Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2015/2982 K.2015/6588

Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ

Tapu iptali

Hazine ile ...... aralarındaki tapu iptali davasının kabulüne dair ..... Asliye Hukuk Mahkemesi'nden verilen 14.05.2014 gün ve 72/71 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı tarafından süresinde istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARŞI OY YAZISI

Davacı ......'nin açtığı dava ile, davalı adına tapuya kayıtlı Çanakkale boğazı kenarındaki taşınmaz üzerindeki yapının bir bölümünün 3621 sayılı Kıyı Kanunu kapsamında kalan Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan kıyı alana tecavüzlü olduğu belirtilerek; bu bölümün davalı adına mevcut tapu kaydının iptal/terkini, elatmanın önlenmesi ve bu alanda kalan yapı bölümünün yıkımına karar verilmesi istenilmiştir.

Yapılan yargılama soncunda mahkemece, davalının 60 m2'lik taşınmazının 20 m2'lik bölümünün kıyı alanda kaldığı benimsenerek; davalı adına mevcut tapu kaydının bu bölüm için iptal/terkini, davalının elatmasının önlenmesine ve bu bölüm üzerindeki yapı kısmının yıkımına karar verilmiştir. Davalı hükmü temyiz etmiştir.

Kıyılar kamu malı olup; özel mülkiyete konu olmaz (TC. Anayasası m. 43, EMK. m. 641, TMK. m. 715, 3402 s. KK. m. 16, 3621 s. Kıyı Kanunu m.5;13.03.1972 tarih ve 7/4 sayılı YİBK). Davalı taşınmazı satış yoluyla 2001 yılında edinmiş; ancak öncesinde tapu kaydı kadastro işleminin 1985 yılında kesinleşmesiyle oluşmuştur.

Tapu kayıt malikleri tapu kayıtlarının Devlet tarafından himaye görüp Devletçe korunacağı, kesin hükme bağlanan konuda tekrar bir karar verilmeyeceği konusunda meşru bir beklentiye sahiptir. Bu meşru beklentinin korunması gerekir. Ne var ki; kamuya ait olması gereken taşınmazın deniz kıyısında kalan bölümünün kamu dışındaki gerçek ve tüzel kişilerin tasarrufunda kalması da doğru değildir.

Bu bakımdan yüksek kamu yararı gereğince Devlet, özel kişilerin mülkiyet hakkına dokunabilir. Ülkemizin de taraf olduğu “Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi”nin (1) numaralı Protokolünün 1. maddesi kamu yararı gerektirdiği takdirde mülkiyet hakkından yoksun bırakılabileceğini kabul etmiştir. Bu bakımdan. Devletin davacı olarak kıyı olan bölümün tapu kaydının iptaliyle terkin kararı istemesinde kamu yararının olduğu açıktır.

Ancak Devlete tanınan mülkiyet hakkından yoksun bırakmanın karşılıksız olacağı anlamını da çıkarmamak gerekir. Davalı, tapu siciline geçirilmiş ve bu şekilde uzun bir zamandır tasarrufunda bulunan taşınmazının bir bölümüne, Devletin kamu yararı gereğince el koyarak kamuya terk etmesi karşılığında, kendisine uygun bir bedelin tazminat olarak ödeneceği konusunda meşru bir beklenti hakkına sahiptir. Kuşkusuz devlet bu konuda kamulaştırma yapma yetkisine de sahiptir.

Ancak davalı kıyıda kalan taşınmaz bölümü için kendisine uygun bir bedel ödenmesi talebinde bulunmadığından; mahkemece bu yönde bir inceleme yapılmamış olması isabetlidir.

Buna karşılık; davalı mevcut tapu kaydına güvenerek taşınmazının üzerinde bina inşa etmiştir. Tapu kaydı iptal edilmediği sürece tapu kayıt malikinin elatmasının önlenmesine ve üzerindeki binanın yıkımına karar verilemez. Mahkemece tapu kaydının bir bölümün iptal/terkinine karar verilmiş ise de, karar kesinleşmemiştir. Diğer yandan, yıkım talebine karşı, davalının TMK'nun 722. maddesi çerçevesinde kullanabileceği hakları mevcuttur.

Bunun için, tapu iptal/terkin kararının kesinleşmesinin beklenmesi gereklidir. Bu amaçla mahkemece öncelikle davacının elatmanın önlenmesi ve yıkım talebine ilişkin davasının iptal/terkin davasından ayrılarak (HMK.m167) ayrı bir dava olarak görülmesine karar verilmesi; ayrılan bu davada da HMK'nun 165.maddesi uyarınca, tapu iptal/terkin davasının sonucunun "bekletici sorun" yapılması gerekir.

Davacının bütün taleplerinin bir arada görülmesinde "usul ekonomisi ilkesi"nin (HMK.m.30) uygulanması söz konusu değildir. Açıklanan nedenlerle, değerli çoğunluğun tapu iptal/terkin hükmüne yönelik hükmün onaylanması kararına katılmakla birlikte; elatamanın önlenmesi ve yıkım talebine ilişkin hükmün de onanması kararına katılmıyor; hükmün bu bölümünün açıkladığım çerçevede işlem yapılmak üzere bozulması gerektiğini düşünüyorum.