Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2025/706 K.2025/5328

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili bankanın alacağının temini için borçlu ... aleyhine ....

İcra Müdürlüğünün 2021/5949 Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, davalı tarafından hasım gösterilmeksizin mirasın reddi davası açıldığını, müvekkilinin reddi mirastan ilk defa Aydın 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2023/1419 Esas sayılı dosyanın 21.11.2023 tarihli celsesinde haberdar olduğunu, reddi mirasın alacaklı müvekkili yönünden kesinleştiğinden söz edilemeyeceğini, davalıya babasından miras kaldığını, ancak davalının sırf borçlarını ödememek için bu mirası Aydın 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2021/3254 Esas ve 2022/127 Karar sayılı dosyası ile reddettiğini, halbuki mirasın aktifinin pasifinden çokça fazla olduğunu,

ayrıca davalının borçlarına karşılık hiçbir güvence de veremediğini ileri sürerek, davalının mirası reddinin iptalini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın 6 aylık hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını belirterek, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 617. maddesi gereğince ret tarihi ile davanın açıldığı tarih arasında 6 aylık hak düşürücü sürenin geçtiği gerekçesiyle, davanın usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuş; Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; yapılan başvurunun süresinde olduğunu, davacının davasının kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu beyan etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; 4721 sayılı Kanun'un 617. maddesi uyarınca açılan mirası reddin iptali istemine ilişkindir. 4721 sayılı Kanun'un 617. maddesindeki hükme göre; "Malvarlığı borcuna yetmeyen mirasçı, alacaklılarına zarar vermek amacıyla mirası reddederse; alacaklıları veya iflâs idaresi, kendilerine yeterli bir güvence verilmediği takdirde, ret tarihinden başlayarak altı ay içinde reddin iptali hakkında dava açabilirler. Reddin iptaline karar verilirse, miras resmen tasfiye edilir.

Bu suretle tasfiye edilen mirastan reddeden mirasçının payına bir şey düşerse bundan, önce itiraz eden alacaklıların, daha sonra diğer alacaklıların alacakları ödenir. Arta kalan değerler ise, ret geçerli olsa idi bundan yararlanacak olan mirasçılara verilir."

21.07.2003 tarih ve 2003/5960 sayılı 4721 sayılı Kanun'un Velayet, Vesayet Ve Miras Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Tüzük'ün 39. maddesindeki hükme göre;

"Mirasın reddi, mirasçılar tarafından sulh hukuk mahkemesine sözlü veya yazılı beyanla yapılır. Reddin kayıtsız ve şartsız olması gerekir.

Mirasçının mirası reddetmesi hâlinde, sulh hakimince düzenlenecek bir tutanakla reddeden mirasçının açık kimliği belirlenir ve ret beyanı mirası reddedene veya istem, bu konuda yetkisi olan vekil tarafından yapılmış ise vekiline imza ettirilip, hakim ve zabıt katibince imzalanır. Vekilin vekaletnamesi bu tutanağa eklenir.

Süresi içinde yapılan ret beyanı Mahkemece tutulan özel kütüğe işlenir. Bu kütükte miras bırakanın adı ve soyadı ile ölüm tarihi, mirasın ret tarihi ve reddedenin adı ve soyadı, ret beyanını içeren tutanağın tarihi ve numarası ile mirasçılık belgesini veren mahkemenin esas ve karar numarası gibi hususlara yer verilir. Süresi içinde yapılmayan ret beyanları bu kütüğe yazılmaz. Reddeden mirasçıya isterse, mahkemenin özel kütüğünün kayıt numarasını içeren, mahkeme mührü ile mühürlenmiş ve zabıt katibi tarafından onaylanmış mirası reddettiğine ilişkin bir belge verilir."

Somut olaya gelince; davalı ... 29.12.2021 tarihinde mirasbırakanı ...'dan intikal eden mirası reddettiğini bildiren dilekçesini mahkemeye vermiş, dava konusu iptali istenen Aydın 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 11.01.2022 tarihli ve 2021/3254 Esas, 2022/127 Karar sayılı kararı ile ...'nın mirasbırakan ...’dan intikal eden mirası reddettiğinin tespiti ile özel kütüğe tesciline karar verilmiştir. Mirasın reddinin iptaline ilişkin eldeki dava ise 04.12.2023 tarihinde açılmıştır.

21.07.2003 tarihli ve 2003/5960 sayılı 4721 sayılı Kanun'un Velayet, Vesayet ve Miras Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Tüzük'ün 39. maddesinin ikinci ve üçüncü fıkrasına göre süresi içerisinde yapılan mirasın reddi beyanın Mahkemece tutanakla belirlenerek özel kütüğe tescili gerekmektedir. Dava konusu olayda ise davalı mirasçı 29.12.2021 tarihinde mirası ret beyanında bulunmuş, mirasın reddi beyanının tespit ve tesciline ilişkin karar 11.01.2022 tarihinde verilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 28. maddesindeki aleniyet ilkesi uyarınca Mahkemece mirasın reddi beyanının tespiti ile özel kütüğe tesciline karar verilmediği sürece mirasın reddine ilişkin beyan aleniyet kazanamaz. Nitekim Anayasa Mahkemesinin 2013/148 Esas, 2014/62 Karar sayılı kararında da.

4721 sayılı Kanun'un sisteminin "ret tarihi"nin mirasın ret beyanın sulh hâkimine ulaşmasıyla tutanakla tespiti ile özel kütüğe tescil edilmekle alacaklılar tarafından mirasın ret beyanın derhal öğrenilebilme imkanını tanıdığı, alacaklıların sulh hukuk mahkemesi nezdinde yapacakları girişim ile mirasın reddi beyanın öğrenme imkanına sahip olduklarını belirtmiştir.

Bu durumda 4721 sayılı Kanun'un sistemi de nazara alındığında alacaklı için mirasın reddedildiğinin bilinebilme imkanı ancak kütüğe bu hususların yazılması ile mümkündür.

Dairemizce dosya kapsamında bulunmadığından daire eksiklik talebi ile ret beyanının özel kütüğe tescil edilip edilmediği mahkemesinden sorulmuş, cevaben 2024 yılından daha eski miras ret kararlarının UYAP sisteminde kaydedilebilecek özel bir kütüğü bulunmadığından miras ret kütüğüne kaydının yapılmadığı, ret kaydının Dairemizin eksiklik talebi üzerine 04.12.2025 tarihinde UYAP özel kütüğüne kaydının yapıldığı bildirilmiştir.

Bu hâliyle somut olayda, davacı alacaklının ret beyanından haberdar olma imkanı bulunmadığından mirasın reddinin özel kütüğe kaydedilmesinden itibaren 4721 sayılı Kanun'un 617. maddesindeki 6 aylık hak düşürücü sürenin başlayacağı gözetilmeksizin, ret tarihinin esas alınarak hak düşürücü sürenin geçtiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş olması doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR