Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2021/12337 K.2023/3665

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen kadastro tespitine itiraz davasında verilen karar, yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesince bozulmuştur.

İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı hazine vekili ve davalı ... idaresi vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. ... ilçesi ... mahallesi çalışma alanında 3402 ... Kanunun Geçici 8 nci maddesi uyarınca gerçekleştirilen kadastro sırasında, 1 ada 194, 195 ve 196 parsel ... sırasıyla 1249,73 m2, 231,61 m2 ve 1417,39 m2 yüzölçümündeki taşınmazlar, dava konusu oldukları gerekçesiyle, vasıf ve malik haneleri boş bırakılmak suretiyle tespit edilmişlerdir.

2.Davacı ... 01.10.2012 havale tarihli dava dilekçesinde; ... ilçesi ... mahallesinde bulunan, dava dilekçesinde sınırları yazılı tapusuz taşınmazı 1980 yılında imar ihya ederek o tarihten beri zilyetliğinde bulundurduğunu ve 3402 ... Kanunun 14 ve 17 nci maddelerinde yazılı şartların gerçekleştiğini ileri sürerek, 4721 ... Medenî Kanunu'nun (4721 ... Kanun) 713. Maddesi uyarınca adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

3. İlk Derece Mahkemece, yargılama sırasında, çekişmeli taşınmazların bulunduğu yerde kadastro çalışması başladığı ve taşınmazlar hakkında kadastro tutanağı düzenlendiği gerekçesiyle davanın görev yönünden reddine karar verilerek dosya kadastro mahkemesine devredilmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekilleri cevap dilekçelerinde özetle; davanın reddini savunmuşlardır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 18.09.2015 tarih ve 2014/167 Esas, 2015/82 Karar ... önceki kararıyla; "... ilçesi, ... mahallesi, ... ... mevkiindeki 1 ada 195, 1 ada 196, 1 ada 194 parsel ... taşınmazlara yönelik imar ihyadan kaynaklı tescil talebinin reddine, dava konusu ... ilçesi, ... mahallesi, ... ... mevkiindeki 1 ada 194 parsel ... taşınmazın çalılık niteliği ile Hazine adına kayıt ve tesciline dava konusu ... ilçesi, ... mahallesi, ... ... mevkiindeki 1 ada 195 parsel ... taşınmazın zeytinlik niteliği ile Hazine adına kayıt ve tesciline,

taşınmaz üzerindeki muhdesat nitelikli zeytin ağaçlarının ... adına olduğunu tutanağın beyanlar hanesine şerh verilmesine, dava konusu ... ilçesi, ... mahallesi, ... ... mevkiindeki 1 ada 196 parsel ... taşınmazın zeytinlik niteliği ile Hazine adına kayıt ve tesciline, taşınmaz üzerindeki muhdesat nitelikli zeytin ağaçlarının ... adına olduğunu tutanağın beyanlar hanesine şerh verilmesine" karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin 18.09.2015 tarih ve 2014/167 Esas, 2015/82 Karar ... önceki kararı, davacı ve davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

2. Temyiz incelemesi neticesinde, Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 12.02.2018 tarih ve 2017/11106 Esas, 2018/868 Karar ... ilamıyla; "Mahkemece verilen karar usul ve yasaya aykırıdır, Şöyle ki; 6100 ... HMK'nın 50. maddesinde medenî haklardan yararlanma ehliyetine sahip olanın davada taraf ehliyetine de sahip olacağı, 51. maddesinde dava ehliyetinin medenî hakları kullanma ehliyetine göre belirleneceği, 114/d maddesinde ise taraf ve dava ehliyetinin dava şartlarından olduğu ve 115. madde uyarınca da mahkemenin dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştıracağı belirtilmektedir.

4721 ... TMK'nın 47, 48, 49 ve 50. maddelerinde de tüzel kişiliğin kazanılması, hak ehliyeti ile fiil ehliyeti ve bunun kullanılmasına ilişkin hükümler yer almaktadır.

442 ... Köy Kanununun 37/7. maddesi uyarınca da köy tüzel kişiliği adına dava açmak ve açılan davayı takip yetkisi köy muhtarına aittir. Köy muhtarının hukukî bir engelinin çıkması durumunda bu yetki aynı Kanunun 33/b maddesine göre köy derneğinin seçeceği temsilciye tanınmıştır.

Ancak, On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair 6360 ... Kanunun 1. maddesi gereğince;

1) ..., ..., ..., Hatay, ..., ..., Kahramanmaraş, ..., ..., ..., Tekirdağ, Trabzon, ... ve Van illerinde, sınırları il mülki sınırları olmak üzere aynı adla büyükşehir belediyesi kurulmuş ve bu illerin il belediyeleri büyükşehir belediyesine dönüştürülmüştür.

2) Adana, ..., ..., ..., Diyarbakır, ..., Erzurum, ..., ..., ..., Konya, ..., Sakarya ve Samsun Büyükşehir Belediyelerinin sınırları il mülkî sınırlarıdır.

3) Birinci ve ikinci fıkrada sayılan illere bağlı ilçelerin mülkî sınırları içerisinde yer alan köy ve belde belediyelerinin tüzel kişiliği kaldırılmış, köyler mahalle olarak, belediyeler ise belde ismiyle tek mahalle olarak bağlı bulundukları ilçenin belediyesine katılmıştır.

Aynı Kanunun geçici 1. maddesinin onüçüncü fıkrasında; "1. maddeye göre tüzel kişiliği kaldırılan belediye ve köylerin mahkemelerde süren davalarında katıldıkları ilçe belediyesi taraf olur" hükmü yer almaktadır.

Bu hüküm Kanunun "Yürürlük" başlıklı 36. maddesi uyarınca ilk mahalli idareler genel seçiminin yapıldığı 30.03.2014 tarihinde yürürlüğe girmiş bulunmaktadır.

Ayrıca çekişmeli taşınmazlar davalı oldukları sebebiyle malik haneleri boş olarak tespit edilmiş ve tutanaklar kadastro mahkemesine gönderilmiş olup, davada 3402 ... Kadastro Kanununun 30/2 şartları bulunmaktadır. Tutanakları açık bulunan parsellerle ilgili yargılamada ise 3402 ... Kadastro Kanununun 30/2. maddesi gereğince taşınmazların gerçek malikinin araştırılıp kesin olarak belirlenmesi ve Hazinenin yanında ilgili idarelerin davaya dahil edilmesi gerekmektedir.

Somut olaya gelince; mahkemece sadece taşınmazın bulunduğu ilçe belediyesinin katılımı sağlanarak dava görülmüşse de, aynı Kanunla büyükşehir belediyesi sınırları il mülkî sınırları olarak belirlendiğinden ... Büyükşehir Belediyesinin ve 3402 ... kanunun 30/2 maddesi dikkate alındığında Orman Yönetiminin de davada taraf olması gerektiği düşünülmeden davaya devamla yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir." denilerek, ilk derece mahkemesi kararı bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozma ilamına Uyularak Verilen Karar

Bozma ilamı doğrultusunda yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davacı yararına zilyetlikle kazanma koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle, ... ili ... ilçesi ... Mahallesi ... ... Mevkii 1 ada 194 parsel ... taşınmaz yönünden açılan davanın reddine, bu parselin çalılık niteliği ile Hazine adına tespit ve tesciline; davacı yararına zilyetlikle kazanma koşullarının oluştuğu gerekçesiyle ... ili ... ilçesi ... Mahallesi ... ... Mevkii 1 ada 195 ve 196 parsel ... taşınmazlar yönünden açılan davanın kabulüne, bu taşınmazların zeytinlik niteliği ile davacı adına tespit ve tesciline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararı, davalı Hazine vekili ve davalı ... İdaresi vekili tarafından temyiz edilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu 195 ve 196 parsel ... taşınmazlar hakkında verilen kararın hatalı olduğunu ileri sürerek, hükmün bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... İdaresi vekili temyiz dilekçesinde özetle; taşınmazların orman sayılan yerlerden olduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, kadastro tespitine itiraza ilişkin olup, taraflar arasındaki uyuşmazlık, dava konusu taşınmazlarda gerçek kişi yararına zilyetlikle kazanma koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 ... Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedinci fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 3402 ... Kadastro Kanunu'nun (3402 ... Kanun) 14, 16, 17, 18, 19 uncu maddeleri,

3. Değerlendirme

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyulan bozma ilamı doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılarak, mevcut deliller takdir edilerek karar verildiğine, uygulanması gereken hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığına, bozmaya uyulmakla taraflar lehine ve aleyhine kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkan olmadığı gibi 6100 ...

Kanun’un Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Kanun’un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de var olmadığına göre, İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçeler dikkate alındığında temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davalı Hazine vekili ile davalı ...

İdaresi vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; İlk Derece Mahkemesi kararının ONANMASINA,

Harçtan muaf olduğundan Hazineden ve 7139 ... Kanun'un 33 üncü maddesi uyarınca Orman İdaresinden harç alınmasına yer olmadığına,

1086 ... Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine,