Davacı, kadastro öncesi kazanmayı sağlayan zilyetlik nedenlerine dayanarak adına tespit edilen 262 ada 38 parselle birlikte kullanılan, dava konusu 262 ada 36, 37 ve 39 sayılı parseller kapsamında davalılar adına tespit edilen taşınmaz bölümlerinin tapu kayıtlarının iptaliyle adına tapuya tesciline karar verilmesini istemiş, 16.10.2007 tarihli oturumda 262 ada 37 parsel hakkındaki davadan feragat ettiğini bildirmiştir.
Davalı Hazine vekili, kazanma koşullarının oluşmadığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
Mahkemece,262 ada 36 parsele ilişkin dava dosyasının tefriki ile ayrı esasa kaydına, aynı ada 37 parsel hakkındaki davanın feragat nedeniyle reddine, 262 ada 39 parsele ilişkin davanın kabulüne, teknik bilirkişi raporunda A harfiyle gösterilen 941.61 m2 yerin tapu kaydının iptaliyle davacı adına tapuya tesciline karar verilmesi üzerine; hükmün, kabule ilişkin bölümü davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Ham toprak niteliğindeki 3421 m2 yüz ölçüme sahip dava konusu 262 ada 39 parsel, Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğu gerekçesiyle 24.12.1998 tarihinde Hazine adına tespit edilmiş, tutanağın 07.01.2000 tarihinde kesinleşmesi üzerine tapu kaydı oluşmuştur.
Dava, TMK.nun 713/1, 3402 sayılı Kanunun 14. maddesi uyarınca iptal ve tescil isteğine ilişkindir. Mahkemece kazanma koşullarının davacı yararına gerçekleştiği görüşünden hareketle davanın kabulüne karar verilmiş ise de; yapılan araştırma ve inceleme karar vermeye yeterli değildir. Dava konusu taşınmaz, ham toprak niteliğiyle Hazine adına tespit edilmiş olup sınırında Kızılırmak Nehri bulunmaktadır. Böyle bir yerin emek ve masraf sarfı suretiyle imar-ihya işlemlerinin tamamlanarak tarıma elverişli hale getirilmesini müteakip, kazanmayı sağlayacak zilyetlik süresinin geçmesi suretiyle 3402 sayılı Kadastro Kanununun 14 ve 17. maddeleri hükümlerine göre kazanılması mümkündür.
Bir arazinin kullanım süresi ve niteliği ile üzerinde imar ve ihya işlemlerinin tamamlandığı tarihin en iyi belirlenme yöntemi hava fotoğraflarıdır. Bu hava fotoğraflarının kadastrodan önceki yıllara ait en az iki ayrı zamana ilişkin olması gerekir. Bu konuda sağlıklı bir yargıya ulaşmak için tespit tarihi olan 24.12.1998 tarihine göre 20 – 25 yıl öncesine ait stereoskopik hava fotoğraflarının dosyada yer almış olması ve bu fotoğrafların stereoskopla incelenmesi gerekir.
Ayrıca, stereoskopik çift hava fotoğrafı, bir stereoskop altında incelendiğinde arazinin üç boyutlu görüleceği, taşınmazın sınırlarının belirlenebileceği ve bu amaçla ekilemeyen bakir alanların net bir biçimde tespitinin yapılabileceği mümkündür. Mahkemece, uyuşmazlığın net bir biçimde çözüme kavuşturulabilmesi için gerekli bulunan hava fotoğraflarından yararlanılmamıştır.
Taşınmazın Kızılırmak sınırında bulunması gözönünde tutularak uzman jeolog bilirkişi aracılığı ile taşınmazın nehrin aktif yatağında veya etki alanında kalıp kalmadığı araştırılmamıştır.
Mahkemece, taşınmazın sınırında bulunan 260 ada 1 parsele ait tapu kaydı, kadastro tutanağı ile varsa dayanak belgelerinin istenilmesi, HUMK.nun 258 ve 259. maddeleri uyarınca yeniden taşınmaz başında keşif yapılarak uygulanması,
ziraat mühendisi, jeolog, jeodezi, fotogrametri uzmanı ve harita mühendisinden oluşacak uzman bilirkişi kurulu marifetiyle dava tarihine göre 20 – 25 yıl öncesine ait ve iki ayrı tarihte çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğraflarının getirtilip stereoskop aletiyle yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda inceleme yaptırılarak taşınmazın niteliğinin ve kullanım süresinin, ne zaman kullanıma başlandığının belirlenmesine çalışılması gerekir.
Tanık ve bilirkişi sözleri bilimsel esaslara göre hazırlanan bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli, taşınmaz üzerinde imar-ihya işlemlerine başlandığı ve tamamlandığı tarih ile tarımsal amaçlı zilyetlik başlangıç tarihinin ayrı ayrı tespiti, Kızılırmak’ın aktif yatağında ya da etki alanında kalıp kalmadığı ve Kızılırmak'ın bu bölmede kıyı kenar çizgisine tabi olup, olmadığı, tabi ise taşınmazın kıyı kenar çizgisi için yer alıp almadığı üzerinde durulması,
temyiz incelemesi sırasında gözönünde tutulmak üzere HUMK. nun 366.maddesi hükmü uyarınca tescil konusu taşınmaz ve çevresinin resimlerinin çektirilip mahkeme Hakimi tarafından onaylandıktan sonra dosya arasına konulması ondan sonra iddia ve savunma çerçevesinde değerlendirilme yapılarak karar verilmesi gerekirken eksik incelemeyle karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Davalı Hazine vekilinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde olduğundan kabulü ile hükmün açıklanan nedenlerle ve HUMK. nun 428.maddesi uyarınca BOZULMASINA, 21.03.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.