Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/4792 K.2023/5892

Taraflar arasındaki, tapu kaydından kim olduğu anlaşılamayan kişi olduğu iddiasına dayalı TMK.713/2 maddesi uyarınca açılan tapu iptal ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Hazine vekili ve davalı kayyım İzmir Defterdarı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 8. Hukuk Dairesince hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Bozma ilamı sonrasında mahkemesince ... Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

Direnme kararı davalı Hazine vekili ve davalı kayyım İzmir Defterdarı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Direnme kararının yerinde olmadığı ve bozma kararının usule ve dosya kapsamına uygun olduğu gerekçesiyle ... Dairece, dosyanın Hukuk Genel Kuruluna gönderilmesine karar verilmiştir.

Hukuk Genel Kurulunca, direnme kararına yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının ... daire Bozma ilamında gösterilen nedenlerle bozulmasına karar verilerek dosya mahkemesine gönderilmiştir.

Mahkemece, Hukuk Genel Kurulu bozma ilamına uyulmasına karar verilerek davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, dava konusu 35020 ada 9 parsel sayılı taşınmazın (evveliyatı 2671 ada 29 parsel) kırk yıldan bu yana müvekkillerinin babası ...'nın malik sıfatıyla zilyetliğinde bulunduğunu, ıslah imar çalışmalarında her nasılsa parselin kim olduğu belli olmayan ve tanınmayan "..." isimli kişi adına kayıt ve tescil edildiğini, ...

1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2011/1700 E. sayılı dosyası ile bu kişiye kayyım atandığını, taşınmaz ve üzerindeki binanın müvekkillerine ait olduğunu gösteren ... vergisi kayıtlarının mevcut olduğunu ileri sürerek.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 713. maddesine göre müvekkillerinin davasız ve aralıksız yirmi yılı ... süredir taşınmazda malik sıfatıyla zilyet olmaları ve ikinci fıkrada belirtilen "aynı koşullar altında maliki tapu kütüğünden anlaşılamayan" düzenlemesi gereğince taşınmazın tapu kaydının iptali ile mirasçılık belgesindeki hisseleri oranında müvekkilleri adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı Hazine vekili: Kayıt malikinin mirasçılarının belirlenememesi, kimliğine ait bilgilerin elde edilememesi, adresinin tespit edilmemesi gibi hususların o kişinin tapu kütüğünde bilinmeyen kişi olarak nitelendirilmesini gerektirmediğini, tapuda kayıtlı olan maliklerin veya mirasçılarının bulunamaması hâlinde taşınmazın yasal mirasçı olarak Hazine adına tescil edilmesi gerektiğini belirterek; davanın reddini savunmuştur.

2. Davalı Kayyım İzmir Defterdarı vekili: Müvekkilinin, dava konusu taşınmazın yönetimi için kayyım olarak atandığını, tapu kaydında yer ... malikin ise belli olduğunu belirterek; davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEMECE VERİLEN İLK KARAR

Mahkemenin 10.09.2013 tarihli ve 2012/284 E. - 2013/415 K. sayılı kararıyla.

TMK'nın 713/2. maddesindeki düzenlemeye göre aynı koşullar altında maliki tapu kütüğünden anlaşılmayan ve yirmi yıl önce ölmüş ya da hakkında gaiplik kararı verilmiş bir kimse adına kayıtlı taşınmazın tamamının veya bölünmesinde sakınca olmayan bir parçasının zilyedinin o taşınmazın tamamı, bir parçası veya bir payı üzerindeki mülkiyet hakkının tapu kütüğüne tesciline karar verilmesini isteyebileceği, malik ...'nın kim olduğunun anlaşılamadığı, muhtarlık kayıtlarında bulunmadığı, hayatta olup olmadığının bilinemediği,

... vergisi beyannameleri, su ve elektrik faturası ödeme makbuzları, kadastro belgeleri, geldi kayıtları ve dinlenen tanık beyanlarına göre taşınmazın davacılar murisi ... tarafından kullanıldığının ... olduğu gerekçesiyle; davanın kabulü ile dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptaline, davacılar adına miras hisseleri oranında tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine vekili ve davalı kayyım İzmir Defterdarı vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.

