Davacı ... Şengül vekili, evlilik birliği içinde edinilerek davalı eş adına tescil edilen 2554 ada 1 parseldeki binalardan H Blok 1 numaralı mesken ve 5710 parsel sayılı bahçe nitelikli taşınmazın edinilmiş mal olduğunu açıklayarak, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik 5000 TL katılma alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir. 25.02.2011 tarihli ıslah dilekçesiyle talebini 66.426 TL olarak özgülemiştir.
Davalı ... vekili, taraflar arasında derdest bulunan boşanma davasının sonuçlanmasının beklenilmesini, dava konusu taşınmazlara ilişkin kredi borçlarının sorulmasını ve davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
Mahkemece, davanın kısmen kabulüne, uyuşmazlığa konu mesken için 26.513,93 TL ve bahçe için 21.177 TL olmak üzere toplam 47.690,93 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine; fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir. Hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.
Toplanan deliller, tüm dosya kapsamından; taraflar 02.03.2002 tarihinde evlenmiştir. 26.12.2008 tarihinde açılan boşanma davasının kabulüne ilişkin hükmün 06.10.2010 tarihinde kesinleşmesiyle evlilik birliği son bulmuştur. Dava konusu meyve bahçesi vasıflı 5710 parsel, 30.12.2005 tarihinde tapu memuru huzurunda yapılan resmi satışla davalı adına kayıtlıdır. Mesken nitelikli ve TOKİ adına kayıtlı 2554 ada 1 parsel sayılı taşınmazdaki bağımsız bölüm ise 08.02.2008 tarihinde TOKİ ile davalı arasında yapılan ve mülkiyetin devrine esas olarak düzenlenen sözleşme ile kısmen peşin kısmen 120 ay vadeli borçlanma ile davalıya temlik edilmiştir.
TMK.nun 179.maddesine göre mal rejiminin tasfiyesinde eşlerin bağlı olduğu rejime ilişkin hükümler uygulanır. Taraflar arasında başka bir mal rejimi seçildiği ileri sürülmediğine göre, evlenme tarihinden mal rejiminin sona erdiği boşanma davasının açıldığı tarihe kadar TMK.nun 202. maddesine göre yasal edinilmiş mallara katılma rejimine tabidirler. Dava konusu taşınmazların edinildiği tarihler itibariyle eşler arasında edinilmiş mallara katılma rejimi geçerlidir. Eşler arasındaki mal rejimi TMK.nun 225/2. maddesine göre boşanma davasının açıldığı tarih itibariyle sona ermiştir.
Dava, TMK.nun 219, 231 ve 236. maddelerine dayalı katılma alacağı isteğine ilişkindir. TMK.nun 231.maddesine göre artık değer, eklenmeden ve denkleştirmeden elde edilen miktarlar da dahil olmak üzere, her eşin edinilmiş mallarının toplam değerinden bu mallara ilişkin borçlar çıkarıldıktan sonra kalan miktardır. Davacı eş, hesaplama sonucu ortaya çıkan artık değerin yarısı oranında hak sahibi olur.
Temyiz incelemesine konu dava, boşanma davasıyla birlikte açılmış ve tefrik edilmiştir. Dava konusu bahçenin tapu kaydına verilen şerhde gösterilen Ziraat Bankasına mevcut borç katılma alacağının hesaplanmasında nazara alınmadığı gibi davaya konu mesken nitelikli taşınmaza ilişkin katılma alacağının hesaplanmasında gözetilen TOKİ’ye mevcut kredi borcunun mal rejiminin sona erdiği tarih gözden kaçırılarak, karar tarihi itibariyle kalan kısmının düşülmesi de doğru olmamıştır.
Öte yandan, uyuşmazlık konusu meskenin alımında peşinat olarak verilen bölümünün davalının emekli ikramiyesiyle karşılandığı davalı tanıkları tarafından bildirildiği halde bu husus üzerinde durulmamıştır.
Hal böyle olunca, mahkemece yapılacak iş.
TMK.nun 6 ve 222. maddesine göre, ispat yükümlüsü davalının savunmasında bildirilen taşınmazlara ilişkin kredi borçlarının tespiti, anlaşmazlığa konu meskenin peşinat ödemesinde kullanıldığı ileri sürülen davalının emekli ikramiyesinin alındığı tarih ile miktarının belirlenmesi ve emekli ikramiyesinin nizalı taşınmazın alımında kullanılıp kullanılmadığı hususunun takdir edilmesi, emekli ikramiyesinin peşinat ödemesine sarfedildiğinin belirlenmesi halinde TMK.nun 219 ve 228. maddelerinin gözetilmesi, toplanan deliller ile getirtilecek kayıt ve belgelerin bir arada değerlendirilmesi.
TOKİ’den alınan mesken nitelikli taşınmaz bakımından davalının emekli ikramiyesinin kullanıldığının belirlenmesi halinde, miktarının, peşinat ödemesi içindeki oranının ve kişisel mal olarak kabulü gereken kısmının tespiti ile hesaplanacak boşanma tarihi itibariyle değerinden boşanma tarihi itibariyle kalan kredi borcunun çıkarılmasıyla oranlama yapılarak tasfiye tarihi itibariyle mevcut artık değerin ve katılma alacağının tespiti, bahçe nitelikli taşınmazın tapu kaydı üzerinde bulunan ipotek şerhinin davalı adına çekilen Ziraat Bankası tarımsal sulama kredisi ile irtibatı üzerinde durulması ve nizalı taşınmaza ilişkin ise,
artık değerin hesaplanmasında nazara alınması ve ondan sonra bir hüküm kurulması gerekirken noksan soruşturmayla yetinilerek yazılı olduğu üzere karar verilmesi doğru olmamıştır.
Davalı, hükmolunan katılma alacağından davacı adına kayıtlı araca ilişkin değerin mahsup edilmediğini bildirerek de temyiz isteğinde bulunmuş ise de, araç nedeniyle açılmış bir dava ve karşı dava bulunmadığına göre, buna dair karar verilmemiş olmasında bir isabetsizlik bulunmamıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle davalının temyiz itirazlarının kabulüyle usul ve yasaya uygun bulunmayan hükmün 6100 sayılı HMK.nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve 708,25 TL peşin harcın istek halinde temyiz eden davalıya iadesine 23.02.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.