Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/4885 K.2023/5476

Taraflar arasındaki ortaklığın giderilmesi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davalılar ..., ..., ..., ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı ile birlikte paydaş oldukları dava konusu arsa niteliğindeki İzmir ili, Foça ilçesi, Yenifoça Mahallesi, 10289 ada 16H-2C pafta, 12 parselde tapuya kayıtlı taşınmazın 89/250 hissesinin sahibi olduğunu; taşınmazın kullanımı konusunda paydaşlar arasında sorunlar bulunduğunu belirterek; taşınmazdaki ortaklığın mümkünse aynen taksimini, mümkün olmazsa satış yoluyla giderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; dava konusu taşınmazın 161/250 hissesinin müvekkilinin eşi ...'a ait olduğunu, ...'un vefatı ile mirasının ..., ..., ..., ..., ... ve ...'a kaldığını, dava konusu taşınmazda muris ...'un ... katlı bina(ev) ve bahçesi, ağaçlar, eklentileri vb. muhdesatının olması nedeniyle öncelikle muhtesatın müvekkiline ait bölümde kalacak şekilde aynen taksimi, aynen taksimi mümkün değilse satılarak paraya çevrilmesi ile satış anındaki bina, ağaç, ... ve eklentileri vb. muhdesatın değerinin ... mirasçılarına ait olduğunun belirlenmesi ve satış sırasında muhdesatın bedelinin kendilerine ödenmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemece yapılan yargılama, taraf delilleri, keşif ve keşif sonucu sunulan teknik bilirkişi raporları ile tüm dosya kapsamından dava konusu taşınmazlardaki ortaklığın ancak satış suretiyle giderilebileceği anlaşıldığından davanın kabulü ile.

İzmir ili, Foça ilçesi, Yenifoça Mahallesi, Gencerlik Mevkii, 10289 ada 12 parselde kayıtlı bir katlı avlulu ev vasfındaki taşınmazın üzerindeki muhdesatlar ile birlikte satılarak ortaklığın satış yoluyla giderilmesine ve satış bedelinden ..., sundurmanın, ... duvarının, 1 inçlik borulu su kuyusu ve üzerindeki su pompasının, 3 adet ..., 1 adet erik, 1 adet şeftali ve 1 adet ... elmasının değeri olan %69,71'inin davalı ... mirasçıları olan davalılara, geri kalan arzın bedeli olan kısmının dosyamız içerisinde bulunan veraset ilamı ve tapu kaydındaki paylar oranında olmak üzere taraflara verilmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin 25.05.2016 tarih ve 2015/133 E., 2016/193 K. sayılı kararına karşı süresi içinde bir kısım davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 17.06.2020 tarih ve 2016/15756 E., 2020/3765 K. sayılı ilâmında; dava konusu 10289 ada 12 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki bina, su kuyusu, su pompası, tuğla duvar, basit sundurma ve 3 adet ..., 1 adet erik, 1 adet şeftali ile 1 adet ... elması ağaçlarının davalıların murisine, 2 adet meyve ağacının ise davacıya ait olduğu hususunda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmadığı, ne var ki, hükme esas alınan bilirkişi raporunda muhdesat oranının hatalı olarak saptandığı,

bilirkişi tarafından dava konusu taşınmazdaki davacı ve davalılara ait muhdesat değerinin, muhdesat ve arz bedeli toplamına oranlanması gerekirken muhdesat bedeli ile arz bedeli toplamının taraflarının tapudaki payları nispetinde oranlanması doğru olmadığından dava tarihi itibariyle arzın ve muhtesatın ayrı ayrı değerlerinin tespiti yapılarak, bu değerlerin toplanması, bulunan değerin ne kadarının arsaya ne kadarının muhdesata isabet ettiği yüzdelik ... kurulmak suretiyle belirlenmesi,

satış sonucu elde edilecek bedelin bölüştürülmesinde bu oranların esas alınarak muhdesata isabet eden kısmın oranı belirtilerek açıkça hüküm sonucunda gösterilmek suretiyle muhdesat sahibi paydaşa; geri kalan bedelin ise yine oranı gösterilmek suretiyle paydaşlara dağıtılmasına karar verilmesi gerektiğinden kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemece, yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; dava konusu İzmir ili, Foça ilçesi, Yenifoça Mahallesi, Gencerlik Mevkii, 10289 ada 12 parsel sayılı taşınmaza ilişkin inşaat bilirkişisi tarafından sunulan 05.05.2022 tarihli rapora göre 3194 sayılı İmar Kanunu'nun ilgili maddesince taşınmazın yüzölçümü, hissedar sayısı ve hisse oranları dikkate alındığında aynen taksimi ve ifrazının mümkün olmadığı, dosya kapsamında dava konusu taşınmaza ilişkin Yargıtay bozma ilamındaki hususlar dikkate alınarak sunulmuş 30.08.2022 tarihli raporda arz ve muhdesatların değerlerinin yüzdelik ... kurulmak suretiyle belirlendiği,

