Karar Özeti
8. Ceza Dairesi 2024/23583 E. , 2025/6673 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi SAYISI : 2023/493 E., 2023/466 K. SUÇ : Hakkı olmayan yere tecavüz HÜKÜMLER : Zamanaşımı nedeniyle düşme TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Bozma Yapılan ön inceleme neticesinde; sanıklar hakkında verilen hükümlerin temyiz edilebilir olduğu,
Karar Detayı
8. Ceza Dairesi 2024/23583 E. , 2025/6673 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi SAYISI : 2023/493 E., 2023/466 K. SUÇ : Hakkı olmayan yere tecavüz HÜKÜMLER : Zamanaşımı nedeniyle düşme TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Bozma Yapılan ön inceleme neticesinde; sanıklar hakkında verilen hükümlerin temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenin hükümleri temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, temyiz isteminin süresinde olduğu, temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, gereği düşünüldü: I. HUKUKÎ SÜREÇ A. Yargıtay Bozma İlamı ... Asliye Ceza Mahkemesinin, 20.01.2016 tarihli kararı ile sanıkların kamu kurum veya kuruluşları veya devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazlara tecavüz etme suçundan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 223/2-a maddesi uyarınca beraatlerine dair verilen kararın Cumhuriyet savcısı ve şikayetçi vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 8. Ceza Dairesinin, 20.03.2023 tarih ve 2021/15308 Esas, 2023/1440 Karar sayılı kararı ile;"...1. Maliye Hazinesi ve İçeriçumra Belediye Başkanlığı davadan haberdar edilip delillerini sunma ve davaya katılma olanağı sağlanarak sanıkların hukuki durumunun değerlendirilmesi gerektiği gözetilmeden, yargılamaya devamla hüküm kurulması suretiyle 5271 sayılı Kanun'un 233 üncü maddesi birinci fıkrası ve 234 üncü maddelerine aykırı davranılması, 2. Sanıklar ..., ..., ..., ..., ... Hakkında Kurulan Hükümler Yönünden, Sanıklar hakkında kurulan hükümler, suça konu yer için 3091 sayılı Kanun gereği usulüne uygun iki adet men kararı verilip men kararlarının infaz edildiği gözetilerek atılı suçtan mahkumiyetleri yerine yazılı şekilde beraatlerine hükmedilmesi nedeniyle hukuka aykırı bulunmuştur. 3. Sanık ... Hakkında Kurulan Hüküm Yönünden, Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi’nden temin olunan güncel nüfus kayıt örneğine göre hüküm tarihinden sonra sanık ...'nin 19.07.2017 tarihinde vefat ettiğinin anlaşılması karşısında, bu durumun Mahkemece araştırılarak 5237 sayılı Kanun’un 64 üncü maddesinin 1 inci fıkrası uyarınca sanık hakkında açılan kamu davalarının düşürülüp düşürülmeyeceğinin karar yerinde değerlendirilmesinde zorunluluk zorunluluk bulunduğu anlaşılmıştır..." şeklindeki gerekçeyle bozulmasına karar verilmiştir. B. Yargıtay Bozma İlamından Sonraki Yargılama Süreci Bozma üzerine yapılan yargılama neticesinde ... Asliye Ceza Mahkemesinin, 24.10.2023 tarihli ve 2023/493 Esas, 2023/466 Karar sayılı kararı ile sanıklar hakkında kamu kurum veya kuruluşları veya devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazlara tecavüz etme suçundan zamanaşımı nedeniyle düşme kararı verilmiştir. II. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Katılan Kurum Vekilinin Temyiz Seiebepleri; Kararın usul ve kanunlara aykırı olduğuna, hatalı değerlendirme sonucu verildiğine, zamanaşımı süresinin dolmadığına, mahkemece zamanaşımını kesen ve durduran durumların dikkate alınmadığına, sanıkların cezalandırılması gerektiğine, re'sen gözetilecek sebeplerle kararın bozulması gerektiğine ilişkindir. B. Değerlendirme ve Gerekçe 1. Sanıklar ... ve ... hakkında kurulan hükümler yönünden yapılan incelemede, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 06.11.2024 tarihli ve 2023/9-440 Esas, 2024/333 Karar sayılı ilamında belirtildiği üzere: "Hükümden sonra ve fakat temyiz aşamasında sanığın ölmesi durumunda, a. Müsadereye tabi eşya ve/veya maddi menfaatler hakkında da bir karar verilmesi gerekmeyen hallerde, özellikle sanığın ölmediğine dair somut olgulara dayanan iddia ya da makul şüphe yoksa ve yargılama aşamasında temin edilerek duruşmada sanığa vicahen okunan nüfus kaydı ile aynı bilgileri taşıyan, UYAP ortamından temin edeceği nüfus kayıt örneğine dayanarak Yüksek Ceza Genel Kurulunun ya da Özel Dairelerin kamu davasının düşürülmesine karar vermesi gerektiğinin, b.Düşme kararı ile birlikte müsadereye tabi eşya ve/veya maddi menfaatler hakkında da bir karar verilmesi gereken hallerde, olayın daha ziyade aydınlanması gerekmeden davanın düşmesine hükmolunmasının mümkün olması ve özellikle sanığın ölmediğine dair somut olgulara dayanan iddia ya da makul şüphenin bulunmaması hallerinde yargılama aşamasında temin edilerek duruşmada sanığa vicahen okunan nüfus kaydı ile aynı bilgileri taşıyan, UYAP ortamından temin edeceği nüfus kayıt örneğine dayanarak Yüksek Ceza Genel Kurulunun ya da Özel Dairelerin kamu davasının düşürülmesine karar vermesine yasal bir engelin bulunmadığının, kabulü gerekir." Sanık ...'