil, ipoteğin fekki, ikinci kademede tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun "Tacir olmanın hükümleri" kenar başlıklı 18/2 nci maddesi hükmüne göre; “Her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekir.”

3. Değerlendirme 1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalılar vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz eden davalılara yükletilmesine,