Yargıtay 8. Ceza Dairesi E.2023/5023 K.2025/1995

Hükümlü veya tutuklunun kaçması suçundan hükümlü ... hakkında Şanlıurfa 6. Asliye Ceza Mahkemesinin 12.04.2022 tarihli ve 2021/730 Esas, 2022/336 Karar sayılı kararı ile 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 292/1.maddesi, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 251/3. maddesi uyarınca 8 ay 7 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına ilişkin hükmün itiraz olunmaksızın 31.05.2022 tarihinde kesinleştiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309/1. maddesi uyarınca, 12.10.2023 tarihli ve 2023/3895 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 04.12.2023 tarihli ve KYB-2023/115654 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 04.12.2023 tarihli ve KYB-2023/115654 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

" 7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun 10. maddesinde yer alan, '' (1) Tebligat, tebliğ yapılacak şahsa bilinen en son adresinde yapılır. Şu kadar ki; kendisine tebliğ yapılacak şahsın müracaatı veya kabulü şartiyle her yerde tebligat yapılması caizdir.

(2) Bilinen en son adresin tebligata elverişli olmadığının anlaşılması veya tebligat yapılamaması hâlinde, muhatabın adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresi, bilinen en son adresi olarak kabul edilir ve tebligat buraya yapılır." şeklindeki düzenleme ile anılan Kanun'un 35. maddesinde yer alan, "Kendisine veya adresine kanunun gösterdiği usullere göre tebliğ yapılmış olan kimse, adresini değiştirirse, yenisini hemen tebliği yaptırmış olan kaza merciine bildirmeye mecburdur.

Bu takdirde bundan sonraki tebliğler bildirilen yeni adrese yapılır. Adresini değiştiren kimse yenisini bildirmediği ve adres kayıt sisteminde yerleşim yeri adresi de tespit edilemediği takdirde, tebliğ olunacak evrakın bir nüshası eski adrese ait binanın kapısına asılır ve asılma tarihi tebliğ tarihi sayılır.

Bundan sonra eski adrese çıkarılan tebliğler muhataba yapılmış sayılır..." şeklindeki düzenlemeler uyarınca öncelikle sanığın bilinen en son adresine tebligatın çıkarılması, önceki adresine tebliğ yapılamaz ise bu defa sanığın adres kayıt sisteminde yerleşim yeri adresi olup olmadığının araştırılması, mernis adresinin tespiti halinde 7201 sayılı Kanun'un 21. maddesine göre tebliğ yapılması, mernis adresinin olmadığının tespiti hâlinde ise bu duruma ilişkin kayıt dosya içerisine alındıktan sonra,

kendisine daha önce kanunî usullere göre tebligat yapılmış olması şartı ile aynı adrese anılan Kanun'un 35. maddesine göre tebligat yapılması gerektiği nazara alındığında,

Dosya kapsamına göre, mahkemesince sanık hakkında açılan kamu davasında basit yargılama usulü uygulanarak sanığın mahkumiyetine karar verilmiş ise de. 5271 sayılı Kanun'un 251/2. maddesinde, "Basit yargılama usulünün uygulanmasına karar verildiği takdirde mahkemece iddianame; sanık, mağdur ve şikâyetçiye tebliğ edilerek, beyan ve savunmalarını on beş gün içinde yazılı olarak bildirmeleri istenir. Tebligatta duruşma yapılmaksızın hüküm verilebileceği hususu da belirtilir.

Ayrıca, toplanması gereken belgeler, ilgili kurum ve kuruluşlardan talep edilir" şeklinde yer alan düzenlemeye nazaran, mahkemesince sanığın savunmasının tespiti için üzerine basit yargılama usulüne ilişkin ihtarat yazılmak suretiyle sanığın "... ... Mah. 339. Sk. ...

Ap Sitesi B Blok No:19 İç Kapı No:11 Bağlar/Diyarbakır" adresine çıkartılan içinde iddianame ve tensip zaptının yer aldığı duruşma günü davetiyesinin bilâ tebliğ iade gelmesini müteakip, basit yargılama usulüne ilişkin ihtaratın yer almadığı içinde iddianame ve tensip zaptının yer aldığı tebliğ evrakı aynı adrese 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 35. maddesine göre 18/03/2022 tarihinde tebliğ edilmiş ise de,

tebliğ yapılan adrese daha önce usulüne uygun şekilde bir tebliğ yapıldığına dair dosyada bir kaydın bulunmadığı nazara alındığında sanığa üzerine basit yargılama usulüne ilişkin ihtarat yazılmak suretiyle yeniden usulüne uygun şekilde tebligat yapılmaksızın yargılamaya devamla savunma hakkı kısıtlanmak suretiyle yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir."

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

1.5271 sayılı Kanun'un 251/2. maddesi "Basit yargılama usulünün uygulanmasına karar verildiği takdirde mahkemece iddianame; sanık, mağdur ve şikâyetçiye tebliğ edilerek, beyan ve savunmalarını iki hafta içinde yazılı olarak bildirmeleri istenir. Tebligatta duruşma yapılmaksızın hüküm verilebileceği hususu da belirtilir. Ayrıca, toplanması gereken belgeler, ilgili kurum ve kuruluşlardan talep edilir." şeklinde düzenlenmiştir.

2. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun, 20.11.2020 tarihli ve 2019/2 Esas, 2020/3 Karar sayılı kararında vurgulandığı üzere.

7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun (7201 sayılı Kanun) 10/2. maddesi gereği gerçek kişilere yapılacak tebligat ile ilgili olarak iki aşamalı bir yöntemin benimsendiği, muhatabın bilinen en son adresine çıkarılan tebligatın iade edilmesi veya Merkezî Nüfus İdaresi Sisteminde (MERNİS) kayıtlı adresinin bilinen adresten farklı olması hâlinde MERNİS adresine “MERNİS” şerhi düşülerek 7201 sayılı Kanun'un 21/2. maddesi uyarınca tebligat çıkartılması gerekmektedir.

Sanığın dosyada bilinen adresi ile MERNİS adresinin aynı olması halinde Mahkemece öncelikle 7201 sayılı Kanun'un 21/1. maddesi esas alınarak gerekçeli kararın tebliği yoluna gidilmesi, bu şekilde tebligat girişiminin neticesiz kalması durumunda aynı Kanun'un 21/2. maddesi esas alınarak "MERNİS" şerhi düşülmek suretiyle kararın tebliğe çıkarılması gerekmektedir.

3. Bu kapsamda inceleme konusu dava dosyası değerlendirildiğinde; hükümlü hakkında üzerine atılı suçtan dolayı basit yargılama usulü uyarınca yargılama yapılarak karar verileceğine ilişkin ihtaratlı davetiyenin hükümlüye usulüne uygun olarak tebliğinden sonra varsa diyecekleri sorularak hüküm kurulması gerektiği gözetilmeden, hükümlünün bilinen ve aynı zamanda MERNİS'te kayıtlı olan adresine çıkartılan tebligatın iade edilmesi üzerine 7201 sayılı Kanun'un 35. maddesine göre yapılan tebliğ işlemi usulsüz olduğundan hükümlünün savunma hakkı kısıtlanmak suretiyle Mahkemesince mahkumiyet kararı verilmesi Kanuna aykırı olup, kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR