Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/792 K.2024/2185

Taraflar arasındaki ipoteğin kaldırılması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davacı ... Ürn. Tic. Ltd. Şti.'nin davasının aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davacı ...'ın davası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili ve davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı tarafın istinaf başvurusunun reddine, davalı tarafın istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; dava konusu 308 ada 19 parsel 49 No.lu bağımsız bölümün malikinin davacı ... olduğunu, davacı şirketin davalı şirketten alacağı karşılığında davacı ...'ye ait 49 No.lu bağımsız bölüm üzerinde ipotek tesis edildiğini, bu ipoteğin ana para ipoteği olduğunu, davacı şirketin ipotek tesisi anında ya da daha öncesinde hiçbir şekilde ipotek tesis edilecek parayı almadığını, ipotek senedinde davacı şirketin imzasının bulunmadığını, alacaklının ipotek tarihi itibarıyla alacaklı olduğunu ispatlaması gerektiğini belirterek, dava konusu taşınmaz üzerindeki ipoteğin fekkini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, müvekkilinin davacı şirket ile 20.05.2014 tarihli 5 yıl süreli akaryakıt bayilik sözleşmesi imzaladığını, müvekkili şirket tarafından davacı şirkete verilen yakıt kredisi karşılığında, diğer davacı ...'ye ait dava konusu taşınmaz üzerine ipotek tesis edildiğini, davacı şirketin borcunu ödememesi nedeniyle ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takip başlatıldığını ve halen müvekkiline 235.013,52 TL borçlu olduğunu belirterek, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı şirketin taşınmaz maliki olmaması nedeniyle ipoteğin kaldırılmasını talep hakkının bulunmadığı, davaya konu taşınmazın ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takip sonucu satışının yapılarak dava dışı Murat Pekmezci'ye satıldığı, davaya konu ipoteğin ana para ipoteği olduğu, ipoteğin davalının davacı şirketten olan alacağına istinaden kurulduğu, davalının ipotek tarihi itibarıyla davacı şirketten 135.000,00 TL tutarında alacaklı olduğunu ispat yükü altında olduğu,

bilirkişi incelemesi neticesinde ipotek tarihi itibarıyla belirtilen miktarda alacaklı olduğunu ispatlayamadığı gerekçesiyle, davacı ... Ürn. Tic. Ltd. Şti.'nin davasının aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davacı ...'ın davası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacılar vekili istinaf dilekçesinde; a. İpotek borçlusunun dava açmakta hukuki yararının bulunduğunu, borcun nihai sorumlusu olduğunu,

b. Görevsizlik kararı nedeniyle ücreti vekalete hükmedilmesinin hatalı olduğunu,

c. Yargılama esnasında taşınmazın satılması nedeniyle davanın tazminata döndüğünü, Mahkemece ihale bedeli olan 80.000,00 TL'nin istirdadı yönünde karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde; a. Cevap dilekçesindeki savunmalarını aynen tekrar ettikleri,

b. Davacı tarafın ipotek tesis tarihinde ve dava tarihinde müvekkili şirkete borçlu olduğunu,

c. Davacıların borçlarını ikame etmekten kaçındıkları için bu davanın açıldığını,

d. Müvekkili aleyhine yargılama gideri ile vekalet ücretine hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, İlk Derece Mahkemesince hükmedilen yargılama gideri ile vekalet ücretine ilişkin kısmın düzeltilmesi gerektiğini ileri sürerek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ipoteğin kaldırılmasının ancak üzerinde ipotek tesis edilmiş olan taşınmazın kayıt maliki tarafından talep edilebileceği ipoteğin kaldırıldığı, davanın konusuz kaldığı, davacıların buna ilişkin istinaf itirazlarının yerinde olmadığı, ipotek senedinde karz ipoteği olduğu belirtilmiş ise de davalının beyanları ile ipoteğin teminat ipoteği olduğunun anlaşıldığı,

davalı şirketin alacaklı olduğunu ispat etmesi gerektiği, davalı şirketin ipotek tarihi itibarıyla alacaklı olduğunun bilirkişi raporu ile tespit edildiği ve eldeki davanın açılmasına sebebiyet vermediği gerekçesiyle, davacı tarafın istinaf başvurusunun reddine, davalı tarafın istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına, yeniden hüküm tesisine, davacı ... Ürn. Tic. Ltd.

Şti.'nin davasının aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davacı ...'ın davası hakkında dava konusuz kalmakla karar verilmesine yer olmadığına, yargılama giderlerinin davacı taraftan alınmasına, davalı lehine 9.200,00 TL maktu vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesindeki itirazlarına ek olarak istinaf Mahkemesince; ipoteğin ana para ipoteği olduğu halde, teminat ipoteği olarak hatalı değerlendirildiğini ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ipoteğin kaldırılması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 851 ve 875 inci maddesi.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacılar vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,