taraf teşkilinin sağlandığı, taşınmazın tapu kaydında takyidat bulunduğu, bu nedenle ortaklığın taşınmaz üzerindeki tüm hak ve yükümlülükleri ile birlikte satış suretiyle giderilmesine, satışın umuma açık, açık artırma usulü ile yapılmasına, satış bedelinin muhdesata isabet eden 0,3029 oranın muhdesat sahiplerinden ...'a, 0,3485 oranın ... ...’a, 0,0232 oranın ...’ya, 0,0232 oranın ...’e, 0,0232 oranın ...’e, 0,0232 oranın ...’a, 0,0232 oranın ...’ye, 0,0291 oranın ... ...’a, 0,0291 oranın ... ...’a, 0,1162 oranın Gülçin ...

Yatkın’a, 0,0291 oranın Selman ...’a, 0,0291 oranın ... ...’a verilmesi, kalan bedelin ise tapu kaydı ve mirasçılık belgesindeki oranlarca paylaştırılmasına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A.Temyiz Yoluna Başvuranlar Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ..., ..., ..., ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Nedenleri

Davalılar ..., ..., ..., ... vekili temyiz dilekçesinde; uyuşmazlığa konu taşınmazın satışının hissedarlar arasında yapılması talebinde bulunmalarına rağmen yerel mahkemece bu hususun dikkate alınmadığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, ortaklığın giderilmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 ... maddesi, 438 ... maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası,

2. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 698 ... maddesine göre; "Hukukî bir işlem gereğince veya paylı malın sürekli bir amaca özgülenmiş olması sebebiyle paylı mülkiyeti devam ettirme yükümlülüğü bulunmadıkça, paydaşlardan her biri malın paylaşılmasını isteyebilir"

3. Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları, paylı mülkiyet veya elbirliği mülkiyetine konu taşınır veya taşınmaz mallarda paydaşlar (ortaklar) arasında mevcut birlikte mülkiyet ilişkisini sona erdirip ... mülkiyete geçmeyi sağlayan, iki taraflı, tarafları için benzer sonuçlar doğuran davalardır.

4. Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları, paylı mülkiyet veya elbirliği mülkiyetine konu taşınır veya taşınmaz mallarda paydaşlar (ortaklar) arasında mevcut birlikte mülkiyet ilişkisini sona erdirip ... mülkiyete geçmeyi sağlayan, iki taraflı, tarafları için benzer sonuçlar doğuran davalar olup sonuçta kazanan ve kaybeden taraftan söz edilemeyeceğinden yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin taraflara payları oranında yükletilmesi; karar ve ilâm harcının ise dava konusu taşınmazın satış bedeli üzerinden hesap edilip taraflardan payları oranında tahsiline karar verilmesi gerekir.

5. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 699 uncu maddenin 3 üncü fıkrasına göre; "Bölme istemi durum ve koşullara uygun görülmezse ve özellikle paylı malın önemli bir değer kaybına uğramadan bölünmesine olanak yoksa, açık artırmayla satışa hükmolunur. Satışın paydaşlar arasında artırmayla yapılmasına karar verilmesi, bütün paydaşların rızasına bağlıdır."

3. Değerlendirme 1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 ... maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen davada Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı, dava konusu taşınmaz satışının paydaşlar arasında artırmayla yapılmasına karar verilebilmesi için bütün paydaşların rızası gerektiği, davalı dışında kimsenin paydaşlar arasında satış talep etmediği anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Mahkemece, Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin bozma ilamı doğrultusunda araştırma ve inceleme yapılarak verilmiş olan karar usul ve yasaya uygun bulunduğundan davalılar ..., ..., ..., ... vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Taşınmaz malın satış bedelinden payına düşecek paranın %011,38 oranında hesaplanacak onama harcından peşin alınan 179,90 TL’nin mahsubu ile bakiyesinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,