Yargıtay 8. Ceza Dairesi E.2023/2074 K.2024/8016

Mersin 2. Asliye Ceza Mahkemesinin, 19.07.2004 tarihli kararı ile hükümlü hakkında 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar İle Diğer Aletler Hakkında Kanun'un (6136 sayılı Kanun) 13 üncü maddesinin üçüncü fıkrası, 765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (765 sayılı Kanun) 59 uncu ve 81 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca 11 ay hapis ve 408.480.000 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına ve ilişkin hükmün, temyiz edilmeksizin 23.09.2004 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

Hükümlünün 01.06.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) hükümleri gereğince uyarlama yargılaması yapılarak tekerrür hükümlerinin kaldırılmasına yönelik talebini Mersin 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 13.10.2021 tarihli ve 2004/326 esas, 2004/806 sayılı ek karar ile reddine karşı yapılan itirazın, Mersin 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 07.12.2021 tarihli ve 2021/1009 değişik iş sayılı kararını ile kesin olarak reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 09.05.2023 tarihli ve 2022/24078 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 15.06.2023 tarihli ve KYB-2023/55687 Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 15.06.2023 tarihli ve KYB-2023/55687 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

"1-5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 7/2, 5252 sayılı Türk Ceza Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 9/3. maddesindeki “Lehe olan hüküm, önceki ve sonraki kanunların ilgili bütün hükümleri olaya uygulanarak, ortaya çıkan sonuçların birbirleriyle karşılaştırılması suretiyle belirlenir.” şeklindeki düzenleme ve Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 27/12/2005 tarihli ve 2005/3-162-173 sayılı ilamına nazara alındığında, lehe kanunun saptanıp uygulanması,

herhangi bir inceleme ve araştırma yapılmasını, delil toplanmasını, takdir hakkının kullanılmasını gerektiriyorsa veya cezanın bireyselleştirilmesine ilişkin bir hükmün uygulanması olanağı sonraki kanun ile doğmuşsa, uyarlama yargılaması yapıldığı sırada duruşma açılmak suretiyle lehe kanunun belirlenmesi suretiyle uyarlama kararı verilmesi gerektiği gözetilmeden, dosya üzerinden inceleme yapılarak yazılı şekilde karar verildiği cihetle,

2-Suç tarihinden sonra, 01/06/2005 tarihinde yürürlüğe giren 5252 sayılı Türk Ceza Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun’un 9/3. maddesindeki “Lehe olan hüküm, önceki ve sonraki kanunların ilgili bütün hükümleri olaya uygulanarak, ortaya çıkan sonuçların birbirleriyle karşılaştırılması suretiyle belirlenir.” şeklindeki düzenlemeye ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun “Zaman bakımından uygulama” başlıklı 7. maddesine nazaran öncelikle lehe kanunun tespit edilerek uygulama yapılması gerektiği, 765 sayılı Kanun'da tekerrür halinde anılan Kanun'un 81. maddesinde cezaya ilişkin artırım halinin bulunduğu,

bununla birlikte 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nda tekerrür halinde cezadan artırım yapılması gerekmediği, bu nedenle sanığın lehine olan 5237 sayılı Kanun'un, sanık hakkında tatbiki gerekirken sanık aleyhine olacak şekilde 765 sayılı Kanun'un 81/1. maddesi uygulanmak suretiyle fazla ceza tayin edildiği cihetle, itirazın bu nedenlerle kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir."

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

A.(1) Numaralı İstem Yönünden;

5252 sayılı Türk Ceza Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un (5252 sayılı Kanun) 9 uncu maddesinin birinci fıkrasında, 01.06.2005 tarihinden önce kesinleşmiş hükümlerle ilgili olarak 5237 sayılı Kanun’un lehe olan hükümlerinin derhal uygulanabileceği hallerde duruşma yapılmaksızın da karar verilebileceği öngörülmüşse de.

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 27.12.2005 tarihli ve 162/173 sayılı kararında açıklandığı gibi lehe olan kanunun belirlenmesi herhangi bir inceleme ve araştırma yapılmasını, takdir hakkının kullanılmasını gerektiriyorsa veya sonraki kanun ile cezanın kişiselleştirilmesine ilişkin hükümlerin uygulanması olanağı doğmuşsa yargılamanın duruşmalı yapılması zorunludur. Evrak üzerinde inceleme yapılabilmesi ise ancak belirtilen bu haller dışında söz konusu olabilecektir.

