Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2018/13094 K.2018/16994

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş olup hükmün davacı vekili tarafından duruş......ı olarak ve katılma yoluyla davalı vekili temyiz edilmesi üzerine, duruşma isteğinin değer yönünden reddine karar verilmiş olmakla Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Davacı ... vekili, evlilik birliği içinde edinilen dava dilekçesinde belirtilen 5 adet taşınmaz ve banka hesaplarındaki para nedeniyle 10.000,00 TL alacağın tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir. Hüküm, davacı vekili ve katılma yoluyla davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1. Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamından; dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına ve mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verildiğine, takdirde bir isabetsizlik bulunmadığına göre, davalı vekilinin tüm, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelemesine gelince;

Maddi olayları ileri sürmek taraflara, hukuki nitelendirme yapmak ve uygulanacak kanun maddelerini belirlemek ...... aittir (6100 Sayılı HMK mad.33). İddianın ileri sürülüş şekline göre dava, katkı payı alacağı isteğine ilişkindir.

01.01.2002 tarihinden önce 743 Sayılı Türk Kanunu Medenisi'nin (TKM) yürürlükte olduğu dönemde, eşler arasında yasal ...... ayrılığı rejimi geçerliydi (TKM mad.170). TKM'de, ...... rejiminin tasfiyesine ilişkin düzenleme mevcut olmadığından, eşlerin bu dönemde edindikleri ...... varlığının tasfiyesine ilişkin uyuşmazlık, aynı kanunun 5.maddesi yollamasıyla Borçlar Kanunu'nun genel hükümleri göz önünde bulundurularak "katkı payı alacağı" hesaplama yöntemi kurallarına göre çözüme kavuşturul......ıdır. Zira Borçlar Kanunu, Medeni Kanunun tamamlayıcısı olarak kabul edilmiştir (eBK mad.544, TBK mad.646).

...... ayrılığı rejiminde; eşler kendi ......ları üzerinde tasarruf yetkisine ve intifa hakkına sahiptir ve ......larının idaresi kendisine aittir (TKM mad.186/1). Her birinin ......ları, geliri ve kendi kazançları yine kendilerine ait kişisel ......larıdır (TKM mad.189). Kadın veya kocanın, ...... rejiminin devamı sırasında diğerinin edindiği ...... varlığına katkısı nedeniyle katkı payı alacağı isteğinde bulunabilmesi için mutlaka para ya da para ile ölçülebilen maddi veya hizmet değeriyle katkıda bulunması gerekir.

...... ayrılığı rejiminin geçerli olduğu dönemde satın alınan tasfiyeye konu ......a çalışma karşılığı elde edilen gelirlerle (maaş, gündelik, kar payı vb.) katkıda bulunulduğunun ileri sürüldüğü durumlarda; çalışarak, düzenli ve sürekli gelire sahip ......, aksi kanıtlanmadıkça, yapabileceği tasarruf oranında katkıda bulunduğunun kabulü gerekir. Yargıtayın ve Dairemizin devamlılık gösteren uygula......arı da bu yöndedir.

Bu açıkla......ar doğrultusunda; öncelikle evlenme tarihinden, ......ın edinildiği tarihe kadar, eşlerin çalışma sürelerine ve gelirlerine ilişkin belgeler bulundukları yerlerden eksiksiz olarak getirtilmelidir.

Çalışmanın sabit olmasına rağmen, bir kısım döneme ilişkin belgelere ulaşılamaması durumunda, ilgili meslek kuruluşlarından ve/veya bilirkişilerden o döneme ilişkin yaklaşık gelir durumu sorulup öğrenilerek, ......ın edinildiği tarihe kadar ki eşlerin tüm gelirleri ayrı ayrı belirlenmelidir.

