Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2024/265 K.2024/5276

Taraflar arasındaki 4721 sayılı TMK'nın 713 üncü maddesinin ikinci fıkrasındaki ölüm sebebine dayalı tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde.

Köyceğiz ilçesi, ...Mahallesi, 169 ada 1 parsel sayılı taşınmazın 1/8 payının davacıların muris babaları ...... adına, 7/8 payının ise davalıların babası olan ölü ... adına kayıtlı olduğunu, taşınmazın 7/8 payının ... tarafından 1960 yılında bu payının davacıların babası ......'e haricen satıldığını, taşınmazın kullanımının devir ve teslim edildiğini, 1960 yılından 1993 yılına kadar davacıların murisi ...... tarafından zilyet ve tasarruf edildiğini, onun ölümü üzerine taksimen bu yerin davacılarca kullanıldığını,

davalıların murisi ...'un ölüm tarihinden 20 yıllık olağanüstü kazandırıcı zamanaşımı süresinin dolduğunu belirterek davalıların murisi ... adına kayıtlı 7/8 payının iptaliyle eşit olarak davacılar adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar davaya cevap vermemişlerdir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalıların murisi tarafından davacıların murisine dava konusu taşınmazın harici satışla satılmış olduğu, harici satış sonrasında davacıların murisinin taşınmazı uzun süre kullandığı, zilyetliğin davacılara murisleri olan ......'den geçtiği, davacıların dava konusu taşınmazda yaklaşık 40-50 yıllık zilyetliklerinin bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; tapulu taşınmazda haricen satışın geçerli olmadığını, 20 yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığını, uydu görüntülerinin incelenmediğini, zilyetliğin kanıtlanamadığını belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile çekişmeli 169 ada 1 parsel numaralı taşınmazın, mirasbırakan kayıt maliki ...'un ölüm tarihi olan13.05.1961 tarihinden, Anayasa Mahkemesince yürütmenin durdurulmasına karar verildiği 17.02.2011 tarihine ve davalılar adına tapuda yapılan intikal tarihi olan 06.10.2020 tarihine kadar, TMK'nın 713 üncü maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenen 20 yıllık sürenin dolduğu ve davacı taraf yararına, eklemeli olarak olağanüstü kazandırıcı zamanaşımı koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davalılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilli temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalılar vekili; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması ve davanın reddine karar verilmesi istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 713 üncü maddesinin 2 nci fıkrasındaki "ölüm" nedenine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 640 ıncı ve 713 üncü maddesi.

3. Değerlendirme 1. Somut olayda, davacılar tarafından 4721 sayılı TMK'nın 713 üncü maddesinin ikinci fıkrasındaki "ölüm" nedenine dayalı tapu iptal ve tescil istemli dava açılmıştır. Bu davanın hukuki dayanağını teşkil eden 4721 sayılı Kanun'un 713 üncü maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "…ölmüş…" sözcüğü, Anayasa Mahkemesinin 17.03.2011 gün ve 2009/58 Esas, 2011/52 Karar sayılı kararıyla iptal edilmiştir. Anayasa Mahkemesinin verdiği iptal kararıyla birlikte hükmün yürürlüğünün durdurulması karar tarihi olan 17.03.2011 tarihinden önce hak sahipleri yararına kazanma koşullarının oluşması halinde, hak sahiplerinin dava açma yönünden kazanılmış haklarının olduğunun kabulü gerekmektedir.

2. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun "Mirasın Geçmesinin Sonucu" üst başlığı altında düzenlenen miras ortaklığına ilişkin 640 ncı maddesinde "Birden çok mirasçı bulunması hâlinde, mirasın geçmesiyle birlikte paylaşmaya kadar, mirasçılar arasında terekedeki bütün hak ve borçları kapsayan bir ortaklık meydana gelir.

Mirasçılar terekeye elbirliğiyle sahip olurlar ve sözleşme veya kanundan doğan temsil ya da yönetim yetkisi saklı kalmak üzere, terekeye ait bütün haklar üzerinde birlikte tasarruf ederler. Mirasçılardan birinin istemi üzerine sulh mahkemesi, miras ortaklığına paylaşmaya kadar bir temsilci atayabilir. Mirasçılardan her biri, terekedeki hakların korunmasını isteyebilir. Sağlanan korumadan mirasçıların hepsi yararlanır.

Bir mirasçı ödemeden aciz hâlinde ise, mirasın açılması üzerine diğer mirasçılar, haklarının korunması için gerekli önlemlerin gecikmeksizin alınmasını sulh mahkemesinden isteyebilirler." denilmiştir.

3. Dosyadaki belgelerden, davacıların murisleri ......'in davacılar dışında mirasçıları olduğu tespit edilmiştir.

4. Açılan davada davacılar tarafından, murisleri ......'in zilyetliğine dayalı tescil isteminde bulunulmuş, dava dilekçesinde murisleri ......'in ölümü üzerine diğer mirasçılarla aralarında yaptıkları miras taksim sözleşmesi gereği davaya konu yerin kendilerine kaldığı belirtilmiştir. Buna karşın, ......'in mirasçıları arasında geçerli bir taksim sözleşmesi olduğuna dair mahkemece herhangi bir araştırma yapılmamıştır.

5. O halde mahkemece, öncelikle muris ......'in mirasçılık belgesi dosya içerisine alınıp mirasçıları eksiksiz bir şekilde belirlendikten sonra davacıların taksime ilişkin dosyaya sunmuş oldukları deliller değerlendirilmek suretiyle taksimin varlığı halinde 4721 sayılı TMK'nın 713 üncü maddesinin ikinci fıkrasındaki koşullar değerlendirilerek karar verilmesi; taksim hususunun ispatlanamaması halinde ise, el birliği mülkiyetinde paydaşlardan birinin kendi adına tasarruf yetkisi olmadığından davanın reddine karar verilmesi gerekmektedir.

6. İlk Derece Mahkemesince değinilen hususlar gözetilmeden yazılı şekilde karar verildiğinden Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Yukarıda V.C.3. ve devamındaki bentlerde açıklanan nedenlerle İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

26.11.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy çokluğuyla karar verildi.

(Muhalif)

KARŞI OY

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 713 üncü maddesinin ikinci fıkrasındaki "tapu malikinin ölmüş" olması sebebi ile iktisap hükmü, Anayasa Mahkemesinin 17.03.2011 gün ve 2009/58 Esas, 2011/52 Karar sayılı kararıyla iptal edildiğinden davanın reddi gerektiği düşüncesiyle sayın çoğunluğun bozma görüşüne iştirak edemiyorum.