Somut olayda hükümlü hakkında ... cezanın 6136 sayılı Kanun ile belirlendiği, 765 sayılı Kanun'un 59 uncu maddesi uyarınca takdiri indirim uygulandığı anlaşılmıştır. 765 sayılı Kanun'un 59 uncu maddesi ile 5237 sayılı Kanun'un 62 nci maddesinde yer alan takdiri indirim oranının aynı olduğu anlaşılmıştır.

Uyuşmazlık konusunun tekerrür hükümlerinin hangi Kanun ile lehe olduğunun belirlenmesine ilişkin olduğudur. Tekerrür 765 sayılı Kanun’da bir maddi ceza hukuku kurumu iken, 01.06.2005 tarihinden sonra 5237 sayılı Kanun ile bir güvenlik tedbiri ve 5275 sayılı İnfaz Kanunu ile infaz kurumu olduğu anlaşılmıştır. Lehe olan hükümlerinin derhal uygulanabileceği hallerde duruşma yapılmaksızın da lehe olan kanunun belirlenmesi herhangi bir inceleme ve araştırma yapılmasını, takdir hakkının kullanılmasını gerektirmediği anlaşılmakla evrak üzerinde inceleme yapılabilabileceği duruşma açılmasının zorunlu olmadığı belirlenmekle, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 1 nolu kanun yararına bozma isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.

B.(2) Numaralı İstem Yönünden;

5237 sayılı Kanun'un 7 nci maddesinin üçüncü fıkrasında ise; cezaların infazı yönünden “derhal uygulama” ilkesi kural olarak benimsenmekle birlikte, hapis cezalarının ertelenmesi, tekerrür ve koşullu salıverilme bu kuraldan hariç tutulmuş olup, derhal uygulama ilkesinin istisnaları olarak sayılmıştır. Dolayısıyla; hapis cezalarının ertelenmesi, tekerrür ve koşullu salıverilme müesseselerinde lehe uygulama ilkesi geçerlidir.

Tekerrür müessesesi; mülga 765 sayılı Kanun'un 81’ nci maddesinde "cezanın artırım nedeni" olarak öngörülmüş olup, 5237 sayılı Kanun'un 58 inci maddesi ve 5275 sayılı Ceza İnfaz Kanunu'nun 108 inci maddesinde ise hükümlünün koşullu salıverilme süresini uzatan bir infaz rejimi müessesesi olarak düzenlenmiştir. Mülga Kanun döneminde Ceza Hukukunun maddi yönü ile ilişkili olarak cezada artırım sebebi olarak kabul edilen tekerrür, yeni Kanun döneminde cezaların infazında koşullu salıverilme süresi üzerinde etkili olacak şekilde düzenlenmiştir.

Tekerrür bir infaz müessesesi olarak düzenlendiğinden ve koşullu salıverilme süresini 647 sayılı Kanuna kıyasla hükümlü aleyhine uzattığından 01.06.2005 tarihinden önce işlenen suçlarda 5237 sayılı Kanun'un 58 inci maddesinin dokuzuncu fıkrasının uygulanma imkanı bulunmadığından, koşullu salıverilme süresi mülga 647 sayılı Kanuna göre 2/5 olarak belirlenecektir. Bu durumda ayrıca; sanık hakkında ... ceza belirlenirken lehe olan 5237 sayılı Kanun uygulandığında, “kül uygulama” ilkesi gereğince tekerrür yönünden mülga 765 sayılı Kanun'un 81 inci maddesi uyarınca cezada artırım yapılmasının mümkün olmadığı anlaşılmıştır.

Bu kapsamda inceleme konusu dava dosyası değerlendirildiğinde;5237 sayılı Kanunu'nun “Zaman bakımından uygulama” başlıklı 7. maddesine nazaran öncelikle 5237 sayılı Kanun ile 765 sayılı Kanun'un karşılaştırması yapılıp lehe kanunun tespit edilerek uygulama yapılması gerektiği, 765 sayılı Kanun'da tekerrür halinde anılan Kanun'un 81 inci maddesinde cezaya ilişkin artırım halinin bulunduğu, bununla birlikte 5237 sayılı Kanunu'nda tekerrür halinde cezadan artırım yapılması gerekmediği, sanık aleyhine olacak şekilde 765 sayılı Kanun'un 81 inci maddesi uygulanmak suretiyle fazla ceza tayin edildiği bu nedenlerle itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesi, Kanun'a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR

A.(1) Numaralı İstem Yönünden; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, kanun yararına bozma istemi doğrultusunda düzenlediği tebliğnamedeki düşünce yerinde görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesindeki koşulları taşımayan KANUN YARARINA BOZMA İSTEMİNİN oy birliğiyle REDDİNE, B.(2) Numaralı İstem Yönünden; 1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,