Yargıtay 8. Ceza Dairesi E.2023/2455 K.2024/9118

Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığının 08.01.2021 tarihli kararı ile şüpheli hakkında iftira suçundan kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, şikayetçi vekilinin itirazı üzerine Kayseri 1. Sulh Ceza Hakimliğinin 29.01.2021 tarihli kararı ile şikayetçi vekilinin itirazının kabulüne ve kovuşturmaya yer olmadığı kararının kaldırılmasına karar verildiği, şüpheli hakkında yeniden başlatılan soruşturma neticesinde Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığının 04.03.2021 tarihli kararı ile şüpheli hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, bu karara karşı şikayetçi vekilinin itirazı üzerine Kayseri 4. Sulh Ceza Hakimliğinin 15.03.2021 tarihli kararı ile itirazın reddine kesin olarak karar verildiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 09.05.2023 tarihli ve 2022/26789 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 21.06.2023 tarihli ve KYB-2023/58049 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 21.06.2023 tarihli ve KYB-2023/58049 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

“5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'un 71. maddesi ile değişik 173/3. maddesinde yer alan, "Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder..." ile aynı Kanun’un 173/4. maddesinde yer alan "Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir." şeklindeki düzenlemeler karşısında,

Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 08/01/2021 tarihli kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın kamu davası açılması için yeterli delil bulunduğundan bahisle kabulüne ilişkin Kayseri 1. Sulh Ceza Hâkimliğinin 29/01/2021 tarihli kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu gereğince kesin nitelikte olması karşısında, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 173/4. maddesinde uyarınca kamu davası açılması gerektiği nazara alındığında, Cumhuriyet Başsavcılığınca tekrardan soruşturmaya devam ile kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilemeyeceği ve iddianame düzenlemesi gerektiği gözetilmeden, itirazın bu yönden kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.”

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığının 08.01.2021 tarihli kararı ile şüpheli hakkında iftira suçundan yeterli delil bulunmadığından kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, şikayetçi vekilinin itirazı üzerine Kayseri 1. Sulh Ceza Hakimliğinin 29.01.2021 tarihli kararı ile şüpheli hakkında iddianame düzenlemeye yeterli şüphe oluşturacak delil bulunduğu belirtilerek şikayetçi vekilinin itirazının kabulüne ve kovuşturmaya yer olmadığı kararının kaldırılmasına karar verildiği,

şüpheli hakkında yeniden başlatılan soruşturma neticesinde Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığının 04.03.2021 tarihli kararı ile şüpheli hakkında yeterli delil bulunmadığından kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, bu karara karşı şikayetçi vekilinin itirazı üzerine Kayseri 4. Sulh Ceza Hakimliğinin 15.03.2021 tarihli kararı ile itirazın reddine kesin olarak karar verildiği belirlenmiştir.

2. 5271 sayılı Kanun'un "Cumhuriyet savcısının kararına itiraz" başlıklı 173 üncü maddesi;

"(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren iki hafta içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir.

(2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir.

(3) (Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.

(4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.

(5) Cumhuriyet savcısının kamu davasının açılmaması hususunda takdir yetkisini kullandığı hâllerde bu madde hükmü uygulanmaz. (6) (Değişik: 2/1/2017-KHK-680/11 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7072/10 md.) İtirazın reddedilmesi halinde aynı fiilden dolayı kamu davası açılabilmesi için 172 nci maddenin ikinci fıkrası uygulanır." Şeklinde düzenlenmiştir.

3. 5271 sayılı Kanun'da Cumhuriyet savcısının suç soruşturmasına ilişkin süreci nasıl yürüteceği ve kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmesi durumunda, itirazı incelemekle görevli hakimliğin görevleri açık bir şekilde düzenlenmiş bulunmaktadır.

Bu çerçevede, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen sulh ceza hakimliği, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya dosyada yer alan delillerin itirazla ilgili olumlu veya olumsuz bir karar verilmesi için yeterli olmadığı durumlarda soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir.

Sulh Ceza Hakimliğinin soruşturmanın genişletilmesine ilişkin kararı üzerine ise Cumhuriyet Başsavcılığınca gerekli soruşturmanın yapılmasını müteakip, soruşturma dosyasının itiraz ile ilgili karar vermek üzere soruşturma dosyası hakkında soruşturmanın genişletilmesi kararını veren sulh ceza hakimliğine göndermesi gerekmektedir.

İnceleme konusu dosyada, şüpheli hakkında üzerine atılı iftira suçundan delil yetersizliği nedeniyle verilen 08.01.2021 tarihli kovuşturmaya yer olmadığı kararına karşı yapılan itiraza ilişkin Kayseri 1. Sulh Ceza Hakimliğinin 29.01.2021 tarihli iddianame düzenlemeye yeterli şüphe oluşturacak delil bulunduğundan bahisle itirazın kabulü ile kovuşturmaya yer olmadığı kararının kaldırılmasına ilişkin kararın kesin nitelikte olması karşısında, Cumhuriyet Başsavcılığınca bu karar üzerine yeniden kovuşturmaya yer olmadığına karar verilemeyeceği ve iddianame düzenlemesi gerektiği gözetilerek itirazın bu nedenle kabulü yerine,

aynı nedenle ikinci defa verilen kovuşturmaya yer olmadığı kararına karşı yapılan itirazın reddine karar verilmesi, Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR