Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/5723 K.2024/4821

Taraflar arasındaki tapu kaydındaki kanuni ipotek şerhinin terkini ve eski kadastral mülkiyet durumunun tesisi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı adına kayıtlı Mersin İli, ...İlçesi, ...Mahallesi, 215 ada, 36 No.lu parselde, ...Belediye Encümeninin 31.12.1991 tarih ve 2058 sayılı kararı ile 3194 sayılı İmar Yasası'nın 18 inci maddesi gereği uygulama yapıldığı, imar uygulaması sonucunda 05.01.1993 tarih ve 6 No.lu yevmiye ile davalı ... lehine ipotek tesis edildiği, söz konusu parselde yapılan imar uygulamasının Adana 1. İdare Mahkemesinin 1993/404 Esas ve 1994/31 Karar sayılı ilamı ile iptal edildiği,

kararın Danıştay 6. Dairesinin 1994/3597 Esas ve 1995/2256 Karar sayılı ilamı onanarak kesinleştiği, ipoteğin kaldırılması için ...Belediye Başkanlığına yapılan başvuruya dava açılması gerektiği yönünde cevap verildiği, bu nedenle dava konusu parseldeki 05.01.1993 tarih ve 6 yevmiye No.lu ... lehine mevcut ipoteğin kaldırılması ile eski kadastral mülkiyet durumunun ihdasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... Belediye Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; iş bu davada husumetin ipotek lehtarı davalı ile birlikte ipotek kaydının mahkeme kararına istinaden silinmesi ve kadastral mülkiyet durumunun ihyası işlemini yapma görev ve yetkisine sahip Tapu Sicil Müdürlüğü ve Kadastro Müdürlüğüne yöneltilmesi gerektiği, davacı tarafından Belediyeye yapılan 30.11.2016 tarih ve 9191 kayıt numaralı başvuru dilekçesine ...Belediye Başkanlığı Plan ve Proje Müdürlüğünün 15.02.2017 tarih ve 1513 sayılı yazıları cevap verilerek, her ne kadar söz konusu 18 inci madde uygulaması ...Belediyesince yapılmış da olsa Belediye ipotek lehdarı olmadığından ipotek kaldırma yetkisinin bulunmadığının davacıya iletildiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

2. Davalı ...'a dava dilekçesi ve ekleri usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalı tarafından süresi içerisinde dosyaya cevap sunulmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle; davacı adına kayıtlı 215 ada, 36 parsel (İmar uygulaması öncesinde eski 215 ada, 17 parsel) sayılı taşınmazla ilgili ...Belediye Encümenin 31.12.1991 tarih ve 2058 sayılı kararı ile 3194 sayılı İmar Yasası'nın 18 inci maddesi gereği imar uygulaması yapıldığı, uygulama sonucu 05.01.1993 tarih ve 6 No.lu yevmiye ile davalı ... lehine ipotek tesis edilmiş olduğu,

...Belediye Encümenin 31.12.1991 tarih ve 2058 sayılı kararının Adana 1. İdare Mahkemesinin 1993/404 Esas ve 1994/31 Karar sayılı ilamı ile iptal edildiği ve işbu kararın Danıştay 6. Dairesinin 1994/3597 Esas ve 1995/2256 Karar sayılı ilamı kararın kesinleştiği, bu hali ile mevcut tapu kaydının oluşmasına dayanak olan işlemin iptal edilmiş olduğu, dava konusu taşınmazın oluşmasına esas imar uygulaması işleminin iptal edilmiş olması sebebiyle tapu kaydının yolsuz olduğunun anlaşıldığı,

20 Şubat 2020 tarihli Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7221 sayılı Coğrafi Bilgi Sistemleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 7 nci maddesiyle, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 18 inci maddesine eklenen fıkra ile; dava konusunu oluşturan ihya işlemlerine ve iptal sonucu meydana gelen mevcut duruma ilişkin uyuşmazlıkların idareye başvuru üzerine idare tarafından çözümlenmesi gerektiğinin belirtildiği,

tüm bu hukuki düzenlemeler ve güncel kanun değişikliği doğrultusunda davacı vekilinin idareye başvuru yoluyla uyuşmazlığı giderilebileceği, güncel kanun değişikliği uyarınca davacının mevcut bir hukuki yararının kalmadığı gerekçesiyle davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; 7221 sayılı Coğrafi Bilgi Sistemleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 7 nci maddesinde ipoteğin kaldırılmasına ilişkin düzenleme bulunmadığı, ipoteğin kaldırılması için ...Belediye Başkanlığına başvuru yaptıkları, davalı Belediyenin cevabi yazısı ile dava yoluna gidilmesi gerektiğini belirttiği, ipoteğe dayanak işlem idare mahkemesince iptal edilmiş olmakla, imar uygulaması sonucu tesis edilen ipoteğin sebepten yoksun hale geldiğini ve yolsuz tescile dönüştüğünü, bu nedenlerle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle; somut olayda, dava konusu taşınmazdaki imar uygulaması idare mahkemesi kararı ile iptal edildiğinden ve Şubat 2020 tarihli Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7221 sayılı Coğrafi Bilgi Sistemleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 7 nci maddesi uyarınca; kadastral parselin ihyasını istemeden önce davacıya idareye başvuru zorunluluğu getirildiğinden, davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar vermiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; 1. Davanın reddine gerekçe olarak gösterilen yasada ipoteğin kaldırılmasına ilişkin bir düzenleme bulunmadığı, belirtilen yasanın kök parsele dönülememesi hallerinde uygulanacağını, ancak somut uyuşmazlıkta kök parsele dönme imkanının bulunduğunu,

2. İpoteğin kaldırılması için belediyeye başvuru yaptığını, belediyenin dava yoluna gidilmesi gerektiği yönünde cevap verdiğini,

3. İpoteğe dayanak imar uygulamasının idare mahkemesi tarafından iptal edildiğini, bu nedenle ipoteğin yolsuz tescile dönüştüğünü belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; tapu kaydındaki mevcut kanuni ipotek şerhinin terkin edilmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 4721 sayılı TMK'nın 840, 843, 1025, 1027 nci maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,