Davacı Hazine vekili, mülkiyeti davalılara ait olan ... parsel sayılı taşınmazın bir kısmının kıyı kenar çizgisi içerisinde kaldığını, özel mülkiyete konu olamayacağını ileri sürerek, tapu kaydının iptaline ve hazine adına tesciline karar verilmesini istemiştir.
Davalılar vekili; vekil edenlerinin mülkiyet hakkının korunması gerektiğini açıklayarak davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, ''...davanın sübut bulmaması ve zamanaşımı nedeni'' ile davanın reddine karar verilmiştir.
Hüküm; davacı Hazine vekili tarafından süresi içerisinde dilekçesinde yazılı nedenlerle bozma istekli olarak temyiz edilmiştir.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı karşısından; Dava konusu ... parsel sayılı taşınmaz 26.4.1972 T. 499 numaralı tapu kaydı esas alınarak, arsa niteliği ile, 205 m2 olarak, 18.10.1972 tarihinde, ... ve iki arkadaşı adına tespit görmüş ve 17.01.1974 tarihinde kesinleşmiştir. Mahkemenin kararı 5841 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği 14.03.2009 tarihinden sonra verilmiş olup; bu Kanun'un 2. ve 3. maddeleri ile getirilen yeni düzenlemelere dayanılarak oluşturulmuştur.
14.03.2009 tarihinde yürürlüğe giren 25.02.2009 günlü 5841 sayılı Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 2. maddesi ile 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun maddesinin 3. fıkrasına eklenen cümlede; "bu hüküm iddia ve taşınmazın niteliğine yahut Devlet ve diğer kamu tüzel kişileri dahil tarafların sıfatına bakılmaksızın" ve 3. maddesi ile aynı Kanun'a eklenen Geçici 10. maddesinde ise; "Bu Kanun'un 12. maddesinin 3. fıkrası hükmü Devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğu iddiası ile yürürlük tarihinden önce açılmış ve henüz kesin hükme bağlanmamış olan davalarda dahi uygulanır." şeklindedir. Bu değişiklik nedeniyle bu Yasa'nın yürürlük tarihinden sonra Hazine'nin açtığı davalarda da 10 yıllık hak düşürücü süre uygulanmaya başlanmıştır.
Ne var ki, Yerel Mahkeme kararının temyizi aşamasında Anayasa Mahkemesi'nin 12.05.2011 gün ve 2009/31 Esas, 2011/77 Karar sayılı kararıyla; "25.02.2009 gün ve 5841 sayılı Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 2. maddesiyle 21.06.1987 günlü 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 12. maddesinin üçüncü fıkrasına eklenen cümlenin ve 3. maddesiyle 3402 sayılı Yasa'ya eklenen Geçici 10. maddenin Anayasa'ya aykırı olduğuna ve iptaline" karar verilmiş ve bu iptal kararı 23.07.2011 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.
Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararlarının yasama, yürütme ve yargı organları ile idari makamlar, gerçek ve tüzel kişileri bağlayacağı açıktır.
Diğer taraftan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 33.maddesinde yer alan "Hakim, Türk Hukukunu re'sen uygular" hükmü ile ifadesini bulan yasal ilke gözetildiğinde; Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararlarının derdest dava dosyaları yönünden uygulanmasının zorunluluğu ortadadır.
Öyle ise, kesin hüküm halini almamış ve kazanılmış hakkın istisnasını teşkil eden bu durum karşısında 5841 sayılı Yasa hükümleri uyarınca, davanın reddine ilişkin olarak kurulan hükmün, verildiği tarih itibarıyla doğru olduğu düşünülse dahi T.C.
Anayasa'sının 153. maddesine göre de kural olarak iptal kararlarının geriye yürüyemeyeceği kuralı mevcut ise de 10.03.1969 gün ve 1/3 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçe bölümünde belirtildiği üzere iptal, kesin şekilde çözüme bağlanmış uyuşmazlıkları etkilemez ve henüz anlaşmazlık hali devam ediyorsa iptalin kapsamına girer. Kaldı ki, T.C. Anayasa'sının 153/2. maddesi ise Anayasa Mahkemesi iptal kararlarının derdest davalara uygulanacağına ilişkindir.
Nitekim Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'nin, 14. Hukuk Dairesi'nin, 20. Hukuk Dairesi'nin ve Hukuk Genel Kurulu'nun içtihatlarıda bu yöndedir. Daire'nin kıyı kenar çizgisiyle ilgili kararları da bu mealdedir. Bu durumda, davanın hak düşürücü süreden reddine ilişkin kurulan kararın Anayasa Mahkemesi'nin anılan iptal kararından sonra doğru olduğu söylenemez. Zira, kamu düzeninin söz konusu olduğu bütün haller istisnanın kapsamına girer.
Hal böyle olunca, Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararı sonucu oluşan durumun eldeki maddi anlamda kesinleşmemiş ve derdest olan davaya da uygulanması zorunlu olup, kamu malları ile ilgili davalar aynı zamanda kamu düzeni ilkesini de içermektedirler.
Tüm bu nedenle Mahkemece, az yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararından sonra oluşan yeni yasal durum dikkate alınarak, işin esasının ve dava konusu taşınmazın 3621 sayılı Kıyı Kanunu hükümleri ve 28.11.1997 tarih 5/3 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararıyla belirlenen veya belirlenecek olan kıyı kenar çizgisine göre değerlendirilmesi gerekmektedir.
Somut olayda; mahkemece dava konusu taşınmazın kıyı kenar çizgisinin dışında kaldığı ve 3402 sayılı Yasa'nın 12/3 maddesinde öngörülen 10 yıllık hak düşürücü sürenin geçmiş olduğu gerekçesi ile davanın subüt bulmaması ve zamanaşımı nedeni ile reddine karar verilmiştir. Ne var ki. Mahkemece hak düşürücü süre ile zamanaşımının birbirinden ayrı müesseseler olduğu göz ardı edilmiştir.
Hal böyle olunca; hüküm bölümleride yazılı olduğu biçimiyle davanın hak düşürücü sürenin geçmiş olması nedeni ile zamanaşımından reddine karar verilmesi doğru değil ise de; dosya kapsamında mevcut 6.10.2008 havale tarihli uzman bilirkişi raporuna ve 7.5.2009 havale tarihli ek bilirkişi raporuna göre idarenin belirlediği kıyı kenar çizgisi ile 3621 sayılı Kanunun 5. ve 9. Maddelerine göre belirlenen kıyı kenar çizgisinin çakıştığı ve nizalı taşınmazın kıyı kenar çizgisinin kara yönünde (dışında) kaldığı anlaşıldığından red kararı açıklanan ve değinilen tüm bu ilke ve kurallar dikkate alınarak sonucu itibariyle doğrudur.
Açıklanan tüm bu nedenlerle sonucu itibariyle doğru olan Yerel Mahkeme hükmünün ONANMASINA, taraflarca HUMK'nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve HUMK'nun 440/I maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, 3402 sayılı Kanunun 36/A maddesi gereğince harç alınmasına mahal olmadığına, 15.05.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.