Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2024/4930 K.2025/3258

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkillerine ait ... ada ... parsel sayılı taşınmazda çay tarımı yapıldığını, davalılar tarafından taşınmazın bitişiğinde Derepazarı Belediyesi Başkanlığı'na ait arazi üzerine bina inşa edilmeye başlandığını, Belediye tarafından imar izninin verildiğini diğer davalı şirketin de inşaata başladığını, yapılan bu hukuka aykırı eylem neticesinde müvekkillerinin arazisinin kullanılamaz hâle geldiğini, çay bitkilerinin söküldüğünü, inşaatın sebep olduğu sarsıntı, ses vb. nedenle çay arazisinde heyelanın meydana geldiğini, Rize 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2021/1 D.

İş. dosyası kapsamındaki tespit neticesinde arazide meydana gelen zarara davalılar tarafından hiçbir güvenlik önlemi alınmadan yapılan inşaat çalışmasının neden olduğu kanaatine varıldığını, arazinin halen kullanılmadığını belirterek;

taşınmazda meydana gelen haksız işgalin sona erdirilmesini, davalılardan fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL ecrimisil bedelinin müştereken ve müteselsilen tahsilini, heyelan ve sökülen çay bitkileri sebebiyle kullanılamaz hale gelen taşınmazın eski hâle getirilmesini, eski hâle getirme söz konusu olmadığı takdirde taşınmaza verilen maddi zararın giderilmesi için şimdilik 10.000,00 TL'sinin (fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla) davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsilini, söz konusu taşınmazda meydana gelen zararın tespiti amacıyla Rize 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2021/1 D.

İş dosyası kapsamında yapılan 2.250,00 TL masrafın yargılama gideri ve ücreti vekâlet ile hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davacı vekili 15.05.2023 tarihli ıslah dilekçesinde; 5.000,00 TL olan taşınmazın değerini 336.650,11 TL'ye yükselterek aradaki fark için gerekli harç olan 5.664,00 TL'yi mahkemeye yatırdıklarını, 5.000,00 TL eski hâle getirme, eski hâle getirme söz konusu olmadığı takdirde maddi zararın giderilmesi talebini 80.928,39 TL arttırarak 85.928,39 TL olarak ıslah ettiklerini, haksız işgalin sona erdirilmesini, haksız işgal sebebiyle 1.000,00 TL ecrimisil bedelinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı asıl ... cevap dilekçesinde; 217 ada 22 parsel sayılı taşınmazda Derepazarı Belediyesi ile aralarında inşaat sözleşmesi yaptıklarını, bunun üzerine inşaata başladıklarını, zarara Derepazarı Belediyesinin taşınmazda yaptığı çalışmaların neden olduğunu, zarara kendisinin yaptığı harfiyat ve inşaatın neden olmadığını, taleplerin zamanaşımına uğradığını belirterek, davacının bütün taleplerinin reddini savunmuştur.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; diğer davalı ile konut yapımı hususunda sözleşme imzaladığını, müdahalenin söz konusu olmadığını, davanın öncelikle husumet nedeniyle reddini, müvekkili Belediyenin imar planında ... ada .... parselin evveliyatında Belediye Hizmet alanı (Sosyal ve Kültürel tesis) olarak yer aldığının kayıtların incelenmesinden anlaşılacağını, bu imar planlarının askıya asıldığını ve kesinleştiğini, davacı tarafın bu hususta başvurusunun olmadığını, müdahalenin kim tarafından yapıldığının tespit edilmesi gerektiğini, davalılar arasında alt işveren-üst işveren ilişkisinin bulunmadığını,

davalı belediyenin sorumluluğunun veya herhangi bir nedensellik bağının bulunmadığını, işçisini iş kapsamında çalıştırmadığını, işin herhangi bir kısmını belediyenin yapmadığını belirterek, usul ve yasaya aykırı davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, tanık anlatımları, keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda davalının komşu ... parselde yapmış olduğu inşaat çalışması sonucunda davacıya ait ... parsele müdahale bulunduğunun açık olduğu, taşınmazın evveliyatında kapama çay bahçesi vasfında olduğu inşaat yapımı neticesinde kapama çay bahçesinin tamamının kullanılamaz hale geldiğinin tespit edildiği, 02.02.2023 tarihli bilirkişi raporunda sadece çay bahçeleri yönünden eski hâle getirme bedelinin hesaplandığı,

