Yargıtay 8. Ceza Dairesi E.2023/3697 K.2025/159

Samsun 4. Asliye Ceza Mahkemesinin, 04.01.2021 tarihli ve 2021/20 Esas, 2021/6 Karar sayılı kararı ile hükümlü hakkında 6136 sayılı Kanun'a aykırılık suçundan aynı Kanun'un 13/1. maddesi, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 250/4. maddesi uyarınca 6 ay hapis ve 300,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına ve 5271 sayılı Kanun'un 231/5. maddesi uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş ve anılan kararın itiraz olunmaksızın 12.01.2021 tarihinde usûlüne uygun şekilde kesinleştiği anlaşılmıştır.

Hükümlünün denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlediğinden bahisle açıklanması geri bırakılan hüküm açıklanarak, Samsun 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 07.11.2022 tarihli kararıyla hükümlü hakkında 6136 sayılı Kanun'a aykırılık suçundan aynı Kanun'un 13/1. maddesi, 5271 sayılı Kanun'un 250/4, 251/3. maddeleri uyarınca 4 ay hapis ve 220,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiş ve anılan kararın itiraz olunmaksızın 01.12.2022 tarihinde kesinleştiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309/1. maddesi uyarınca, 20.09.2023 tarihli ve 2023/464 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 06.10.2023 tarihli ve KYB-2023/103406 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 06.10.2023 tarihli ve KYB-2023/103406 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

"Her ne kadar, seri muhakeme usulü uygulanarak hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen sanık hakkında, denetim süresi içerisinde kasıtlı suçtan mahkûm edildiğinin ihbarı üzerine dosyanın yeniden ele alınmasını müteakip, atılı suçun bu defa basit yargılama usulü kapsamında olduğundan bahisle basit yargılama usulü uygulanarak mahkumiyetine karar verilmiş ise de;

24/10/2019 tarihli ve 30928 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7188 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 23. maddesi ile değişik 5271 sayılı Kanun'un 250. maddesinde seri yargılama usulünün, 7188 sayılı Kanun'un 24. maddesi ile değişik 5271 sayılı Kanun'un 251. maddesinde ise basit yargılama usulünün yeniden düzenlendiği, iki farklı müessese olan seri muhakeme usulü ile basit yargılama usulünün muhakeme sürecini kısaltmayı, işlenen suça karşı etkili ve hızlı bir karşılık vermeyi amaçladığı,

Bu düzenlemelere göre, seri muhakeme usulünün, kanunda katalog halinde verilen suçlarda, soruşturma evresi sonunda Cumhuriyet savcısı tarafından kamu davası açılması için yeterli şüpheye ulaşıldığında ve bu suçlarla ilgili olarak kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilmediği takdirde uygulanacağı, seri muhakeme uygulanması halinde sonuç olarak belirlenen cezadan yarı oranında indirim yapılacağı, basit yargılama usulünde belirli bir yaptırım ağırlığına kadar olan suçlar bakımından kovuşturma evresinde duruşma açılmaksızın dosya üzerinden yargılamanın tamamlanabilmesine imkân sağlandığı,

basit yargılama usulü uygulanması halinde ise sonuç olarak belirlenen cezadan dörtte bir oranında indirim yapılacağı, ancak seri yargılama usulü uygulanan ve bu uygulamanın savcılık aşamasında ve kovuşturma aşamasında itiraz edilmeksizin şüpheli tarafından kabul edildiği dosyalarda, mahkemesince suçun aynı zamanda basit yargılama usulü kapsamında kaldığı değerlendirilerek basit yargılama usulü uygulanıp karar verilemeyeceği,

Sanığın yargılama konusu eyleminin, 6136 sayılı Kanun'un 13/1. maddesi kapsamında yer alan “ruhsatsız ateşli silahlarla mermileri satın alma veya taşıma veya bulundurma" suçuna ilişkin olduğu ve atılı suçun 5271 sayılı Kanun'un 250/1-a maddesine göre seri muhakeme usulü ile anılan Kanun'un 251/1. maddesine göre basit yargılama usulüne tabi olduğu,

Somut dosya kapsamında, 02/10/2019 tarihinde işlemiş olduğu anılan suç nedeniyle, sanık hakkında Samsun Cumhuriyet Başsavcılığınca 04/01/2021 tarihinde seri muhakeme usulüne tabi olarak düzenlenen talepname üzerine, Samsun 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 04/01/2021 tarihli kararı ile sanığın mahkûmiyetine ve kurulan hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği,

denetim süresi içerisinde kasıtlı suç işlendiğinden bahisle dosyanın yeniden ele alınması üzerine sanık hakkında basit yargılama usulü uygulanarak hükmün açıklanmasına karar verilmiş ise de, sanığın geleneksel soruşturma ve kovuşturma yöntemlerine alternatif oluşturulan düzenlemelerden olan seri muhakeme usulünden soruşturma aşamasında faydalandığı ve seri muhakeme usulü hükümlerinin uygulanması nedeniyle cezasından 1/2 oranında indirim yapıldığı gözetilmeden,

atılı suç nedeniyle sanık hakkında basit yargılama usulü tatbik edilmesiyle ayrıca 1/4 indirim oranından yararlandırılmasının her iki kurumun mahiyetiyle bağdaşmadığı gibi mahkemesince sanık hakkındaki hüküm açıklanırken açıklanması geri bırakılan hükümde değişiklik yapılmaksızın mevcut haliyle açıklanması gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir.”

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

1. 5271 sayılı Kanun'un hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 231/11. maddesinde yer alan “Denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlemesi veya denetimli serbestlik tedbirine ilişkin yükümlülüklere aykırı davranması halinde, mahkeme hükmü açıklar.Ancak mahkeme, kendisine yüklenen yükümlülükleri yerine getiremeyen sanığın durumunu değerlendirerek; cezanın yarısına kadar belirleyeceği bir kısmının infaz edilmemesine ya da koşullarının varlığı hâlinde hükümdeki hapis cezasının ertelenmesine veya seçenek yaptırımlara çevrilmesine karar vererek yeni bir mahkûmiyet hükmü kurabilir.

Açıklanan veya yeni kurulan hükme itiraz edilebilir. İtiraz mercii ancak bu fıkradaki koşullarla sınırlı olarak bir değerlendirme yapabilir.” şeklindeki düzenleme uyarınca, açıklanması geri bırakılan hükmün, sanığın denetim süresi içinde yeni bir suç işlemesi sebebiyle yeniden ele alınıp açıklanmasına karar verildiğinde, önceki hükümde değişiklik yapılmadan aynen açıklanması, ancak kendisine yüklenen yükümlülükleri yerine getiremeyen sanığın durumu değerlendirilerek,

cezanın yarısına kadar belirlenecek bir kısmının infaz edilmemesi ya da koşullarının varlığı halinde hükümdeki hapis cezasının ertelenmesi veya seçenek yaptırımlara çevrilmesine dair cezanın bireyselleştirilmesi hükümlerinin tatbik edilebileceği, bunun dışındaki hususlarda hükmün değiştirilemeyeceği anlaşılmaktadır.

2. Bu kapsamda inceleme konusu dava dosyası değerlendirildiğinde; denetim süresi içinde kasıtlı bir suç işleyen hükümlü hakkında kurulan hükmün, aynen açıklanması gerektiği gözetilmeden 6136 sayılı Kanun'a aykırılık suçundan belirlenen temel ceza üzerinden lehe olan seri muhakeme usulü uygulandıktan sonra ayrıca basit yargılama usulünün de uygulanması Kanun'a aykırı olup, kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR