Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2024/1280 K.2025/114

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı tarafından Bursa 5. Asliye Hukuk Mahkemesinde ehliyetsizlik nedenine dayalı vasiyetnamenin iptali davasının açıldığını, ancak davanın retle sonuçlandığını, davalı ... tarafından bu davanın gizlenerek vasiyetnamenin iptali konusunda bu kez Bursa 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/495 E. sayılı dosyası üzerinden dava açıldığını, ilgili davada, davalının hileli davranışları ile davanın kabulüne karar verildiğini, bu davada sadece tereke temsilcisinin taraf olarak gösterildiğini, nitekim davada taraf olunsaydı taraflarınca derdestlik itirazlarının ileri sürüleceğini,

taraflar arasında aynı nedene dayalı başka bir mahkeme kararının olması, davalının ve tereke temsilcisinin hileli davranışları nedeni ile Bursa 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin 22.12.2016 tarihli ve 2016/495 E., 2016/1050 K. sayılı kararının iptali ile yargılamanın yenilenmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı tereke temsilcisi cevap dilekçesinde; derdestlik itirazlarının ileri sürülemeyeceğini, vasiyetnamenin iptali nedenlerlerinin farklı olduğunu ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

2. Davalı ... cevap dilekçesinde; yargılamanın iadesi şartlarının oluşmadığını, sahtecilik yönünden daha önceki yargılamada inceleme yapılmadığını ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, talebin yargılamanın iadesine ilişkin olduğu, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 375. maddesinde yargılamanın iadesi nedenlerinin sınırlı olarak belirtildiği, yargılamanın iadesini talep eden davacı vekili tarafından ileri sürülen hususların bu nedenlerden hiçbirine uymadığı gerekçesiyle yargılamanın iadesi talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, yargılamanın iadesi talep edilen davanın, davacı tarafından tereke temsilcisine yöneltildiği, ölüme bağlı tasarruftan yararlanan diğer mirasçıların davalı olarak gösterilmediği, bu durumda ortada şekli anlamda kesinleşmiş bir karar bulunmakta ise de, maddi anlamda kesinleşmiş bir kararın bulunmadığı, bu karara karşı menfaati haleldar olan mirasçılar tarafından her zaman yasa yoluna başvurulmasının da mümkün olduğu,

İlk Derece Mahkemesince yargılamanın iadesi için kanunda sınırlı sayıda belirtilen sebeplerden herhangi birinin bulunmadığından davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Bölge Adliye Mahkemesi tarafından davada hakları zedelenen mirasçılar tarafından her zaman yasa yoluna başvurulmasının mümkün olduğunun belirtildiğini, zira vasiyetnamenin iptaline karar verilen davada mirasçıların hak kaybının olduğunu, şeklen kesinleşen kararla haklarının zedelendiğini, ancak esastan ret kararı verilerek tekrar dava açmak zorunda bırakıldıklarını, yargılamanın iadesi talebinin reddinin hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, vasiyetnamenin iptali davasında yargılamanın iadesi istemine ilişkindir.

4721 sayılı TMK 558.maddesi uyarınca“İptal davası, tasarrufun iptal edilmesinde menfaati bulunan mirasçı veya vasiyet alacaklısı tarafından açılabilir”. İptal davasında davacı tarafı, ölüme bağlı tasarrufun iptal edilmesinde menfaati olan mirasçı (kanuni ve iradi mirasçılar) veya vasiyet alacaklısı oluşturmaktadır. Burada ölüme bağlı tasarrufun iptal edilmesinde menfaati olan kişiler mirasçı veya vasiyet alacaklısı şeklinde belirtilmek suretiyle sınırlandırılmıştır. Davalı taraf ise, iptal halinde menfaat elde edebilecek kişilerdir. Söz gelimi, atanmış mirasçı veya vasiyet alacaklısı iptal davasının davalısı olabilecektir.

Somut olayda, yargılamanın iadesi talep edilen Bursa 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/495 Esas sayılı dosyasında; davacının ..., davalının ise tereke temsilcisi ... olduğu, el yazılı vasiyetnamede tahrifat yapıldığı gerekçesiyle vasiyetnemenin iptali davasının açıldığı, mahkemece vasiyetnamenin iptaline karar verildiği, kararın istinaf edilmeksizin kesinleştiği anlaşılmıştır.

İlgili davada yapılan yargılamada, vasiyetnameden menfaat elde edecek mirasçılar yerine yalnızca tereke temsilcisine karşı davanın açıldığı, bu durumunda davada taraf olarak yer almayan mirasçıların savunma haklarının kısıtlandığı açıktır.

Ne var ki; davacı tarafından yargılamanın iadesi talep edilmiş ise de Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 375. maddesinde belirtilen yargılamanın iadesi sebepleri mevcut bulunmayıp bu yönüyle yargılamanın iadesi taleplerinin reddinde isabetsizlik bulunmamaktadır.

Buna karşın, davacı ...'nın vasiyetnameden menfaat elde edebilecek mirasçı olması nedeni ile vasiyetnamenin iptaline yönelik açılan Bursa 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/495 Esas, 2016/1050 Karar sayılı dava sonucunda verilen hükmün ... yönünden kesinleştiği kabul edilemez. Bu nedenle bahsi geçen karara karşı, hukuki hakları zarar gören kişiler için kanun yolu açık olduğundan, davacı ...'nın "yargılamanın iadesi" talebi olarak adlandırdığı talebinin Bursa 6.Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2016/495 Esas, 2016/1050 Karar sayılı ilamına karşı kanun yoluna başvuru olarak kabul edilip dosyadaki 09.02.2017 tarihli kesinleşme şerhinin kaldırılmasına karar verilmiştir.

Gelinen noktada, davacının kanun yolu şeklinde değerlendirilmesi gereken talebinin İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi tarafından yargılamanın iadesi şeklinde nitelendirilerek reddine ilişkin verilen kararların yok hükmünde kabul edilip kaldırılması gerekmektedir.

Kanun yolunun belirlenmesi yönünden yapılan incelemede ise, Bursa 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/495 Esas, 2016/1050 Karar sayılı kararının 22.12.2016 tarihinde verildiği, kararın verildiği tarihte Bölge Adliye Mahkemelerinin faaliyete geçmiş olduğu, bu halde davacı ...'nın yargılamanın yenilenmesi talebinin istinaf talebi olarak değerlendirilerek inceleme yapılmak üzere dosyanın mahkemesine iadesine karar verilmiştir.

VI.KARAR