05.05.2021 dava tarihi ile el atma Ocak 2021 tarihi arasında tarım arazisinden gelir elde edilemediğinden ecrimisil doğmadığı, dava konusu taşınmaza davalı ... tarafından herhangi bir müdahalenin olmadığının tanık beyanlarından anlaşıldığı ve müdahalenin davacı tarafından ispatlanamadığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine, davalı ... Belediyesi yönünden davanın pasif husumet yokluğundan reddine, dava konusu Rize ili .... ilçesi .... Mahallesi ....

Mevkii .... ada ... parsele yönelik davalı ... tarafından yapılan müdahalenin men'ine, eski hâle getirme bedeli olarak hesaplanan 85.928,39 TL tazminatın davalı ...'den alınarak davacılara tapudaki payları oranında ödenmesine, davacılar tarafından Rize 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2021/1 D. İş dosyası için yapılan 2.250,00 TL masrafın davalı ...'den alınarak davacılara tapudaki payları oranında ödenmesine, davacıların ecrimisile yönelik taleplerinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı ... vasisi vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde;

1.İlk Derece Mahkemesi tarafından dava konusu taşınmaza davalı ... tarafından herhangi bir müdahalenin olmadığının tanık beyanlarından anlaşıldığı gerekçesi ile davalı ... Belediyesi yönünden pasif husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmişse de bilirkişi raporu ve tanık beyanlarına bakıldığında davalı belediyenin söz konusu taşınmaza müdahale ettiğinin açıkça ispatlandığını,

2.Davalılar arasında akdedilen kat karşılığı inşaat sözleşmesi neticesinde müvekkillerine ait taşınmazın zarar gördüğünü, meydana gelen haksız fiilden her iki davalının da müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, yerel mahkemenin verdiği pasif husumet yokluğu kararının hatalı olduğunu kaldırılması gerektiğini,

3.Yerel mahkeme tarafından ecrimisil taleplerinin haksız olarak reddedildiğini, davalıların müvekkillere ait çay bitkilerini söktüklerini, iş makinalarının da işbu arazi üzerinde çalışmalar yaptıklarını, yerel mahkeme tarafından söz konusu eylemlerin, haksız işgal olduğuna karar verilmesine rağmen müvekkillerinin tarım arazisinden gelir elde edemediği gerekçesi ile ecrimisil taleplerinin reddine karar verilmesinin hukuka aykırılık teşkil ettiğini, mahalli bilirkişi ... nin beyanından anlaşılacağı üzere taşınmaza el atma tarihinin 28.10.2020 olduğunu,

4.Mahkemece gerekli araştırma yapılmadan hüküm kurulduğunu, davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, el atmanın önlenmesi, ecrimisil ve eski hâle getirme olmadığı takdirde tazminat istemlerine ilişkindir.

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacılar vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Dosya kapsamına göre İlk Derece Mahkemesince, 02.02.2023 tarihli bilirkişi raporuna göre el atılan zemin değeri olan 336.650,11 TL üzerinden de harç alınması gerekirken, sadece eski hâle getirme bedeli olan 85.928,39 TL üzerinden harç alınması bozmayı gerektirir. Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370. maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davacı tarafın diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, davacı tarafın temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının, hüküm fıkrasının 6 numaralı bendinin birinci satırında yer alan “6.023,46 TL” ibaresinin çıkartılarak yerine “28.866,33 TL” ibaresinin yazılması, hüküm fıkrasının 6 numaralı bendinin ikinci satırında yer alan "bakiye 4.440,46 TL" ibaresinin çıkartılarak yerine "bakiye 27.283,33 TL" yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının ilgiliye iadesine,