Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2015/7625 K.2017/7929

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş olup hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

... ARAR

Davacı 3. kişi vekili, müvekkili şirketin taşeron olarak faaliyette bulunduğu şantiyede bulunan 591 adet teleskopik dikme direk ile 819 adet döşeme panosunun 11/07/2014 tarihinde haczedilip muhafaza altına alındığını, haciz sırasında davacı şirket yetkilisinin istihkak iddiasında bulunduğunu, davacının dosya borçlusuna taahhüt ile iş yapan bir inşaat firması olduğunu, haczedilen malların dava dışı Yapelsan şirketine ait olup, müvekkili şirketin kiracı sıfatı ile zilyedi olduğunu, malların borçluya ait olmadığını bildirerek istihkak davasının kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı alacaklı vekili, İİK'nun 97/a maddesinde belirtilen mülkiyet karinesinin aksinin ispatının iddia eden kişiye düştüğünü, bu nedenle hacze konu mallar borçlu elinde olduğundan, bunların borçluya ait olduğunun kabul edilmesi gerektiğini, bunun aksinin ispatının iddia edene düştüğünü, dosyaya sunulan fatura ve diğer belgelerin kabulünün mümkün olmadığını, ayrıca haczedilen taşınır malların ayırt edici nitelikte özelliklerinin bulunmadığını, misli nitelikte taşınır olduklarını, faturalarda eşyaların ayırt edici özellikleri yer almadığından davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda, bilirkişi raporuna göre davacı 3. kişinin mahcuz malları dava dışı...firmasından yazılı sözleşmeler ile kiraladığı, kira ödemelerinin ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davacının malların kiracısı olduğunu kanıtladığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, karar davalı alacaklı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, 3. kişinin İİK'nun 96. maddesine dayalı istihkak iddiasına ilişkindir. Davacı, 3. kişi mahcuz malları dava dışı......irmasından yazılı sözleşmeler ile kiraladığını beyan ederek kiracılık sıfatına dayalı olarak istihkak iddiasında bulunmuştur.

İİK'nun 96/1. maddesinde, 3.kişinin haczedilen mal ve hak üzerinde mülkiyet veya rehin hakkına dayanarak istihkak davası açabileceği öngörülmüştür. Gerek doktrinde ve gerekse Yargıtay uygulamasında “mülkiyet ve rehin hakları” sözcüklerinin sınırlandırıcı anlam taşımadığı, ayrıca sınırlı ayni haklara, tapuya şerh verilmiş kişisel haklara, hapis hakkına, mülkiyeti muhafaza sözleşmesine, intifa hakkına dayanarak da istihkak davası açılabileceği kabul edilmektedir.

Ancak somut olayda, davacı yukarıda yazılı haklara değil, yalnızca kiracılık sıfatına dayanmıştır. Davacının sunduğu kira sözleşmesi adi nitelikte olup, kural olarak kiracının istihkak davası açma hakkı yoktur. Adi kira sözleşmesinde borç sadece taraflar yönünden sonuç doğurur. Diğer bir deyişle borç ilişkisinden kaynaklanan şahsi haklar sözleşmenin tarafı olmayan kişilere karşı ileri sürülemez. Bu durumda, davacı 3.kişinin davacı sıfatı (aktif husumet ehliyeti) olmadığından davanın reddi gerekirken, davanın esasına girilerek kabulü usul ve yasaya aykırıdır.