B. Bozma İlamı

Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 14.12.2016 tarihli ve 2016/17207 E. - 2016/16948 K. sayılı kararında özetle;

"...Dava; 35020 ada, 9 parsel sayılı taşınmazın tapu maliki ...'nın tapu kaydında kim olduğu bilinmeyen kişi olduğu iddiası ile TMK 713/2 maddesi uyarınca açılan tapu iptal ve tescil davasıdır.

Kanun'un açık hükmü dikkate alındığında tapu sicilinden malikin kim olduğunun anlaşılamaması hali; taşınmaz malın sahibinin kim olduğunun bilinmesine yarayacak, kimliğini ortaya koyacak gerekli bilgi ve belgelerin tapu sicilinden (kütüğünden) çıkarılmasının imkansız olmasıdır. (Yargıtay HGK'nun 10.04.1991 tarih 1991/8-51 E. - 194 K. ve 15.04.2011 tarih 2011/8-111 E. - 2011/180 K. sayılı ilamları).

Genel olarak, gerekli dikkati gösteren herkesin kayıtlarda malikin kim olduğunu anlayamayacağı hallerde tapu sicilinde yazılı olan malikin bilinmediğinin kabulü gerekir.

Ayrıca tapu kütüğünde malik sütununun boş bırakılması, silinmesi ve yeniden yazılmaması, soyut ve ...-ı mevhum adına (mevcut olmayan hayali kişi) yazılması, hiç yaşamamış ve kaydının herhangi bir yerde bulunmamış olması, malik adının müphem, yetersiz ve soyut gösterilmiş olması gibi durumlarda malikin kim olduğunun anlaşılamadığı kabul edilir.

Başka bir anlatımla, tapu kütüğünden kim olduğu anlaşılamayan malik, tanınmayan, hatırlanmayan, adresi tespit edilemeyen, kendilerine tebligat yapılamayan, mirasçıları belirlenemeyen, ... yıllar önce ölmüş ya da taşınmış bir şahıs değildir.

Somut olaya gelince, dava konusu parselin ilk geldi kaydı olduğu anlaşılan 2421 ada 29 parsele ait Beyanname ve Kayıt Varakasında yazılı olan bilgilere ve bu kadastro tutanağının dayanağı olduğu anlaşılan Temmuz 1940 tarih ve 16/20, 2/10/1935 tarih ve 7/10 nolu 26/9/1934 tarih ve 143/8 nolu tapu senetleri ve tapu kaydı özü kayıtları ile aynı parsele kadastro sırasında uygulanan 57/68 vergi genel nolu vergi kaydında yazılı bilgilere dayanılarak dava konusu parselde ...'ya 2/12 pay yazılmıştır.

Bu paya istinaden de temlik ve intikaller sonrasında dava konusu bu pay, ıslah ve imar edinme sebebi ile 19/9/1988 tarihinde 35020 ada 9 parsel olarak Refîa adına 2 katlı ev ve arsası niteliği ile tapuya kayıt ve tescil edilmiştir. O halde; kadastro tutanağındaki bilgiler ile yukarıda yazılı bulunan dayanak tapu kayıtları ve vergi kayıtlarına göre ...'nın tanınan ve bilinen kişilerden olduğunun kabulü gerekir.

Tüm bu açıklamalar ışığında, kayıt malikinin kim olduğuna yarar bilgilerin tapu kütüğünde mevcut olduğu, tanınan ve bilinen kişi olup, maddede yazılı koşulların gerçekleştiğini kabule olanak bulunmamaktadır. Mahkemece, bu hususlar dikkate alınarak davanın reddine karar verilmesi gerekirken, hatalı değerlendirme sonunda yasal ve yerinde olmayan gerekçelerle kayıt malikinin bilinmeyen kişi olduğundan hareketle yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir…" gerekçesiyle karar bozulmuştur.

C. Direnme Kararı

1. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi'nin yukarıda yazılı bozma ilamı üzerine davacı vekili; İlk Derece Mahkemesince verilen 10.09.2013 tarihli ve 2012/284 E. - 2013/415 K. sayılı kararda direnilmesini istemiştir.