Sonra, her bir ...... alışkanlıkları, ekonomik ve sosyal statüleri gözetilerek, kişisel harca......arı ile ayrıca kocanın 743 Sayılı TKM'nin 152. maddesi gereğince evi geçindirme yükümlülüğü nedeniyle yapabileceği harcama, eşlerin kendi gelirlerinden düşülerek, gerçekleştirebilecekleri tasarruf miktarları ayrı ayrı tespit edilmeli, daha sonra her ...... tasarruf miktarının, birlikte yaptıkları toplam tasarruf miktarı içindeki oranı belirlenmelidir.

Her bir ...... bulunan bu tasarruf oranı, çalış......arı karşılığı elde ettikleri gelirleriyle ......ın alımına yaptıkları katkı oranı olarak kabul edilerek, tasfiyeye konu ......ın dava tarihi itibariyle belirlenecek sürüm(rayiç) değeri ile çarpılmak suretiyle katkı payı alacağı miktarları hesaplan......ıdır.

Sözü edilen değer tespiti, belirleme ve hesapla......arın yapılabilmesi için gerek görülmesi durumunda konusunun uzmanı bilirkişi veya bilirkişilerden de yardım alın......ıdır. Tasfiyeye konu birden fazla ......ın bulunması durumunda, her biri için aynı yöntem uygulanır.

Somut olaya gelince; eşler, ilk olarak 30.10.1981 tarihinde evlenmiş, 27.10.2004 tarihinde açılan boşanma davasının kabulüne ilişkin hükmün, 03.01.2006 tarihinde kesinleşmesiyle boşanmışlar; ikinci olarak 15.02.2006 tarihinde evlenmiş, 22.02.2011 tarihinde açılan boşanma davasının kabulüne ilişkin hükmün, 10.09.2013 tarihinde kesinleşmesiyle boşanmışlardır. ...... rejimi boşanma davasının açıldığı tarih itibarıyla sona ermiştir (TMK mad.225/son).

Sözleşmeyle başka ...... rejiminin seçildiği ileri sürülmediğinden evlilik tarihinden 4721 Sayılı TMK'nin yürürlüğe girdiği 01.01.2002 tarihine kadar ...... ayrılığı (TKM mad.170), bu tarihten ...... rejiminin sona erdiği tarihe kadar ise, edinilmiş ......lara katılma rejimi geçerlidir (4722 Sayılı Yasa mad.10, TMK mad.202/1). Tasfiyeye konu 491 ada 13 parselde 2-3-4 nolu bağımsız bölümler, eşler arasında ...... ayrılığının rejiminin geçerli olduğu 08.04.1993 tarihinde.

89 ada 15 parselde 1 nolu bağımsız bölüm de ...... ayrılığının rejiminin geçerli olduğu 18.05.1998 tarihinde satın alınarak davalı eş adına tescil edilmiştir. ...... rejiminin tasfiyesinde eşlerin bağlı olduğu rejime ilişkin hükümler uygulanır (4721 S.lı TMK mad.179).

Yukarıda açıklanan yasal düzenleme ve ilkeler uyarınca yapılan incelemede;

Dosya kapsamı ve içinde bulunan diğer dosya kapsamları ile toplanan deliller, dinlenen tanık beyanlarına göre; davacının ...... ayrılığı rejiminin geçerliği olduğu dönemde el işi yaparak, temizlik ve tarla işlerine gitmek suretiyle gelir elde ettiği anlaşılmaktadır. Bu nedenle mahkemenin kadının çalışmadığı ve gelir elde etmediğinden hareketle karar vermiş olması doğru olmamıştır.

O halde, mahkemece, yukarda açıklanan yasal düzenleme ve ilkeler uyarınca, davacının bir katkı oranı belirlenemediği takdirde, TMK'nin 4. ve TBK'nin 50. maddesi uyarınca, hukuk ve hakkaniyete uygun bir katkı oranı takdir edilerek, yukarda açıklanan yasal düzenleme ve ilkeler uyarınca 491 ada 13 parselde 2-3-4 nolu bağımsız bölümler ve 89 ada 15 parselde 1 nolu bağımsız bölüm yönünden hesaplanacak davacının katkı payı alacağına hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.