Yargıtay 8. Ceza Dairesi E.2023/855 K.2024/7530

Manisa 9. Asliye Ceza Mahkemesinin 08.06.2021 tarihli kararıyla hükümlü hakkında kumar oynanması için yer ve imkan sağlama suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 228 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca 1 yıl hapis ve 4.000,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına ve cezasının ikinci kez mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine ilişkin hükmün istinaf edilmeksizin 17.09.2021 tarihinde usûlüne uygun şekilde kesinleştiği belirlenmiştir.

Hükümlünün yeniden yargılama talebi üzerine, Manisa 9. Asliye Ceza Mahkemesinin 05.04.2022 tarihli "Hakim görevlendirmesi yapılması" yazısına istinaden Manisa 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 06.04.2022 tarihli kararıyla yargılamanın yenilenmesi talebine ilişkin karar verilmesine yer olmadığına kesin olarak karar verildiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun'un) 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 20.02.2023 tarihli ve 2022/15413 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 24.03.2023 tarihli ve KYB-2023/24008 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 24.03.2023 tarihli ve KYB-2023/24008 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

“Benzer bir olaya ilişkin Yargıtay 15. Ceza Dairesinin 2020/11864 esas, 2021/578 karar sayılı ilâmında yer alan "....mahkûmiyet hükmünü veren hâkimin, dava ile ilgili yargılama yaparak ulaştığı kanaatini ilk hükümle dosyaya yansıtmış olması nedeniyle yargılamanın yenilenmesi isteminin kabule değer olup olmadığı yönünden yapılacak değerlendirmede önceki kanaatinden etkilenebileceği dikkate alındığında, farklı hâkim tarafından istem hakkında karar verilmesi gerekeceğinden, kanun yararına bozmaya atfen düzenlenen ihbarnamedeki düşünce yerinde görülmekle..5271 sayılı CMK’nın 309. maddesi gereğince bozulmasına..." şeklindeki açıklamalar nazara alındığında,

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 23/3. maddesinde yer alan “Yargılamanın yenilenmesi hâlinde önceki yargılamada görev yapan hâkim aynı işte görev alamaz” şeklindeki düzenleme ile aynı Kanun’un 318/1. maddesindeki “Yargılamanın yenilenmesi istemi, hükmü veren mahkemeye sunulur.

Bu mahkeme, istemin kabule değer olup olmadığına karar verir.” biçimindeki düzenleme karşısında, ilk kararı veren hâkimin olayla ilgili kanaatinin oluştuğu, görüşünün ilk hükümle belirginleştiği, yeniden yargılama aşamasında ya da bu aşamaya götürecek talebin kabule değer olup olmadığına dair vereceği kararda önceki kanaat ve görüşünün etkisi altında kalabileceği, bu nedenle adil yargılama hakkının bir uzantısı olarak olaya tamamen yabancı, farklı bir hâkimin yargılamanın yenilenmesi talebini incelemesi gerektiği cihetle, mahkûmiyet hükmünü veren hâkim ...

Soyer Aksu'nun yargılamanın yenilenmesi talebini değerlendiremeyeceği gözetilmeden, talebin kabulü yerine yazılı şekilde karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesinde isabet görülmemiştir.”

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. 5271 sayılı Kanun'un "Yenileme isteminin kabule değer olup olmadığı kararı ve mercii" başlıklı 318 inci maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci fıkrası;

“(1) Yargılamanın yenilenmesi istemi, hükmü veren mahkemeye sunulur. Bu mahkeme, istemin kabule değer olup olmadığına karar verir...”

2. Aynı Kanun'un "Yargılamaya katılamayacak hâkim" başlıklı 23 üncü maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan üçüncü fıkrası;

“(3) Yargılamanın yenilenmesi hâlinde önceki yargılamada görev yapan hakim aynı işte görev alamaz.”

şeklinde düzenlenmiştir.

3. Belirtilen yasal düzenlemeler uyarınca, aynı olay hakkında daha önce görüşünü belirtmiş olan hakimin, daha sonra yargılamanın yenilenmesi sürecinde görev yapması önlenerek hakimin tarafsızlığı sağlanmıştır. Kanun koyucunun amacı ile adil yargılanma ilkesi gereğince bu hükmün geniş yorumlanması ve mahkumiyet kararında görev yapan hakimin, yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine ilişkin kararda görev yapamayacağının kabul edilmesi gerekmektedir. Ancak;

4. İnceleme konusu dava dosyası değerlendirildiğinde, 5271 sayılı Kanun 'un 223 üncü maddesinin "Duruşmanın sona ermesi ve hüküm" başlıklı birinci fıkrasında yer alan "Duruşmanın sona erdiği açıklandıktan sonra hüküm verilir. Beraat,ceza verilmesine yer olmadığı, mahkûmiyet, güvenlik tedbirine hükmedilmesi, davanın reddine düşmesi kararı, hükümdür.

" şeklindeki düzenleme dikkate alındığında, Mahkemece verilen ''karar verilmesine yer olmadığına'' dair karar hukuken geçerli hüküm veya karar niteliği taşımadığından, bu karara karşı olağan ya da olağanüstü kanun yollarına başvurulamayacağı anlaşılmakla, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.

III. KARAR