2. ...

1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 04.04.2019 tarihli ve 2019/122 E. - 2019/256 K. sayılı kararı ile; dava konusu taşınmazın kayıt maliki ...'nın kim olduğunun anlaşılamaması nedeniyle İzmir Defterdarının kayyım olarak atandığı, ...'nın kim olduğunun tam olarak anlaşılamadığı, ölmüş ise mirasçılarının da kim olduğunun tespit edilemediği, dosya kapsamındaki kayıt ve belge içerikleri ile özellikle Sulh Hukuk Mahkemesinin kayyım atanmasına ilişkin dosyasında yapılan inceleme ve araştırmalara rağmen ...'nın kim ve nerede olduğunun tam olarak belirlenemediği, taşınmazın tapu kaydı üzerinde davacılar murisine ait konut şerhi olduğu,

... de hâlen zeminde mevcut olup davacıların zilyetliğinde bulunduğu, Kanun'un aradığı anlamda yirmi yılı ... süreli bir zilyetliğin gerçekleştiği gerekçesiyle direnme kararı verilmiştir.

V. DİRENME KARARININ TEMYİZİ VE YARGITAY HUKUK GENEL KURULUNCA VERİLEN BOZMA KARARI VE KARAR DÜZELTME İSTEMİNİN REDDİ KARARI

1. Direnme Kararının Temyiz Edilmesi :Direnme kararı davalı Hazine vekili ve davalı kayyım İzmir Defterdarı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

2. ... Dairece Verilen Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna Gönderme Kararı :Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 25.06.2019 tarih 2019/3697 E. - 2019/6408 K. sayılı ilamıyla; bozma kararının kanuna, usule ve dosya kapsamına uygun olduğu, mahkemece verilen direnme kararının yerinde olmadığı anlaşıldığından, dosyanın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 373 üncü maddesinin 5'... fıkrası uyarınca inceleme yapılmak üzere Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna gönderilmesine, oy birliğiyle karar verilmiştir.

3. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Bozma İlamı: Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 09.11.2021 tarih ve 2021/(8)7-757 E. - 2021/1361 K. sayılı ilamında özetle;

"Dava konusu 35020 ada 9 parsel sayılı taşınmazın ilk geldi kaydı olduğu anlaşılan 2421 ada 29 parsel sayılı taşınmazın kadastro tutanağında yer ... açıklamalara göre.

Temmuz 1940 tarihli ve 16/20, 02.10.1935 tarihli ve 7/10, 26.09.1934 tarihli ve 143/8 numaralı tapu senetleri ile tapu kaydı özü kayıtları ile, 57/68 vergi No.lu kayıtta yazılı bilgilere dayalı olarak 5/12 hissenin ... oğlu ... ..., 1/12 hissenin ... oğlu ..., 1/12 hissenin ... oğlu ... ..., 1/12 hissenin ... oğlu ... ..., 2/12 hissenin ..., 2/12 hissenin ... adına tespit edildiği, tutanakta ... ve ...'nin soyadları ile ... adlarının vukuf erbabı tarafından bilinemediği açıklamasına yer verildiği,

tutanağın itiraz edilmeksizin kesinleşerek 09.08.1947 tarihinde tapuya tescil edilmesinden sonra 19.09.1988 tarihinde yapılan ıslah imar çalışmalarında dava konusu taşınmazın 35020 ada 9 parsel olarak ... adına iki katlı ev ve arsası olarak tapuya kayıt ve tescil edildiği anlaşılmıştır.

Tapu kaydı ve tapulama tutanağındaki açıklamalara göre kayıt maliki ...'nın kim olduğuna yarar bilgilerin tapu kütüğünde mevcut olduğu ve dayanak tapu kayıtları ve vergi kaydında ismi bulunan, tanınan ve bilinen kişilerden olduğu anlaşıldığından TMK’nın 713/2. maddesinde belirtilen "…maliki tapu kütüğünden anlaşılamayan.." kişi olarak nitelendirilmesi mümkün değildir.

O hâlde mahkemece, anılan maddede yazılı koşulların gerçekleştiğini kabule olanak bulunmadığından davacıların tapu iptal ve tescil talebinin reddine karar verilmesi gereklidir. Hâl böyle olunca, Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen ... Daire bozma kararına uyulması gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır..." gerekçesiyle davalı Hazine vekili ve davalı Kayyım İzmir Defterdarı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının ...

Daire bozma kararında gösterilen nedenlerle bozulmasına, karar verilmiştir.

4.Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Bozma İlamının Karar Düzeltme Yoluyla İncelenmesi İstemi: Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 09.11.2021 tarihli ve 2021/(8)7-757 E., 2021/1361 K. sayılı kararının, karar düzeltme yoluyla incelenmesi davacılar vekili tarafından verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 440. maddesinde sayılan sebeplerden hiçbirisine uygun olmayan karar düzeltme isteminin reddine 21.06.2022 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verilerek dosya Mahkemesine gönderilmiştir.

VI. YARGITAY HUKUK GENEL KURULU KARARI SONRASINDA MAHKEMECE VERİLEN KARAR

Mahkemenin, başlıkta tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "... Direnme kararı üzerine verilen Hukuk Genel Kurul Kararı bağlayıcı olduğundan Hukuk Genel Kurulu Kararı doğrultusunda davanın reddi gerektiği..." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

VII. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili: TMK'nın 713/2. maddesinde yer ... şartların mevcut olduğunu, Malik "..."nın kimliğinin belli olmadığını, böyle bir kişinin bulunmayıp tanınmadığını, verilen karara göre herhangi bir "..." isimli kişinin tapuda işlem yapabilecek duruma geldiğini, Hukuk Genel Kurulu Kararının yasal dayanaktan yoksun olduğunu ileri sürerek; mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; TMK'nın 713/2. maddesinde yer ... "…aynı koşullar altında maliki tapu kütüğünden anlaşılmayan…" nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkin eldeki davada, kayıt maliki "..."nın tapu kütüğünden kim olduğu anlaşılabilen bir kişi olup olmadığı, buradan varılacak sonuca göre davacılar yararına kazanma koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun, “Olağanüstü Zamanaşımı” kenar başlıklı 713/1 ... maddesi hükmüne göre; “Tapu kütüğünde kayıtlı olmayan bir taşınmazı davasız ve aralıksız olarak yirmi yıl süreyle ve malik sıfatıyla zilyetliğinde bulunduran kişi, o taşınmazın tamamı, bir parçası veya bir payı üzerindeki mülkiyet hakkının tapu kütüğüne tesciline karar verilmesini isteyebilir."

Aynı maddenin 2'nci fıkrasında, "Aynı koşullar altında, maliki tapu kütüğünden anlaşılamayan veya yirmi yıl önce (…) hakkında gaiplik kararı verilmiş bir kimse adına kayıtlı bulunan taşınmazın tamamının veya bölünmesinde sakınca olmayan bir parçasının zilyedi de, o taşınmazın tamamı, bir parçası veya bir payı üzerindeki mülkiyet hakkının tapu kütüğüne tesciline karar verilmesini isteyebilir." düzenlemesine yer verilmiştir.

4721 sayılı Kanunun 713. maddesinin ikinci fıkrasında yer ... "…ölmüş…" sözcüğü, Anayasa Mahkemesinin 17.03.2011 ... ve 2009/58 E. - 2011/52 K. sayılı kararıyla iptal edilmiş ve kararın Resmî Gazete'de yayımlanacağı güne kadar yürürlüğünün durdurulmasına karar verilmiştir.

3. Değerlendirme 1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 ... maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz edenin sıfatına, temyiz kapsam ve nedenlerine göre; İlk Derece Mahkemesince hükme esas alınan tespitlerin Hukuk Genel Kurulunda işaret edilen gerekçeye göre uygun olmasına, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmamasına göre, temyiz itirazlarının reddi ile hükmün onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VIII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacılar vekilinin temyiz itirazlarının reddiyle İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının ilgilisinden alınmasına,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,