Davacılar vekili, imar-ihya ve kazanmayı sağlayan zilyetlik nedenlerine dayanarak, kadastro çalışmaları sırasında taşlık olarak tespit dışı bırakılan dava dilekçesinde mevki ve sınırları yazılı bulunan yaklaşık 100 dönüm yüzölçümündeki taşınmazın eşit hisselerle vekil edenleri adına tapuya tesciline karar verilmesini istemiştir.
Davalılardan Hazine vekili, dava konusu taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğunu açıklayarak davanın reddini savunmuş; diğer davalı ... davaya cevap vermemiştir.
Mahkemece, imar-ihya ile taşınmaz edinme koşullarının davacılar yararına gerçekleştiği gerekçesi ile davanın kabulüne, Fen Bilirkişileri ...ve ..tarafından dosyaya sunulan 20.10.2008 tarihli krokili raporda ( A ) harfi ile gösterilen 98.498,78 m2, ( B ) harfi ile işaretlenen 1.613,56 m2 ve ( C ) harfi ile belirlenen 6.677,74 m2 yüzölçümündeki taşınmaz bölümlerinin davacılar adına eşit hisse ile tapuya tesciline karar verilmesi üzerine; hüküm, davalılardan Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava konusu taşınmaz bölümleri 25.01.1969 tarihinde kesinleşen kadastro çalışmaları sonucunda taşlık niteliğiyle tespit dışı bırakılmışlardır. Böyle yerlerin emek ve masraf sarfı suretiyle imar-ihya işlemlerinin tamamlanarak tarıma elverişli hale getirilmelerini müteakip, kazanmayı sağlayacak zilyetlik süresinin geçmesi suretiyle 3402 sayılı Kadastro Kanununun 14 ve 17. maddeleri hükümlerine göre kazanılmaları mümkündür.
Bir arazinin kullanım süresi ve niteliği ile üzerinde imar-ihya işlemlerinin tamamlandığı tarihi en iyi belirleme yöntemi hava fotoğraflarıdır. Bu hava fotoğraflarının kadastrodan sonraki geçmiş yıllara ait en az iki ayrı zamana ilişkin olmaları gerekir.
Bu konuda sağlıklı bir yargıya ulaşmak için tespit dışı bırakılma tarihi olan 1969 yılından sonra dava tarihine göre 20-25 yıl öncesine ait (1982-1987 yılları arası ) 1/20.000 veya 1/25.000 ölçekli stereoskopik hava fotoğrafları dosyada yer almalı ve bu fotoğraflar stereoskopla incelenmelidir.
Ayrıca, stereoskopik çift hava fotoğrafı bir stereoskop altında incelendiğinde, arazinin üç boyutlu görüleceği, taşınmazın sınırlarının belirlenebileceği ve bu amaçla ekilemeyen bakir alanların net bir biçimde tespitinin yapılabileceği görülecektir. Mahkeme, uyuşmazlığın net bir biçimde çözüme kavuşturulabilmesi için gerekli bulunan hava fotoğraflarından yararlanmamıştır.
O halde mahkemece yapılacak iş; dava tarihine göre 20-25 yıl öncesine ait ve iki ayrı tarihte çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğraflarının getirtilip ziraat mühendisi, kadastro fen elemanı, jeodezi veya fotoğrametri mühendisinden oluşacak üç kişilik uzman bilirkişi kurulu marifetiyle stereoskop aletiyle yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda inceleme yaptırılarak taşınmazların niteliklerinin ve kullanım sürelerinin ne zaman başladığının belirlenmesine çalışılması olmalıdır.
Şahit ve bilirkişi sözleri ilmî esaslara göre hazırlanan bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli, taşınmazlar üzerindeki imar-ihya işlemlerine başlandığı ve tamamlandığı tarihler ile tarımsal amaçlı zilyetlik başlangıç tarihleri ayrı ayrı belirlendikten sonra iddia ve savunma çerçevesinde değerlendirilme yapılarak sonuca varılmalıdır. Eksik incelemeyle karar verilemez.
Davalı ... vekilinin temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde bulunduğundan kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan hükmün HUMK.nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 25.11.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.