ın, Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi’nden (UYAP) temin olunan güncel nüfus kayıt örneğine göre hüküm tarihinden önce 19.07.2017 tarihinde vefat ettiğinin ve sanık ...'nin Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi’nden temin olunan güncel nüfus kayıt örneğine göre hüküm tarihinden sonra 24.11.2024 tarihinde vefat ettiğinin anlaşılması karşısında, olayın daha ziyade aydınlanmasını gerekli kılan müsadereye tabi eşya ve/veya maddi menfaatler hakkında da bir karar verilmesinin gerekmemesi, sanıkların ölmediğine dair somut olgulara dayanan iddia ya da makul şüphenin bulunmaması, UYAP ortamından temin edilen nüfus kayıt örneğinin, yargılama aşamasında temin edilerek duruşmada sanıklara vicahen okunan nüfus kaydı ile aynı bilgileri taşıması hususları birlikte değerlendirildiğinde; ölümle ilgili ayrıca mahallinde araştırma yapılmasına gerek olmaksızın sanıklar hakkındaki kamu davasının ölüm nedeniyle düşürülmesine karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır. 2. Sanıklar ..., ..., ..., ... Hakkında Kurulan Hükümler Yönünden Yapılan incelemede, Sanıkların yargılama konusu eylemleri için belirlenecek cezanın türü ve üst haddine göre 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 66/1-e maddesi gereği 8 yıllık olağan zamanaşımı süresinin öngörüldüğü anlaşılmıştır. 5237 sayılı Kanun'un 67/1. maddesinde zamanaşımı durduran haller düzenlenmiştir. Anılan düzenlemeye göre, ''Soruşturma ve kovuşturma yapılmasının ... veya diğer bir mercide çözülmesi gereken bir meselenin sonucuna bağlı bulunduğu hallerde,... meselenin çözümüne kadar dava zamanaşımı durur.'' Konya Kadastro Mahkemesinin 2013/122 Esas sayılı dava konusu yerle ilgili olarak kadastro tespitinin iptali davalarının bekletici ön mesele kabul edilerek 14.09.2012 tarihinden itibaren bekletici mesele yapıldığı, Kadastro Mahkemesi dosyasının halen devam ettiği, mahkemece söz konusu dosyada alınan bekletici mesele kararının kaldırılmadığı ve bu dosyalarının kesinleşeceği tarihe kadar 5237 sayılı Kanun'un 67/1. maddesi uyarınca dava zamanaşımı süresi durduğu gözetilmeden zamanaşımı süresinin dolduğundan bahisle düşme kararı verildiği anlaşılmıştır. 5237 sayılı Kanun'un 67/1. maddesi düzenlemeye göre bekletici mesele hususunun zamanaşımını durduran hallerden olduğu ve durma süresi dikkate alındığında zamanaşımının hüküm tarihine kadar dolmadığı gözetilmeden, yargılamaya devamla davanın esasına yönelik bir karar verilmesi yerine zamanaşımı nedeniyle davanın düşmesine karar verilmesi hukuka aykırı bulunmuştur. III. KARAR 1.Sanıklar ... ve ... Hakkında Kurulan Hükümler Yönünden, Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle katılan kurum vekilinin temyiz istemleri yerinde görüldüğünden hükümlerin, 5271 sayılı Kanun'un 302/2. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 19.07.2017 tarihinde öldüğü anlaşılan sanık ... ve 24.11.2024 tarihinde öldüğü anlaşılan sanık ... hakkındaki kamu davasının aynı Kanun'un 303/1-a maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak 5237 sayılı Kanun'un 64. maddesi ile 5271 sayılı Kanun' un 223. maddesi uyarınca Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle DÜŞMESİNE, 2. Sanıklar ..., ..., ..., ... Hakkında Kurulan Hükümler yönünden, Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle ... Asliye Ceza Mahkemesinin, 24.10.2023 tarihli ve 2023/493 Esas, 2023/466 Karar sayılı hükmüne yönelik katılan kurum vekilinin temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükümlerin, 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun (1412 sayılı Kanun) 321. maddesi gereği Tebliğname’ye uygun olarak oy birliğiyle BOZULMASINA, Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 16.09.2025 tarihinde karar verildi.
Özgün Analiz
Olay Özeti: Devletin hüküm ve tasarrufundaki taşınmaza tecavüz suçunda sanıklar önce beraat etmiş, bozma üzerine mahkeme zamanaşımından düşme kararı vermiştir. Katılan kurum vekilinin temyizinde, dava konusu yerle ilgili kadastro tespitinin iptali davasının 2012'den itibaren bekletici mesele yapıldığı belirlenmiştir.
Hukuki İlke: Soruşturma veya kovuşturmanın başka bir mercide çözülmesi gereken bir meselenin sonucuna bağlı olduğu hallerde dava zamanaşımı durur; bekletici mesele yapılan kadastro davası kesinleşene dek geçen sürede zamanaşımı işlemez ve bu durma dikkate alındığında süre dolmamış olur.
Uygulama Sonucu: Bozma; yaşayan sanıklar yönünden bekletici mesele nedeniyle zamanaşımı dolmadığından esasa girilmesi gerektiği gerekçesiyle düşme hükmü bozulmuş, ölen sanıklar yönünden ise dava ölüm nedeniyle düşürülmüştür.
Dava Strateji Notu: Zamanaşımı savunmasına karşı katılan taraf, dosyada bekletici mesele kararı bulunup bulunmadığını araştırmalıdır; kaldırılmamış bir bekletici mesele süresi zamanaşımını durdurarak düşme kararını bozdurur.